Doorslag van een getypt ambtelijk rapport of brief (pagina 2). Ongedateerd (verwijst naar een recente zondag). De context wijst op de periode van de Tweede Wereldoorlog (ca. 1940-1945). -2-

gebruik zijn.
De afslagbriefjes worden, zooals hierboven is
vermeld, in drievoud uitgeschreven. Een exemplaar
krijgt de kooper om aan de hand daarvan aan de kassa
te betalen; een exemplaar krijgt de inzender der
visch als bewijsstuk bij zijn afrekening en een exem-
plaar blijft als contrôlestrook in het afslagboek
achter. We hebben overwogen of het mogelijk zou zijn
om een vierden doorslag in het afslagboek te doen op-
nemen, hetgeen dan voor den kooper als geleidebiljet
naar zijn verkoopplaats zou kunnen dienen. De markt-
ambtenaar zou dan deze geleidebiljetten moeten op-
vragen en kunnen constateeren wat de koopman dien
dag heeft ontvangen. Het is practisch niet wel moge-
lijk om de boeken zoodanig te carboniseeren, dat de
afslagbriefjes in viervoud kunnen worden geschreven.
Het is thans reeds zoo, dat het derde exemplaar
moeilijk te lezen is, terwijl toch een extra hard
potlood wordt gebruikt.
Doch bovendien geeft het medegeven van een gelei-
debiljet geen voldoende contrôle-middel om vast te
kunnen stellen, dat de koopman zijn visch op de ver-
koopplaats brengt. Zooals gezegd, is het namelijk mo-
gelijk, dat een handelaar op één dag zoowel een toe-
wijzing aal, als zoetwatervisch, garnalen en gerookte
aal ontvangt. Hij zou dan 4 geleidebiljetten ontvan-
gen, voor elken koop één. Het is dan heel goed denk-
baar, dat hij slechts drie geleidebiljetten aan den
marktambtenaar toont, doch het vierde achterhoudt.
Dit te kunnen vaststellen is slechts mogelijk door
contrôle achteraf.
Het komt ons voor, dat vooralsnog meeten re-
pressieve contrôle genoegen moet worden genomen. We
zullen echter onder het oog zien of er nog een moge-
lijkheid is om tot een directe contrôle te kunnen
komen.
Ten aanzien van het verkoopen der inbeslaggeno-
men visch op het politiebureau Stadhouderskade, deel-
de de kassier Jongbloed mede, dat hij hieromtrent
op genoemden Zondag door den brigadier van Politie
om +- 11.30 uur werd opgebeld. Hij was op dat moment
de hoogste in rang aanwezige ambtenaar. Hij is name-
lijk bij afwezigheid van den Chef Stam met de leiding
belast. Aangezien zich op dat uur geen kooplieden
meer op de Vischmarkt bevonden en de zoetwatervisch
niet was ge-ijsd, zoodat ze niet tot Maandag kon
blijven overstaan, heeft Jongbloed ter voorkoming van
bederf, den brigadier verzocht de visch onder het po-
litiepersoneel, groot ongeveer 30 man, te verdeelen.
Opgemerkt moet hierbij worden, dat een en ander
zich op Zondag zelden of nooit voordoet. Het leveren
aan instellingen is op Zondag ook bezwaarlijk, aan-
gezien deze op dien dag daarop niet zijn ingesteld en
het vervoer daarheen op Zondag ook zijn bezwaren
heeft.

De Gemeentelijk Adviseur voor Voe- De Directeur,
dings- en Distributieaangelegenheden, wnd.

[Handgeschreven in linker marge:]
Evenwel zou den
ambtenaar moeten
dienen te goede of
welke juiste te [...].
ter afslagbriefjes
overgelegd. * Administratieve complexiteit: Het document beschrijft de bureaucratische uitdagingen bij de visafslag. Men onderzoekt of een vierde doorslag van afslagbriefjes fraude kan voorkomen, maar concludeert dat dit technisch onhaalbaar is (vanwege de leesbaarheid van de doorslagen) en fraudegevoelig blijft.
* Crisismanagement: Er wordt verslag gedaan van een incident waarbij inbeslaggenomen vis niet op de normale wijze kon worden verwerkt omdat het zondag was.
* Besluitvorming onder druk: Ambtenaar Jongbloed (waarnemend voor Chef Stam) besloot om de vis te verdelen onder 30 politiemensen om bederf te voorkomen, bij gebrek aan koeling (ijs) en transportmogelijkheden naar instellingen op zondag.
* Toon: De tekst is zakelijk en rechtvaardigend, bedoeld om afwijkingen van de strikte distributieregels te legitimeren. Dit document is een treffend voorbeeld van de voedseldistributie en controle tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In een tijd van grote schaarste was elke partij voedsel onderworpen aan strikte regels en controlemechanismen om de zwarte markt tegen te gaan. De betrokkenheid van de "Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" en de specifieke vermelding van de Stadhouderskade plaatsen dit rapport in het Amsterdamse ambtelijke apparaat van de oorlogsjaren. Het incident met de vis illustreert de dagelijkse spanning tussen rigide bureaucratie en de praktische realiteit van bederfelijke goederen. Jongbloed (Ambtenaar) Politie