Getypte rapportage of ambtelijke brief (pagina 2). Onbekend (gebaseerd op inhoud en spelling vermoedelijk jaren '40, periode van de Tweede Wereldoorlog). -2-

gebruik zijn.
De afslagbriefjes worden, zooals hierboven is
vermeld, in drievoud uitgeschreven. Een exemplaar
krijgt de kooper om aan de hand daarvan aan de kassa
te betalen; een exemplaar krijgt de inzender der
visch als bewijsstuk bij zijn afrekening en een exem-
plaar blijft als contrôlestrook in het afslagboek
achter. We hebben overwogen of het mogelijk zou zijn
om een vierden doorslag in het afslagboek te doen op-
nemen, hetgeen dan voor den kooper als geleidebiljet
naar zijn verkoopplaats zou kunnen dienen. De markt-
ambtenaar zou dan deze geleidebiljetten moeten op-
vragen en kunnen constateeren wat de koopman dien
dag heeft ontvangen. Het is practisch niet wel moge-
lijk om de boeken zoodanig te carboniseeren, dat de
afslagbriefjes in viervoud kunnen worden geschreven.
Het is thans reeds zoo, dat het derde exemplaar
moeilijk te lezen is, terwijl toch een extra hard
potlood wordt gebruikt.
Doch bovendien geeft het medegeven van een gelei-
debiljet geen voldoende contrôle-middel om vast te
kunnen stellen, dat de koopman zijn visch op de ver-
koopplaats brengt. Zooals gezegd, is het namelijk mo-
gelijk, dat een handelaar op één dag zoowel een toe-
wijzing aal, als zoetwatervisch, garnalen en gerookte
aal ontvangt. Hij zou dan 4 geleidebiljetten ontvan-
gen, voor elke koop één. Het is dan heel goed denk-
baar, dat hij slechts drie geleidebiljetten aan den
marktambtenaar toont, doch het vierde achterhoudt.
Dit te kunnen vaststellen is slechts mogelijk door
contrôle achteraf.
Het komt ons voor, dat vooralsnog met een re-
pressieve contrôle genoegen moet worden genomen. We
zullen echter onder het oog zien of er nog een moge-
lijkheid is om tot een directe contrôle te kunnen
komen.
Ten aanzien van het verkoopen der inbeslaggeno-
men visch op het politiebureau Stadhouderskade, deel-
de de kassier Jongbloed mede, dat hij hieromtrent
op genoemden Zondag door den brigadier van Politie
om ± 11.30 uur werd opgebeld. Hij was op dat moment
de hoogste in rang aanwezige ambtenaar. Hij is name-
lijk bij afwezigheid van den Chef Stam met de leiding
belast. Aangezien zich op dat uur geen kooplieden
meer op de Vischmarkt bevonden en de zoetwatervisch
niet was ge-ijsd, zoodat ze niet tot Maandag kon
blijven overstaan, heeft Jongbloed ter voorkoming van
bederf, den brigadier verzocht de visch onder het po-
litiepersoneel, groot ongeveer 30 man, te verdeelen.
Opgemerkt moet hierbij worden, dat een en ander
zich op Zondag zelden of nooit voordoet. Het leveren
aan instellingen is op Zondag ook bezwaarlijk, aan-
gezien deze op dien dag daarop niet zijn ingesteld en
het vervoer daarheen op Zondag ook zijn bezwaren
heeft.

De Gemeentelijk Adviseur voor Voe- De Directeur,
dings- en Distributieaangelegenheden, wnd. * Administratieve complexiteit: Het eerste deel van het document illustreert de fysieke beperkingen van administratie in die tijd. Men wilde een vierde kopie (doorslag) introduceren voor betere controle op de visstroom, maar de kwaliteit van carbonpapier en het schrijfinstrument (potlood) lieten dit niet toe.
* Fraudepreventie: Er wordt gedetailleerd ingegaan op hoe handelaren controles zouden kunnen ontwijken door niet alle geleidebiljetten te tonen wanneer zij verschillende soorten vis op één dag inkopen. De conclusie is dat directe controle lastig is en men voorlopig moet vertrouwen op controle achteraf (repressieve controle).
* Crisismanagement / Voedselverspilling: Het tweede deel beschrijft een pragmatische oplossing voor een logistiek probleem op zondag. Omdat er geen marktkooplieden waren, er geen ijs beschikbaar was voor koeling en instellingen niet bereikbaar waren, werd besloten in beslag genomen vis te verdelen onder politiepersoneel om bederf te voorkomen.
* Personen: Genoemd worden "kassier Jongbloed" en "Chef Stam". Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De "Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" was een instantie die nauw betrokken was bij de distributie en rantsoenering van voedsel in Amsterdam. In deze periode was er een streng toezicht op de handel om de zwarte markt tegen te gaan, wat de focus op "geleidebiljetten" en "contrôle" verklaart. De genoemde locatie, het politiebureau aan de Stadhouderskade, was een belangrijk bureau in Amsterdam. De spelling (zoals "visch" en "kooper") is de Marchant-spelling, die tot 1947 officieel was. Genoemd worden "kassier Jongbloed" en "Chef Stam". Politie