Dienstverslag / Rapportage van de marktinpectie. 8 oktober 1942 (met latere aantekeningen op 9 en 10 oktober 1942). Controle-opzichter P. (S.) Mitoligt (?). De Heer Inspecteur Th. Marktwezen. [Marginaal, linksboven:]
Inschrijving
[In rood potlood diagonaal:] Compagnons?

[Hoofdtekst:]
Den Heer Inspecteur Th. Marktwezen.

Heden 7 October 1942 gaf J.T. Jansen mij op 80 ½ KG zoetwatervisch te hebben ontvangen. Bij controle bleek mij dat Jansen die afwezig was, vervangen werd door Zalmstra. Zalmstra was begonnen met de verkoop van voorn die volgens mij bedorven was. Ik vroeg Zalmstra of dit de visch van Jansen was, waarop hij mij antwoordde van ja. Ik telefoneerde de Hr. Stam op, die mij verklaarde, dat Jansen 80 ½ KG baars had ontvangen. Toen ik Zalmstra meedeelde, dat Jansen geen voorn had ontvangen, verklaarde Zalmstra mij deze voorn van een onbekende op de Ruiterkade te hebben gekocht. Met behulp van de politie is ± 50 KG voorn in beslag genomen. De keurmeester de Heer Snoek heeft genoemde partij voorn afgekeurd. Door de politie is hiervan proces-verbaal opgemaakt.

Amsterdam 8 October 1942
Contr: opzichter
[Signatuur: P. Mitoligt?]

[Marginaal, linksonder in zwart/grijs potlood:]
Jansen heeft baars aangevoerd.
Zalmstra reeds uitgesloten.
m.i. moet thans ook de marktplaats van Zalmstra worden ingetrokken.
9-10-42
de Boer.

[Marginaal, rechtsonder in rood potlood:]
Rapporteer aan Wethouder 10-10-42
1. Jansen is inderdaad met baars op markt geweest.
2. Zalmstra heeft clandestien voorn gekocht die ook bedorven was.

--- Het document is een ambtelijk verslag van een marktcontroleur in bezet Amsterdam. De kern van de zaak is een overtreding door een zekere Zalmstra, die op de marktplaats van J.T. Jansen stond.

De belangrijkste feiten uit het rapport:
1. Valse opgave: Jansen gaf aan 80,5 kg vis te hebben ontvangen, maar Zalmstra verkocht een andere soort (voorn in plaats van de officieel geregistreerde baars).
2. Volksgezondheid: De aangeboden voorn werd door de controleur en later door de keurmeester (Dhr. Snoek) als bedorven bestempeld.
3. Illegale handel: Zalmstra bekende de vis "clandestien" te hebben gekocht op de De Ruijterkade van een onbekende, buiten de officiële distributiekanalen om.
4. Sancties: De politie nam 50 kg vis in beslag en er werd proces-verbaal opgemaakt. De ambtenaar 'de Boer' adviseert om de marktvergunning (marktplaats) van Zalmstra definitief in te trekken.

--- Dit document stamt uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De handel in goederen buiten de officiële kanalen om (de "zwarte markt") was wijdverspreid vanwege tekorten, maar werd door de autoriteiten streng gecontroleerd.

De Ruijterkade in Amsterdam was een bekende aanvoerplek voor vis, maar blijkbaar ook een plek waar buiten de boeken om werd gehandeld. Dat de inspecteur direct contact opneemt met "De Heer Stam" (waarschijnlijk een ambtenaar van de visdistributie) en de keurmeester inschakelt, toont de bureaucratische controle op de marktkwaliteit en de distributieketen tijdens de oorlog. De opmerking "Rapporteer aan Wethouder" wijst erop dat de gemeente Amsterdam dergelijke incidenten hoog opnam, mogelijk ook om de controle over de schaarse voedselvoorraden te behouden.