Archief 745
Inventaris 745-382
Pagina 16
Dossier 30
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

Van: K. F. H. Bönnekamp (Pythagorasstraat 61, Amsterdam-O.) namens bewoners van de Watergraafsmeer. Aan: Den WeledelanHeer Directeur v/h Marktwezen te Amsterdam.

Origineel

K. F. H. Bönnekamp (Pythagorasstraat 61, Amsterdam-O.) namens bewoners van de Watergraafsmeer. Den WeledelanHeer Directeur v/h Marktwezen te Amsterdam. K. F. H. Bönnekamp
PYTHAGORASSTRAAT 61
AMSTERDAM-O.

Nᵒ 464/210/1 M. 1942 26/5
Amsterdam 21 Mei-42.

Den WeledelanHeer Directeur v/h Marktwezen
te Amsterdam.

Weledele Heer,

Vernomen hebbende dat wij, door een Ventverbod geen visch maar aan de deur kunnen bekomen, heb ik de eer namens vele bewoners van Watergraafsmeer het volgende onder Uwe aandacht te brengen:
Waar de huisvrouwen, teneinde hun artikelen uit de winkels te krijgen reeds veel in de rij moeten staan, is het voor hen niet mogelijk visch op eenx markt te bekomen, daar zij dan op het Dapperplein of Sumatrastraat aangewezen zouden zijn, wat veel te ver is.
De bewoners van Watergraafsmeer zouden het dan ook ten zeerste op prijs stellen, indien ook bij hen eenx markt gevestigd werd. Het pleintje, gevormd door de kruising Hoogeweg en Linnaeusparkweg lijkt daartoe wel zeer geschikt.
Hopende, dat U dit in overweging zoudt willen nemen, verblijf ik,

Hoogachtend,
[Handtekening: K.F.H. Bönnekamp]

[Lijst met handtekeningen van bewoners, waaronder:]
R. blevering(?)
M. Grendijk
Th. Baerts
J. Rosenberg
J.W. Engel
C. v. Gorkom
D. v. Gorkom
B. Langhendries
C. G. Duinker-Ulrich
W. Keil
M. van de Horst-Guns
S. Bolt
J. Bakker
[En vele andere, deels onleesbare handtekeningen]

--- Dit document is een burgerinitiatief in de vorm van een petitie, gericht aan de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1942. De kern van het verzoek is de vestiging van een lokale vismarkt in de wijk Watergraafsmeer.

Belangrijkste punten in het verzoek:
1. Het Ventverbod: De directe aanleiding is een verbod op het aan huis verkopen van vis door venters. Dit was een van de vele beperkende maatregelen die tijdens de oorlogsjaren de distributie van voedsel bemoeilijkten.
2. Belasting van de huisvrouw: De brief schetst een treffend beeld van het dagelijks leven tijdens de oorlog. Huisvrouwen besteedden een groot deel van hun dag aan het in de rij staan voor schaarse goederen. De afstand naar bestaande markten (Dapperplein en Sumatrastraat) wordt als een onredelijke extra belasting gezien.
3. Locatievoorstel: De bewoners doen een concreet ruimtelijk voorstel voor de locatie van de nieuwe markt: de kruising van de Hoogeweg en de Linnaeusparkweg (tegenwoordig bekend als de omgeving van het huidige Mariotteplein).

--- In mei 1942 was de Tweede Wereldoorlog in volle gang en de schaarste aan voedsel nam toe. Het distributiesysteem werd steeds strakker gereguleerd door de bezetter en de plaatselijke overheden.

  • Distributie en schaarste: Vis was een belangrijk alternatief voor vlees, dat op rantsoen was. Echter, door brandstoftekorten voor de vissersvloot en beperkingen op vervoer was de aanvoer onregelmatig.
  • Ventverbod: Het verbod op venten (straatverkoop) werd vaak ingesteld om de 'zwarte handel' tegen te gaan en de prijscontrole te handhaven. Het dwong burgers naar officiële marktplaatsen of winkels waar distributiebonnen strikt gecontroleerd konden worden.
  • Sociale geografie: De Watergraafsmeer was in die tijd een relatief jonge wijk aan de rand van de stad. Voor bewoners uit deze wijk was een gang naar de Dapperbuurt of de Indische Buurt (Sumatrastraat) te voet een flinke onderneming, zeker in een tijd van gebrekkig openbaar vervoer en houten zolen.
  • Bestuur: De stempel "M. 1942" met de datum 26/5 suggereert dat de afdeling Marktwezen het verzoek vijf dagen na verzending in behandeling heeft genomen. De handgeschreven krabbel rechtsboven ("in. Du.") zou een paraaf van een ambtenaar of directeur kunnen zijn. B. Langhendries G. Duinker J. Bakker J. Rosenberg J.W. Engel M. Grendijk S. Bolt W. Keil Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een burgerinitiatief in de vorm van een petitie, gericht aan de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1942. De kern van het verzoek is de vestiging van een lokale vismarkt in de wijk Watergraafsmeer.

Belangrijkste punten in het verzoek:
1. Het Ventverbod: De directe aanleiding is een verbod op het aan huis verkopen van vis door venters. Dit was een van de vele beperkende maatregelen die tijdens de oorlogsjaren de distributie van voedsel bemoeilijkten.
2. Belasting van de huisvrouw: De brief schetst een treffend beeld van het dagelijks leven tijdens de oorlog. Huisvrouwen besteedden een groot deel van hun dag aan het in de rij staan voor schaarse goederen. De afstand naar bestaande markten (Dapperplein en Sumatrastraat) wordt als een onredelijke extra belasting gezien.
3. Locatievoorstel: De bewoners doen een concreet ruimtelijk voorstel voor de locatie van de nieuwe markt: de kruising van de Hoogeweg en de Linnaeusparkweg (tegenwoordig bekend als de omgeving van het huidige Mariotteplein).


Historische Context

In mei 1942 was de Tweede Wereldoorlog in volle gang en de schaarste aan voedsel nam toe. Het distributiesysteem werd steeds strakker gereguleerd door de bezetter en de plaatselijke overheden.

  • Distributie en schaarste: Vis was een belangrijk alternatief voor vlees, dat op rantsoen was. Echter, door brandstoftekorten voor de vissersvloot en beperkingen op vervoer was de aanvoer onregelmatig.
  • Ventverbod: Het verbod op venten (straatverkoop) werd vaak ingesteld om de 'zwarte handel' tegen te gaan en de prijscontrole te handhaven. Het dwong burgers naar officiële marktplaatsen of winkels waar distributiebonnen strikt gecontroleerd konden worden.
  • Sociale geografie: De Watergraafsmeer was in die tijd een relatief jonge wijk aan de rand van de stad. Voor bewoners uit deze wijk was een gang naar de Dapperbuurt of de Indische Buurt (Sumatrastraat) te voet een flinke onderneming, zeker in een tijd van gebrekkig openbaar vervoer en houten zolen.
  • Bestuur: De stempel "M. 1942" met de datum 26/5 suggereert dat de afdeling Marktwezen het verzoek vijf dagen na verzending in behandeling heeft genomen. De handgeschreven krabbel rechtsboven ("in. Du.") zou een paraaf van een ambtenaar of directeur kunnen zijn.

Genoemde Personen 8

Producten

Huishoudelijk: Brandstof Oorlogssurrogaten: Houten zolen Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Willem Wit (46 jaar) Waterlooplein "
50) en J. Bergmans (f 1 Zwanenburgwal "
J.J. Korff (Middelweg 53a Waterlooplein "
BH 54 Nieuwmarkt "
BH 55 Waterlooplein "
BH 58 Waterlooplein "
BH 66 Waterlooplein "
BH 67 Waterlooplein "
heeft personeelsnummer 68 Zwanenburgwal "
BH 69 Waterlooplein "
BH 70 Waterlooplein "
BH 71 Waterlooplein "
BH 72 Waterlooplein "
BH 73 Waterlooplein "
76 jaar) Nieuwmarkt "
geb. 07-02-1878). Waterlooplein "
geboren 1879. Waterlooplein "
BH 80 Waterlooplein "
K. Schuitema Waterlooplein "
BH 82 Waterlooplein "
Waterlooplein 84 (Koopman) Zwanenburgwal "
geb. 1926) Waterlooplein "
A. Jansen (Lindenstraat 93 Waterlooplein "
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6