Proces-verbaal van de Centrale Controledienst (CCD). 7 december 1942. CENTRALE CONTROLEDIENST
AFDEELING SPIJSVETTEN EN VISSCHERIJ.

№ 4/6/321/146 M. 1942 / 13/7

PRO JUSTITIA.
WIL / ~~NIET~~ SCHIKKEN, BERUSTEN.

PROCES-VERBAAL No.
Contra : Naam Ummels
Voornamen : Hendrikus Michiel
Geboren : 10-2-'19 te Amsterdam Gem. : A.dam. Prov. : N.H.
Beroep/Nevenberoep : Kleermaker
Georganiseerd bij : [niet ingevuld] Onder No. [niet ingevuld]
en toegelaten tot de groep : [niet ingevuld]
Woonplaats : Amsterdam Gem. : A.dam Prov. : N.H.
Adres : O. Z. Achterburgwal 37
Nationaliteit : Nederlander.

Verdacht van : overtreding van artikel 1 lid 1 Prijsaanduidingsbesluit en art. 9 Prijzenbeschikking Spiering in de kl. handel 1942.

Korte omschrijving : Het aanprijzen en te koop aanbieden van gerookte spiering voor fl 0.25 per 50 gram, zonder dat deze spiering van een schriftelijke prijsaanduiding was voorzien.

In beslag genomen met form. No. :
Een ambtenaar marktwezen [kocht] 8 x 50 gram = 400 gram gerookte spiering en aan dezen verkocht voor fl 0.25 per 50 gram.

Bevel tot inverzekeringstelling afgegeven ja/~~neen~~. [niet omcirkeld]

Bijlagen : [leeg]

PROCES-VERBAAL.

Op heden den ondergeteekende, Andreas Hogervorst, oud 28 jaar, wonende te Amsterdam, Marnixkade 3 h;
Controleur Centrale-Controle-dienst, tevens aangewezen als opsporingsambtenaar inzake het Prijsbeheerschingsbesluit bij Beschikking van den Gemachtigde voor de Prijzen dd. 18 Juni 1941, verklaart als volgt:

Op Maandag den 7 den December 1942, des namiddags te 16.30 bevond ik mij in mijn officieel bureau in het perceel Jacob van Lennepkade 25 gelegen binnen de gemeente Amsterdam, alwaar woonachtig is de H. J. T. Visscher, districtleider C.C.D., met wien ik een bespreking had.

Op genoemden tijd en plaats vervoegde zich een mij onbekend persoon, die zich bekend maakte als:

(Marge: getuige:) Cornelis Lambertus Johannes Lak
geb. te Velp (Geld), gemeente Rheden, 18-10-1904, Nationaliteit Nederlander wonende te Amsterdam, Krügerplein 17 II, ambtenaar bij het Marktwezen, tevens onbezoldigd veldwachter der gemeente Amsterdam.

(Voetnoot: 17875-8-25-'42. — K 1049) Het document is een proces-verbaal tegen Hendrikus Michiel Ummels, een 23-jarige kleermaker uit de Oudezijds Achterburgwal. Hij wordt beschuldigd van het overtreden van de prijsvoorschriften tijdens de Duitse bezetting.

De kern van de overtreding is tweeledig:
1. Gebrek aan prijsaanduiding: Hij bood gerookte spiering te koop aan zonder dat de prijs duidelijk schriftelijk vermeld stond (overtreding van het Prijsaanduidingsbesluit).
2. Prijsbeheersing: Hij verkocht de vis voor 0,25 gulden per 50 gram. Dit gebeurde aan een controleur van het Marktwezen (Cornelis Lak) die optrad als getuige/koper.

De rapporteur is Andreas Hogervorst, een controleur van de CCD. Het voorval vond plaats op de Jacob van Lennepkade, in het kantoor van de districtsleider van de CCD. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bezetting heerste er in Nederland een strikte geleide economie. Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, stelde de bezetter (via Nederlandse departementen) voor bijna alle goederen maximumprijzen vast en was prijsaanduiding verplicht.

De Centrale Controledienst (CCD) was de instantie die belast was met het toezicht op deze economische voorschriften. Zij controleerden of winkeliers en handelaren zich hielden aan de distributieregels en de vastgestelde prijzen. In een tijd van schaarste was de handel in voedsel (zoals vis/spiering) streng gereguleerd. Overtredingen zoals deze werden vaak zwaar beboet of leidden tot inbeslagname van de goederen, omdat dergelijke praktijken werden gezien als ondermijning van de voedselvoorziening. Centrale (Controleur) T. Visscher Z. Achterburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen