Handelsnota / Factuur. 3 augustus 1940. P. Hansen, Enkhuizen (Paling- en haringhandel, ansjovis-zouterij, bokking- en paling-rokerij). Keuter, Amsterdam. [Briefhoofd - gedrukt]
P. HANSEN ENKHUIZEN
HANDEL IN ALLE SOORTEN PALING- EN HARINGHANDEL
IJSELMEERVIS ANSJOVIS-ZOUTERIJ
BOKKING- EN PALING-ROKERIJ TELEF. 26 - POSTGIRO 24602
TELEGRAM-ADRES: P. HANSEN

ENKHUIZEN, 3 Aug 1940
NOTA voor Keuter A’dam
van P. HANSEN

[Factuurregels - handgeschreven]
Juli 31 | 43 [?] | 18.70
| Omzetbelasting | 75
Aug 1 | 30 [?] | 13.05
| Omzetbelasting | 53
2 | [?] | 39.40
| Omzetbelasting | 1.56
3 | 100 [?] | 22.50
| Omzetbelasting | 1.10

f 102.19

[Zegels onderaan - gedrukt en handgeschreven stempels]
[3 zegels van:] 1.- GLD een gulden / OMZETBELASTING NEDERLAND
[1 zegel van:] 90 CENT negentig cent / OMZETBELASTING NEDERLAND
[1 zegel van:] 4 CENT vier cent / OMZETBELASTING NEDERLAND
[Alle zegels zijn afgestempeld/beschreven met:] den 3-8-’40 * Inhoud: Het document betreft een verzamelnota voor verschillende leveringen van visproducten (waarschijnlijk paling of haring, gezien de specialisatie van het bedrijf) gedurende de periode 31 juli tot en met 3 augustus 1940.
* Berekening: De nota specificeert de prijs per levering met telkens een aparte post voor de verschuldigde omzetbelasting.
* Totaalbedrag van de goederen en belasting: f 102,19.
* Totaal aan berekende omzetbelasting: 0,75 + 0,53 + 1,56 + 1,10 = f 3,94.
* Fiscale afhandeling: De verschuldigde omzetbelasting van f 3,94 is fysiek op het document voldaan door middel van het plakken van belastingzegels (3 x 1 gulden, 1 x 90 cent, 1 x 4 cent). Deze zegels zijn rechtsgeldig ontwaard ("afgestempeld") met de datum van de factuur.
* Bedrijfsvoering: Het briefhoofd getuigt van een veelzijdig visserijbedrijf in Enkhuizen dat zowel verse IJsselmeervis verhandelde als bewerkte producten (gerookt en gezouten) aanbood. De aanwezigheid van een telefoonnummer en postgironummer duidt op een professionele, moderne bedrijfsvoering voor die tijd. * Historische periode: De nota is gedateerd op 3 augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). Ondanks de oorlogssituatie liep de reguliere handel en de bijbehorende belastingheffing in deze vroege fase van de bezetting nog grotendeels door volgens de bestaande Nederlandse wetgeving.
* Economische geschiedenis: De Omzetbelasting was in Nederland relatief nieuw, ingevoerd in 1934. De methode van belastingheffing via het plakken van zegels op facturen was de standaardprocedure vóór de digitalisering van de belastingdienst.
* Regionale context: Enkhuizen was van oudsher een belangrijk centrum voor de visserij op de Zuiderzee. Na de voltooiing van de Afsluitdijk (1932) en de transformatie naar het IJsselmeer, moest de visserijsector zich aanpassen. Deze nota laat zien dat de handel in "IJselmeervis" (met één 's' geschreven op de nota) in 1940 nog volop actief was, met Amsterdam (Keuter) als een belangrijke afzetmarkt. P. Hansen