Politierapport / Verklaring van een opsporingsambtenaar. 30 juli 1942. Politie
Te Amsterdam

A’dam 30 Juli 1942

Ondergeteekende Chr: G. W. Smit
agent v Politie, dienstdoende aan 2e Sectie
1e afd (posthuis Westerstraat) verklaart dat
H. G. J. Vrees, wonende Willemstraat 59 III
op Donderdag 9 Juli des morgens ongeveer
10^15 uur in de loods van Heysman aan
de Lindengracht veertig pond versche
aal heeft verkocht aan het aldaar wach-
tende publiek.
Tevens was gelijk met hem J. C. Bosbaan
en verkocht tachtig pond versche aal
deze beide partijen waren op een hand-
kar geladen, doch voor zij verkochten
kwamen zij mij beiden eerst kennis
geven welke hoeveelheid zij op de visch-
markt ontvangen hadden.
Tevens was er nog 40 pond van J C Bosbaan Jr

De agent van Politie
Chr: Smit
Stambn: 4643 Het document is een handgeschreven verklaring van politieagent Smit, werkzaam in de Jordaan (Westerstraat/Lindengracht). De kern van de rapportage is de verkoop van verse aal (paling) door twee handelaren, Vrees en Bosbaan.

Opvallend is de nadruk op de procedure: de handelaren kwamen zich vooraf melden bij de agent om de hoeveelheid vis die zij op de vismarkt hadden verkregen te registreren ("kennis geven"). Dit wijst op een strikte controle op de voedselvoorziening. De genoemde hoeveelheden zijn aanzienlijk voor die tijd: in totaal 160 pond aal (40 van Vrees, 80 van Bosbaan sr. en 40 van Bosbaan jr.). De verkoop vond plaats vanuit een loods aan het "aldaar wachtende publiek", wat duidt op de schaarste en de gretigheid waarmee vers voedsel werd ontvangen. Dit document stamt uit juli 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland ruim twee jaar duren en de tekorten aan voedsel en goederen steeds nijpender werden. De distributie van voedsel was aan strenge regels gebonden om de zwarte markt tegen te gaan en de export naar Duitsland te waarborgen.

De locaties (Westerstraat en Lindengracht) plaatsen dit voorval in het hart van de Jordaan, destijds een volksbuurt waar de sociale controle en de aanwezigheid van de politie op straat (via posthuizen) zeer direct was. De melding van de handelaren bij de politieagent diende waarschijnlijk als bewijs dat zij niet illegaal handelden ("om de hoek"), maar hun toegewezen partij vis eerlijk aan het publiek verkochten tegen de vastgestelde prijzen. Het feit dat de agent dit drie weken na dato (9 juli vs 30 juli) op schrift stelt, suggereert dat dit onderdeel was van een administratieve verantwoording of een breder onderzoek naar visdistributie.