Ambtsbrief (doorslag/minuut). 16 oktober 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening of de Marktdienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven aantekening in potlood:] Jms (?)
[Handgeschreven aantekening in blauw/paars potlood:] Verzonden 16/10 [initialen]

VD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

46A/321/115 a 1. 16 October 1942.

Vischregeling:
straf W.Zalmstra.

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 8 dezer door den contrôleur-marktopzichter Uitvlugt van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat W. Zalmstra, wonende P.Nieuwlandstraat 3 II, alhier, op 7 dezer op de markt Dapperstraat 80 kg. bedorven voorn heeft trachten te verkoopen, welke hij buiten de verdeeling om had betrokken. Op Zalmstra had eveneens betrekking mijn voorstel d.d.25 September 1942 No.46A/321/96 M., waarop de Burgemeester hem bij besluit d.d. 12 October 1942 No.259 L.M.1942 voor onbepaalden tijd van de verdeeling van visch heeft uitgesloten.

Bij het beoordeelen van een eventueel te zijner tijd door Zalmstra in te dienen verzoek om weder tot de verdeeling te worden toegelaten, zal naar mijn meening met deze zware overtreding rekening kunnen worden gehouden.

Voor de goede orde bericht ik U, dat de in het rapport genoemde Jansen de hem toegewezen baars op de markt Dapperstraat heeft aangevoerd en verkocht.

De Directeur, Dit document is een ambtelijke rapportage over een ernstige overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Duitse bezetting. De kernpunten zijn:

1. De overtreding: Een zekere W. Zalmstra heeft geprobeerd 80 kilo bedorven voorn (zoetwatervis) te verkopen op de Dappermarkt in Amsterdam.
2. Economisch delict: De vis was "buiten de verdeeling om" verkregen, wat duidt op handel in het zwarte circuit of buiten de officiële distributiekanalen van de overheid.
3. Recidive: Zalmstra was blijkbaar een bekende overtreder; slechts enkele dagen eerder (12 oktober 1942) was hij al door de Burgemeester voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visverdeling op basis van een eerder rapport.
4. Advies: De directeur adviseert de wethouder om deze nieuwe, "zware overtreding" (vooral het verkopen van bedorven waar was een gevaar voor de volksgezondheid) mee te wegen mocht Zalmstra ooit een verzoek doen om weer te mogen handelen.

5. Contrast: In de laatste alinea wordt "Jansen" genoemd als voorbeeld van een handelaar die zich wel aan de regels hield door de toegewezen baars correct aan te voeren en te verkopen. Het document dateert uit oktober 1942, een periode waarin de voedselschaarste in bezet Nederland toenam en het distributiestelsel zeer strikt werd gehandhaafd.

6. Distributie en Zwarte Handel: Vis was een belangrijke bron van eiwitten nu vlees steeds schaarser werd. De overheid probeerde via de "Vischregeling" de verkoop te controleren. Handel buiten dit systeem om werd streng gestraft.

7. Volksgezondheid: Het feit dat de vis "bedorven" was, maakte de overtreding extra zwaar. In tijden van schaarste was de verleiding groot voor handelaren om ook kwalitatief slecht voedsel tegen hoge prijzen te verkopen, wat leidde tot strenge controles door marktopzichters.
8. Bestuur onder bezetting: Hoewel de brief aan de Amsterdamse wethouder is gericht, vallen dergelijke besluiten onder het toezicht van de (toenmalige nationaalsocialistische) burgemeester en de Duitse bezettingsautoriteiten, die economische delicten zwaar bestraften om de rust en de voedselvoorziening te waarborgen.
9. Dapperstraat: De Dapperstraatmarkt was (en is) een van de belangrijkste volksmarkten van Amsterdam-Oost. Juist hier was de sociale impact van dergelijke overtredingen groot.