Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen. 13 juni 1942. Jhr. Stam (werkzaam bij of verbonden aan de kwaliteitscontrole van het Marktwezen). WelEd. Heer A.W. de Boer, Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. [Rood stempel, linksboven:]
Inschrijven

[Paars stempel, linksboven:]
№ 46a/234/3 M. 1942 [met handgeschreven toevoeging:] 17/6

[Rechtsboven:]
Amsterdam 13 Juni 1942.

[Adressering:]
WelEdHeer
A.W. de Boer.
Insp: Marktwezen
Amsterdam.

[Brieftekst:]
Woensdag 10 Juni j.l. ontvingen
wij van Joh: Sterk te Lemmer
15 kistjes gerookte paling, inhou-
dende 12 pond. Toen wij het gewicht
gingen controleeren, zaten in
elk kistje een paar ons te kort.

De kistjes gerookte aal zijn door
ons precies op 12 pond gebracht
en ten slotte was er 8 pond te kort.
Dit is allemaal gebeurd in tegen-
woordigheid van Jhr Stam, J Hobbes,
G. Huisman en J. Block.

Nu ontving ik heden morgen
een brief van Sterk hierover, dat
hij verbaasd is, en dat zoo iets bij hem
niet kan gebeuren, maar absoluut,
de kistjes waren te licht, denklijk
is de aal ingedroogd.

Het schrijven van Joh: Sterk
gaat hierbij.

Hoogachtend
Jhr Stam [handtekening]

De nota welke hierbij gaat
zou ik gaarne terug willen
hebben. JS [initialen]

[Onderaan, in rood schrift:]
Voor beantwoording zie
rapport Hr Stam
15-6-’42
de Han [?] In deze brief rapporteert Jhr. Stam aan Inspecteur De Boer over een onregelmatigheid bij een levering vis. Op 10 juni 1942 ontving de keuringsdienst in Amsterdam 15 kistjes gerookte paling van de bekende vishandel Joh. Sterk uit Lemmer. Hoewel elk kistje 12 pond zou moeten wegen, bleken ze bij nameting allemaal lichter te zijn, met een totaaltekort van 8 pond.

De brief is opgesteld om de officiële constatering van dit ondergewicht vast te leggen, mede namens drie andere getuigen (Hobbes, Huisman en Block). Stam merkt op dat de leverancier, Sterk, de klacht ontkent, maar Stam houdt voet bij stuk en oppert een logische verklaring: de paling is na het roken en verpakken waarschijnlijk verder ingedroogd, waardoor het gewicht is afgenomen. Hij voegt de correspondentie en de nota van Sterk toe als bewijsstukken.

De ambtelijke aantekeningen in het rood onderaan duiden op de verdere afhandeling van de zaak binnen het bureau van het Marktwezen; er wordt verwezen naar een opvolgend rapport van 15 juni 1942. Dit document stamt uit juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via het distributiestelsel. Toezicht op gewichten, maten en kwaliteit door instanties zoals het Marktwezen was van cruciaal belang om zwarte handel, fraude en verspilling tegen te gaan.

De firma Joh. Sterk uit Lemmer was (en is) een zeer bekende naam in de vishandel, met name wat betreft de IJsselmeerpaling. Een dergelijk geschil over 8 pond paling lijkt wellicht triviaal, maar in een tijd van schaarste en strenge rantsoenering werd elke afwijking in de voedselketen hoog opgenomen en administratief nauwgezet vastgelegd. Het document illustreert de doorgaande bureaucratie en kwaliteitscontrole die zelfs onder bezettingsomstandigheden bleef functioneren. A.W. de Boer De Boer (Inspecteur) G. Huisman J. Block Marktwezen