Inspectierapport / Proces-verbaal van een controleur. 4 september 1942 (met een kanttekening van 16-9-'42). [Marginaal, links boven:]
Gezien
16-9-'42
[Initialen]

[Hoofdtekst:]

had geen versiering in den winkel.
Fr. Termaat, Ganimedesstraat 7, had biesjes aal ontvangen,
en nog 3 ½ pond in den winkel aanwezig, op toonbank.
G. Breeks, Kerkstraat 117 hoek Prinsengracht, binnengesloten.
Fr. Schenk, Elandsgracht 116, geen vernis of wassen.

Op 4-9-'42 werd vanaf ca 10.15 tot 11.00 opgelet bij
den winkel van J.H. Hulstert, Leidsche Kruisstraat 9,
die garnalen had ontvangen.
Den winkel was echter gesloten.
Te 11.00 kwam Hulstert met een bakfiets voor
zijn winkel en ging den binnen, waarna hij met de
verkoop van garnalen aan de deur begon.
Het bleek dat Hulstert ongeveer eenige kisten ongepelde
garnalen had ontvangen en die eerst had uitgezocht.
Hulstert had ontvangen 28 pond gepelde garnalen,
waarna ca 26 ½ pond aan de deur is verkocht voor fl 1.20 p. pnd,
en circa 1 ½ pond werd door hem bestemd voor gebruik
door hem zelf en familieleden.

Des namiddags controleerden wij de winkel v/d Spel en
binnenkomende schepen, waarin bevonden: 1 kist aal van
Sijmonsbergen, 2 manden en 2 kistjes van den Afslag,
op geen enkele verpakking was gewicht of naam
aangetroffen.

De Controleur,
[Handtekening: J. Stokvis?]
517

Afgegeven
Amsterdam
Marnixkade 3 b.v.

[Rechts onder:]
Gezien:
[Handtekening: Wilcher?] * Handschrift: Het document is geschreven in een vlot, enigszins onregelmatig cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. Het gebruik van de 'n' aan het einde van woorden (den winkel) duidt op de toen geldende spelling.
* Inhoud: Het rapport beschrijft de surveillance-activiteiten van een controleur op 4 september 1942. De focus ligt op de distributie van schaarse goederen (vis).
* Er wordt gecontroleerd of winkels open zijn en of de voorraad op de juiste manier wordt aangeboden (bijv. de 'biesjes aal' bij Termaat).
* De casus Hulstert is het meest gedetailleerd: de controleur observeert een 'bakfietsverkoop' waarbij garnalen direct aan de deur worden verkocht voor 1,20 gulden per pond.
* De middagcontrole richt zich op de logistiek (schepen en de visafslag), waarbij een overtreding wordt geconstateerd: het ontbreken van gewichtsaanduidingen en namen op de verpakkingen.
* Administratieve kenmerken: Het nummer '517' onder de handtekening van de controleur duidt waarschijnlijk op een ambtelijk identificatienummer. De aantekening in de marge ("Gezien 16-9-'42") wijst op een formele afhandeling of inspectie door een superieur twee weken na het incident. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de voedselschaarste aanzienlijk en stond de handel onder strikt toezicht van de Crisis Controle Dienst (CCD) of aanverwante gemeentelijke instanties.

Controleurs hielden toezicht op:
1. Prijsbeheersing: Om zwarte handel te voorkomen (de prijs van fl 1.20 voor garnalen werd genoteerd om te toetsen aan de vastgestelde prijzen).
2. Rationering: Het bijhouden van hoeveelheden (de 28 pond garnalen) om te zorgen dat goederen niet buiten het distributiesysteem om werden verkocht.
3. Identificatie: Het verplicht labelen van kisten met naam en gewicht was cruciaal voor de traceerbaarheid van goederen in een gecontroleerde economie.

De genoemde locaties (Elandsgracht, Leidsche Kruisstraat, Prinsengracht) bevinden zich in de Jordaan en het centrum van Amsterdam, wijken die destijds bekend stonden om hun levendige (en soms clandestiene) straathandel.