Dienstbrief / Ambbtelijke correspondentie 18 mei 1942 Nederlandsche Visscherijcentrale, Afdeeling Distributie en Vischvervoer ('s-Gravenhage) Directeur van het Marktwezen, Amsterdam NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
ADELHEIDSTRAAT 300 — 'S-GRAVENHAGE
POSTGIROREKENING 245271 — TELEGRAMADRES: NEDVISCEN — TELEFOON 720080 — INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE EN VISCHVERVOER TELEFOON 720060, TOESTEL 674, EN 722641

AFD. Verd.
Betreffende Vischverdeeling 1942.
Bericht op schrijven van
Bij antwoord vermelden:
No. 8389/Afd. V/dBo.
Bijlagen ........ stuks, t.w.:

'S-GRAVENHAGE, 18 Mei 1942

Den Heer Directeur van
het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM(C).-

Hiermede verzoeken wij U, den Heer A. Hendriks, N. Teertuinen 5 hs te Amsterdam, te doen afvoeren van de verdeelingslijst voor aal en paling van den Gemeentelijken Vischafslag te Amsterdam.

Genoemde A. Hendriks werd kort geleden door de controleurs van de prijsbeheersching op het station te Harderwijk geverbaliseerd, toen hij aldaar bezig was pakjes gerookte paling van 4 tot 4 ½ ons te verkoopen voor Fl. 2,50.

In verband hiermede mogen wij U verzoeken, bovengenoemden maatregel terstond te nemen.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
[handtekening: A. Stammel]
Directeur

[Handgeschreven aantekeningen in de marge en onderaan:]
* Rechtsboven in rood potlood: met spoed [gevolgd door initialen]
* Linksonder, groot paars stempel: No 46 A / 158 / 1 M. 1942 [daarin geschreven: 19/5]
* Onderaan midden, handgeschreven blauwe inkt: is van de lijst afgevoerd [gevolgd door paraaf 'D']
* Linksonder, drukkerijmerk: (A) 23482 - '42 - K 983

--- Deze brief is een formeel verzoek van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) aan het Amsterdamse Marktwezen om een specifieke handelaar, A. Hendriks, uit te sluiten van de legale visdistributie. De reden hiervoor is een overtreding van de prijsvoorschriften. Hendriks werd in Harderwijk betrapt op het verkopen van gerookte paling voor 2,50 gulden per 4 à 4,5 ons, wat blijkbaar een illegale (zwarte markt) prijs was of buiten de toegestane marges viel.

De brief toont de strikte controle op de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. De administratieve afhandeling is zichtbaar door de diverse stempels en de handgeschreven bevestiging onderaan dat de man inderdaad van de lijst is afgevoerd.

--- Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de voedselvoorziening strak gereguleerd via een distributiesysteem. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) werd door de bezetter ingesteld om de visserijsector volledig te controleren.

Prijsbeheersching was een cruciaal instrument van de overheid om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan. Handelaren die zich niet aan de vastgestelde prijzen hielden, riskeerden niet alleen boetes (het 'ververbaliseren'), maar ook uitsluiting van de legale handel. In een tijd van schaarste betekende het "afvoeren van de verdeelingslijst" effectief een beroepsverbod of het afsluiten van de legale bron van inkomsten en goederen.