Dienstbrief (doorslag van een ambtelijk schrijven).
Origineel
Dienstbrief (doorslag van een ambtelijk schrijven). 30 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Dienst voor Voedselvoorziening of Maatschappelijk Hulpbetoon). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, te Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven, bovenaan midden:] Jnt
[Linksboven, handgeschreven:] Verzonden 30/9
[Rechtsboven:] VD/HB.
[Adres:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
[Kenmerk en datum:]
46A/321/99 M. 1. 30 September 1942.
[Onderwerp:]
Vischregeling:
Straf M.H.Redeker.
[Inhoud:]
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.24 dezer om advies ontvangen stuk No.259 L.M.1942, heb ik de eer U te berichten, dat op deze aangelegenheid betrekking heeft mijn brief d.d. 25 September j.l. No. 46A/321/95 M. Ik heb naar de door adressant geschetste familieomstandigheden een onderzoek doen instellen, waarvan ik U het resultaat, neergelegd in een in bijlage dezes in afschrift overgelegd rapport van den contrôleur Felthuis van mijn dienst d.d.28 dezer, doe toekomen.
Ik moge aan Uw beter oordeel overlaten, of een en ander aanleiding geeft om adressant een lichte straf op te leggen.
[Ondertekening:]
De Directeur, Het document is een ambtelijk advies over een overtreding van de visregels tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Uit de tekst blijkt dat een zekere M.H. Redeker een overtreding heeft begaan die te maken heeft met de distributie of verkoop van vis ("Vischregeling").
De directeur van de betreffende dienst reageert op een verzoek om advies van de wethouder. Hij verwijst naar een eerder onderzoek door een "contrôleur Felthuis", die specifiek naar de "familieomstandigheden" van de overtreder heeft gekeken. Dit wijst erop dat er mogelijk sprake was van verzachtende omstandigheden (zoals armoede of een groot gezin) die de overtreding menselijkerwijs verklaarbaar maakten. De directeur suggereert dan ook om de straf te beperken tot een "lichte straf".
De administratieve kenmerken, zoals de handgeschreven datum van verzending en de parafen, duiden op een zorgvuldig bijgehouden gemeentelijk archiefsysteem. In september 1942 bevond Nederland zich in het derde jaar van de Tweede Wereldoorlog. Voedsel was schaars en de distributie ervan was aan zeer strenge regels gebonden. De "Vischregeling" maakte deel uit van het complex aan maatregelen om de voedselvoorziening te controleren. Overtredingen, zoals de handel in vis buiten de bonnen om (zwarte handel) of het niet naleven van prijsvoorschriften, werden streng gesanctioneerd.
Tegelijkertijd probeerden lokale bestuurders en ambtenaren soms de scherpe kantjes van de bezettingsregels af te halen wanneer er sprake was van persoonlijke nood, wat hier blijkt uit het sociale onderzoek naar de familieomstandigheden van de betrokkene. De term "Alhier" in het adresveld duidt er bijna altijd op dat de brief binnen dezelfde gemeente (in dit geval waarschijnlijk Amsterdam) is verstuurd.