Officieel afschrift van een ambtelijk rapport. Directeur van het Marktwezen. behoort bij brief no.46s/321/116 z.a.d.d. 25 November 1942 aan
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van
het marktwezen.

AFSCHRIFT.

RAPPORT DIRECTEUR MARKTWEZEN.

Verkoop garnalen buiten verdeeling.

Personen: Grossier Roosman
L. Roosman - knecht van grossier Roosman.
Y. Goedhart.
A. Goedhart - zoon van Y. Goedhart.
H. Bonnier.
C. Bonnier.

Ambtenaren: Stam.
Felthuis.
Marinus.
Snoek.

  Op 3 September rapporteert Stam, dat ondanks zijn verbod L. Roosman de garnalen, die volgens zijn zeggen door den keurmeester waren afgekeurd, toch had verkocht aan A. Goedhart 120 kg. en aan H. Bonnier eveneens 120 kg. van de totale partij ad. 240 kg.
  Dit rapport geeft mij aanleiding den contrôleur Felthuis der Centrale Markt, speciaal belast met recherchewerkzaamheden op te dragen een nader onderzoek in te stellen en de bij de zaak betrokken personen te hooren.
  Op 8 September 1942 rapporteert Felthuis te hebben gehoord L. Roosman, die verklaarde de partij te hebben verkocht aan Y. Goedhart.
  Y. Goedhart verklaarde, dat hij den vorigen avond door Roosman over die partij is opgebeld, doch dat hij eerst den volgenden ochtend de partij van Roosman had gekocht. Y. Goedhart heeft daarop de partij doorverkocht aan A. Goedhart en H. Bonnier.
  Y. Goedhart verklaarde nog in de meening te zijn, dat de keurmeester van den Keuringsdienst van Waren Snoek de partij voor verdeeling had afgekeurd. Snoek verklaarde, dat hij wel gezegd had, dat het beter was de partij zoo spoedig mogelijk "weg" te maken, doch verklaarde uitdrukkelijk noch aan Goedhart, noch aan Roosman toestemming te hebben gegeven de partij buiten Stam om te verhandelen.
  Op 18 September 1942 adviseer ik den Wethouder Roosman's straf te verlengen met 1 maand verbod toegang tot Vischmarkt en: Y. Goedhart, A. Goedhart en H. Bonnier voor 1 maand uit te sluiten van de verdeeling.
  Daarna heeft H. Bonnier (en ook Y. Goedhart) op verschillende data een onderhoud gehad respectievelijk met de Heeren De Boer - Sieburgh en ten slotte met de Heeren De Boer - Van Duinhoven 'savonds met de verdeelcommissie.
  Bij al deze gelegenheden ontkent H. Bonnier niet, dat hij van de betrokken partij garnalen heeft ontvangen. Hij legt een verklaring af omtrent de gang van zaken, welke overeenkomt met den brief door Y. Goedhart en H. Bonnier (Y. Goedhart tekende den brief mede voor H. Bonnier) d.d. 9 October 1942 aan Burgemeester en Wethouders. Dit schrijven van Y. Goedhart - H. Bonnier ontving ik om advies en werd door mij beantwoord 20 October 1942. H. Bonnier wendt zich nu persoonlijk tot den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Mevrouw Bodeker deelt mij telefonisch mede, dat H. Bon- [einde pagina]

--- Het document is een verslag van een administratief onderzoek naar een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog.

• De kern van de zaak: Een partij van 240 kg garnalen werd door een grossier (Roosman) verkocht aan handelaren (Goedhart en Bonnier) zonder dat deze via de officiële toewijzingskanalen ("verdeeling") liep.
• Het verweer: De betrokkenen claimden dat de partij door de keurmeester was afgekeurd en daarom snel "weggemaakt" moest worden. De keurmeester (Snoek) nuanceert dit: hij adviseerde weliswaar spoed vanwege de kwaliteit, maar gaf expliciet geen toestemming voor illegale handel buiten de marktmeester (Stam) om.
• Sancties: De directeur van het Marktwezen stelt disciplinaire maatregelen voor, waaronder een verbod op toegang tot de Vismarkt en uitsluiting van verdere toewijzingen voor de duur van een maand.
• Procedure: Het document toont een bureaucratisch proces van hoor en wederhoor, waarbij de gestraften in beroep gaan bij de Wethouder en de Burgemeester.

--- Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een nijpend voedseltekort en was het distributiestelsel (de "verdeeling") streng gereguleerd om de schaarste te beheersen.

Handel buiten dit systeem om werd beschouwd als zwarte handel, wat streng werd bestraft omdat het de officiële voedselvoorziening ondermijnde. De betrokkenheid van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" en de "Keuringsdienst van Waren" onderstreept hoe strak de overheid de controle op de voedselketen probeerde te houden. De genoemde locaties (Centrale Markt, Vischmarkt) wijzen op een grote stad, zeer waarschijnlijk Den Haag of Amsterdam, waar dergelijke marktstructuren bestonden. De formele toon en de uitgebreide verslaglegging zijn kenmerkend voor de Nederlandse ambtenarij uit die tijd, die zelfs onder de bezettingsomstandigheden haar bureaucratische nauwgezetheid behield.