Getypte ambtelijke brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte ambtelijke brief (doorslag op dun papier). 15 oktober 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). vD/RP.
Den Heer Wethouder
voor de Arbeidszaken
Raadhuis
A l h i e r .
46a/321/118 15 October 1942.
Ingevolge Uw telefonische opdracht heb ik de eer U
in bijlage dezes een opgave te zenden, houdende de namen van per-
sonen, die voor bepaalden of onbepaalden tijd van de Centrale
Markt, of voor de verdeeling van de Vischmarkt zijn uitgesloten.
De Directeur, De brief is een formeel geleideschrijven bij een (niet bijgevoegde) lijst van personen die gesanctioneerd zijn. Deze personen zijn uitgesloten van de Centrale Markt en de Vismarkt, hetzij voor een vastgestelde periode, hetzij voor onbepaalde tijd. De uitsluiting is een administratieve maatregel die direct ingrijpt in het levensonderhoud van de betrokkenen.
Opvallend is dat de opdracht telefonisch is gegeven door de wethouder, wat kan duiden op spoed of een politiek gevoelig dossier. De toon is uiterst hoffelijk en ambtelijk ("heb ik de eer U..."), conform de bureaucratische standaard van die tijd. De vermelding "Alhier" duidt erop dat zowel de afzender als de ontvanger in hetzelfde raadhuis of in dezelfde stad (zeer waarschijnlijk Amsterdam) gevestigd zijn. Het document is gedateerd 15 oktober 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De context van de Tweede Wereldoorlog is cruciaal voor het begrijpen van dit schrijven:
- Distributie en Zwarte Handel: In 1942 was de schaarste aan goederen groot. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum van de voedseldistributie. Uitsluiting van de markt was vaak een straf voor "economische delicten" zoals zwarte handel, prijsopdrijving of het onttrekken van goederen aan de officiële distributie.
- Bestuur onder Bezetting: Het Amsterdamse gemeentebestuur stond in deze periode onder streng toezicht van de bezetter, maar de dagelijkse administratie werd vaak door Nederlandse ambtenaren uitgevoerd. De wethouder voor Arbeidszaken hield zich in deze tijd ook bezig met de inzet van arbeidskrachten voor de oorlogseconomie.
- Uitsluiting van Joden: Hoewel de meeste Joodse handelaren al in 1941 systematisch van de markten waren verbannen, werden administratieve lijsten van "ongewenste personen" voortdurend bijgehouden en uitgebreid.
Dit document vormt een schakel in de bureaucratische beheersing van de bevolking en de handel tijdens de oorlogsjaren. Marktwezen