Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).
Origineel
Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven). 1 juli 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt te Amsterdam). [Handgeschreven in blauw potlood:] Verzonden 1/7
[Handgeschreven in zwarte inkt, rechtsboven:] M. Visscher / Vischmarkt
[Rechtsboven getypt:] VB/HB.
den Heer J. Coenra,
Haarlemmer Houttuinen 159 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 9.
46A/321/26 M. [Links] 1 Juli 1942. [Rechts]
Hiermede bericht ik U, dat U met ingang van heden is afgevoerd van de verdeellijst voor ongepelde garnalen aan den afslag van de Gemeentelijke Vischmarkt alhier, aangezien mij is gebleken, dat U ventende is aangetroffen met aardbeien, die U bovendien boven den maximumprijs verkocht.
De Directeur, Deze brief is een disciplinaire maatregel tegenover een handelaar, de heer J. Coenra. De kern van de boodschap is dat de man per direct zijn recht verliest om ongepelde garnalen in te kopen bij de Amsterdamse visafslag. De reden hiervoor is tweeledig: ten eerste hield hij zich bezig met de straathandel (venten) van een ander product (aardbeien) waarvoor hij waarschijnlijk geen vergunning had binnen dit specifieke kanaal, en ten tweede – en dat wordt zwaarder aangerekend – pleegde hij een economisch delict door deze aardbeien boven de vastgestelde maximumprijs te verkopen.
De toon is kortaf, zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit deze periode. Het document illustreert hoe de controle op de distributieketen werd ingezet als sanctiemiddel. Het document dateert uit juli 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode heerste er schaarste en waren bijna alle levensmiddelen onderworpen aan strikte distributieregels en prijsbeheersing.
- Prijsbeheersing: Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, stelde de bezetter (via de Rijksinspectie voor de Prijzen) maximumprijzen vast. Het overtreden hiervan werd gezien als een economisch misdrijf en streng bestraft, in dit geval door uitsluiting van verdere handel in visproducten.
- De Gemeentelijke Vischmarkt: Voor visboeren en garnalenpellers was het essentieel om op de 'verdeellijst' te staan om legaal aan voorraad te komen. Verwijdering van deze lijst betekende effectief een beroepsverbod of het einde van de legale bedrijfsvoering.
- Locatie: De Haarlemmer Houttuinen in Amsterdam was van oudsher een buurt waar veel mensen werkzaam waren in de vishandel en aanverwante ambachten. Het feit dat de brief gericht is aan een bewoner van "Wijk 9" (de Jodenbuurt/Centrum-buurt) en de datering 1942 roept tevens de vraag op naar de achtergrond van de betrokkene in het licht van de toenemende Jodenvervolging, hoewel de brief zelf strikt over een economische overtreding gaat. J. Coenra M. Visscher