Handgeschreven ambtelijk rapport/notitie op een archiefkaart. Ongedateerd, maar verwijst naar een incident op "25 Juli j.l.". Gezien de context (visdistributie) waarschijnlijk uit de periode 1940-1945. [In de linkerbovenhoek in potlood:]
onderwerp:
uitsluiting van
vischaandeel
van C. Schilder

[Bovenaan in het midden in rode inkt:]
46ᵃ/321/77

[Bovenaan rechts in potlood:]
W. l. M.

[Hoofdtekst:]
Hiermede heb ik de eer U te
berichten, dat de vischkooper C. Schilder,
geb. 13-12-'18, wonende Edammerpad 12,
Volendam, zijn toewijzing versche aal
ad ~~veertig~~ 1/4 kg. op 25 Juli j.l. niet op zijn
marktplaats in de ~~St. Lucasbuurt~~ heeft
verkocht. Schilder is door mij opgeroepen en verklaarde, dat
hij ~~genoemde hoof- [onleesbaar] slechts~~ vier 1/4 kg.
versche aal ~~voor eigen gebruik~~ aan zijn moeder heeft ge-
leverd; het restant heeft hij niet verkocht
omdat hij met vacantie ging. Dit restant heeft
hij laten rooken en daarna nogmaals vier
1/4 kg. aan zijn moeder geleverd en de overige
aal voor zich zelf gehouden. Dit document is een rapportage over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een visverkoper uit Volendam, C. Schilder, heeft zijn toegewezen voorraad verse aal (die bedoeld was voor de openbare verkoop op de markt) niet verkocht.

Uit zijn eigen verklaring blijkt dat hij de aal buiten het officiële circuit heeft gehouden:
1. Hij gaf eerst vier porties van een kwart kilo verse aal aan zijn moeder.
2. De rest van de aal verkocht hij niet vanwege vakantie, maar liet hij roken.
3. Vervolgens gaf hij van die gerookte aal wederom vier porties aan zijn moeder en hield de rest voor eigen consumptie.

Het document toont de strikte controle op de voedselvoorziening aan; zelfs kleine hoeveelheden (kwart kilo's) moesten worden verantwoord. De doorhalingen suggereren dat de rapporteur zijn tekst tijdens het opstellen preciseerde op basis van de verklaring van de verdachte. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er een schaarste aan goederen en werd vrijwel alles "op de bon" gezet. Voor vissers en visboeren golden strenge regels: de vangst en toewijzingen moesten via de officiële kanalen (Rijksbureaus) worden verhandeld tegen vastgestelde prijzen. Het achterhouden van handelsvoorraad voor eigen gebruik of familie ("eigen verbruik") werd gezien als een economisch delict of zwarte handel.

De potloodaantekening "uitsluiting van vischaandeel" duidt op de sanctie die Schilder boven het hoofd hing: het intrekken van zijn recht om nog langer vis in te kopen voor zijn nering. Dit was voor een visboer in Volendam een zeer zware straf die zijn broodwinning direct bedreigde. De initialen "W. l. M." rechtsboven verwijzen mogelijk naar de "Weermacht-le-Maire" of een andere controlerende instantie binnen het distributieapparaat. C. Schilder