Ambtelijk schrijven / concept-brief betreffende markttoezicht en distributie. 27 en 28 november 1942 (gebaseerd op stempel en handgeschreven data onderaan). (Noot: Tekst tussen vierkante haken [ ] duidt op onzekere lezing of doorhalingen in het origineel.)

[Linksboven, in de marge:]
Onderwerp:
uitsluiting verdeeling
mosselen Y.Y. Venema /
Huisman.

[Midden boven:]
46a/321/186
28/11/42/186

[Rechtsboven:]
W. l. M.

Hiermede heb ik de eer U te berichten,
dat blijkens ingekomen rapporten van den contro-
leur S. Dijkstra van mijn dienst, waarvan ik U
in bijlage dezer afschriften doe toekomen,
de marktkooplieden Y.Y. Venema, Malvastraat
21 en C.L.D. Huisman, Tuinstraat 70 II, beide
vaste plaatshouders op de markt Lindengracht,
zich herhaaldelijk schuldig maken aan het
venten met mosselen in het stadsdeel Noord,
zonder daartoe vergunning te hebben ontvangen,
ondanks herhaalde waarschuwingen, laatstelijk
op 11 November j.l. door den Inspecteur van
mijn dienst. Bijv. klachten binnenkomen van
de marktkooplieden op het Mosplein, die er-
tegen protesteeren dat zij op hunne marktplaats
moeten blijven staan [terwijl anderen buiten venten]. Op 21 November j.l. hebben
de gebroeders Huisman opnieuw mosselen in Nieuwendam uit-
gevent; zij hebben dien dag een toewijzing ont-
vangen van 4 balen goedkoope mosselen.

Met het oog [verbonden] met deze optreden en
[het tweede lid van het Besluit van den Burg. v. A., het venten met mosselen]
heb ik de eer U beleefd te verzoeken, wel
te willen bevorderen, dat genoemde kooplieden
door den Burgemeester van Amsterdam voor onbe-
paalden tijd van de verdeeling van visch en
mosselen worden uitgesloten.

In afwachting van Uwe beslissing
heb ik hen voorloopig van de verdeeling
van visch en mosselen
geschorst.

[Onderaan:]
W.v. Duinen (?)
Vischmarkt reeds bericht?
JD 27/11 42 Het document is een ambtelijk rapport of een voordracht aan een hogere instantie (mogelijk de Wethouder of de Burgemeester, aangeduid met "W. l. M."). De kern van de zaak is een overtreding van de marktverordening en distributieregels door twee specifieke marktkooplieden uit de Jordaan/Amsterdam-West (Lindengracht).

Zij hebben mosselen verkocht (gevent) in Amsterdam-Noord zonder de benodigde vergunning. Dit leidde tot scheve gezichten en officiële klachten van collega-kooplieden op het Mosplein, die zich wel aan de regels hielden en op hun vaste standplaats bleven. Ondanks eerdere waarschuwingen bleven de handelaren doorgaan met deze praktijken. Als sanctie wordt voorgesteld om hen voor onbepaalde tijd uit te sluiten van de toewijzing van vis en mosselen, een zware straf in een tijd van schaarste. Dit document dateert uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem voor voedsel. De handel in schaarse goederen zoals vis en mosselen was strak gereguleerd door de gemeente en de crisiscontrolediensten.

Ongeoorloofde handel (buiten de aangewezen marktplaatsen om) werd gezien als een ondermijning van de geordende voedselvoorziening. De klacht van de andere kooplieden op het Mosplein illustreert de onderlinge spanningen in een tijd waarin iedereen probeerde te overleven onder het juk van de distributieregels. De "goedkoope mosselen" waarover gesproken wordt, maakten waarschijnlijk deel uit van de officiële rantsoenering.