Dienstverklaring / Bewijs van controle. 11 juni 1942. Opperwachtmeester S. Talsma, Brigadecommandant. VIII. DIVISIE - MARECHAUSSEE
BRIGADE - LEMMER.
BRIGADE-COMMANDANT.

LEMMER, 11 Juni 1942.

De ondergetekende S. Talsma, Opperwacht -
meester der Marechaussee te Lemmer, verklaart bij dezen, dat
op 9 Juni 1942, door de Marechaussee's H. Vinke en A. van Es --
veld, behoorende tot opgemelde brigade, bij de Firma Joh: -----
Sterk. 15 kistjes met gerookte paling zijn afgewogen en geme
ten op een gewicht van 6 K.G. per kistje, welke dienzelfden ---
datum verzonden zijn per Lemmerboot naar Amsterdam.
Holland-Friesland lijn [handgeschreven]

De Opperwachtmeester
Brigadecommandant,
S - T A L S M A.

[Handtekening] * Inhoud: Het document is een officiële verklaring waarin de Brigadecommandant bevestigt dat twee van zijn manschappen op 9 juni 1942 toezicht hebben gehouden op het wegen en verzenden van een partij vis. Het betreft 15 kistjes gerookte paling van elk 6 kilogram (totaal 90 kg), afkomstig van de bekende Lemmerse vishandel Joh. Sterk. De vis werd verzonden met de "Lemmerboot" naar Amsterdam.
* Doel: De verklaring dient als officieel bewijs van controle. Gezien de datum (midden in de Duitse bezetting) was de handel en het transport van voedsel strikt gereguleerd en gecontroleerd. Een dergelijke verklaring was noodzakelijk om aan te tonen dat de hoeveelheid goederen overeenkwam met de vrachtbrieven en dat er geen sprake was van illegale handel of zwarte markt.
* Vorm: Het document is getypt op officieel briefpapier van de Marechaussee. Opvallend zijn de handgeschreven toevoeging "Holland-Friesland lijn" (de officiële naam van de veerdienst) en de handtekening van Talsma. De Marechaussee was in deze periode door de bezetter gereorganiseerd, maar behield veel van haar lokale controlerende taken. * Tweede Wereldoorlog: In juni 1942 was de schaarste in Nederland al aanzienlijk. De distributie van voedsel werd streng bewaakt door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Vis uit het IJsselmeer was een belangrijke voedselbron voor de grote steden in het westen.
* De Lemmerboot: De Holland-Friesland Lijn onderhield een vitale verbinding tussen Lemmer en Amsterdam. Voor de komst van de Afsluitdijk en de polders was dit de voornaamste route voor het transport van agrarische producten en vis van Friesland naar de Randstad. Tijdens de oorlog bleef deze lijn, onder streng toezicht, een cruciale levensader.
* Firma Joh. Sterk: Dit is een historisch en nog steeds bestaand visserijbedrijf in Lemmer, gespecialiseerd in de handel en verwerking van (IJsselmeer)vis. Lemmer was in die tijd een van de belangrijkste centra voor de palingvisserij en -rookindustrie.
* Rol van de Marechaussee: Hoewel de Marechaussee tijdens de bezetting onder toezicht van de Ordnungspolizei stond, bleven zij verantwoordelijk voor de handhaving van de Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de controle op de voedselvoorziening en transporten. Dit document illustreert de bureaucratische werkelijkheid van de voedseldistributie in oorlogstijd. A. van Es A. van Esveld H. Vinke S. Talsma Marechaussee Rijksbureau