Verzoekschrift / Juridische correspondentie. 4 juli 1942. Advocatenkantoor Mr. H. van Krimpen, Mr. H. B. Wieringa & Mr. A. N. Kotting. De Vrederechter te Amsterdam. MR. H. VAN KRIMPEN
MR. H. B. WIERINGA
MR. A. N. KOTTING
ADVOCATEN EN PROCUREURS

AMSTERDAM-W., 4 Juli 1942.
30 VONDELSTRAAT — TELEFOON 81729 & 84856
TELEGRAM-ADRES: MANDATUM

D.3757.
I/Ko.

Inzake: Gerrit Lammers,
Amsterdam - C.

Aktenzeichen des Deutschen Landesgerichts in den Haag:
1 St.A./1948/'42.

Aan den EdelAchtbaren Heer
den Heer Vrederechter
te
Amsterdam.

geeft met verschuldigde eerbied te kennen:

GERRIT LAMMERS, wonende te Amsterdam, te dezer zake domi-
cilie kiezende ten kantore van Mrs. H. van Krimpen, H. B.
Wieringa en A. N. Kotting aan de Vondelstraat no. 30, al-
daar,

1. Requestrant is op 20 Mei 1942 te Amsterdam gearresteerd.
   Zijn raadsman heeft op 30 Juni 1942 bij het Deutsche Landes-
   gericht te 's-Gravenhage inzage der stukken gevraagd en
   daar de mededeeling gekregen, dat de zaak daar bekend was,
   maar ter afdoening overgedragen aan den Vrederechter te
   Amsterdam. Tot zijn arrestatie hebben de hierna vermelde
   feiten aanleiding gegeven.

2. De regeling van de vischverkoop te Amsterdam is opgedragen
   geweest aan een commissie uit het bedrijf. Tot bedoelde
   commissie behoorde de broeder van gedetineerde, Klaas
   Lammers, mede wonende te Amsterdam, voorzitter van de
   Nederlandsche Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en
   Haringbedrijf.

3. Toen naar aanleiding van de gemaakte verdeeling op 14 Mei
   1942 door den vischhandelaar Posthumius op de markt een
   aanval werd gedaan op den broeder van gedetineerde, verder
   aan te duiden als de voorzitter, werd hij door deze naar
   den Directeur van het Marktwezen, den Heer Sixma, verwezen.
   Bij de afslag herhaalde zich deze moeilijkheden. Dit was
   voor gedetineerde aanleiding den betrokkene toe te voegen:
   "Ik verbied je mijn broer uit te schelden".
   Toen de Heer Posthumius daarop zijn N.S.B.-insigne uit den
   zak haalde en ostentatief in zijn knoopsgat stak, zei ge-
   detineerde: "Ik heb schijt aan 100.000 van die speldjes,
   het is hier geen politieke beweging, dat laat je er buiten".

4. De voorzitter vond in het gebeurde aanleiding den Heer de
   Haar, Inspecteur van het Marktwezen, op te bellen, die ant-
   woordde, dat daarvan door den voorzitter rapport moest wor-
   den opgemaakt, daar dan de Heer Posthumius van den handel
   uitgestoten zou worden. Gedetineerde deelde mede, dat door

--- Dit document is een juridisch verweerschrift namens Gerrit Lammers, die door de bezetter is gearresteerd. De kern van de zaak is een conflict op de Amsterdamse vismarkt op 14 mei 1942.

• Het conflict: De broer van Gerrit, Klaas Lammers, had een bestuursfunctie in de vissector en was verantwoordelijk voor de verdeling van de vis. Een vishandelaar genaamd Posthumius was het hier niet mee eens en viel Klaas verbaal aan.
• De politieke escalatie: Gerrit Lammers kwam op voor zijn broer. Wanneer Posthumius zijn N.S.B.-insigne ("het speldje") laat zien om zijn machtspositie te benadrukken, reageert Gerrit met een belediging aan het adres van de N.S.B.: "Ik heb schijt aan 100.000 van die speldjes".
• Juridische weg: Hoewel de zaak eerst bij het Duitse Landesgericht lag, is deze overgedragen aan de Nederlandse Vrederechter. Dit document dient om de context van de arrestatie uit te leggen en waarschijnlijk om clementie te vragen door te benadrukken dat het om een zakelijk/familiaal conflict ging en niet om een geplande politieke actie.

--- * De Vrederechter: In 1941 stelden de Duitse bezetters "Vrederechters" aan. Dit waren speciaal benoemde rechters (vaak N.S.B.-leden) die bedoeld waren om politieke misdrijven tegen de "Nieuwe Orde" en beledigingen aan het adres van N.S.B.-ers te berechten. Zij stonden bekend om hun partijdige vonnissen.
* De N.S.B. op de markt: Tijdens de oorlog probeerden N.S.B.-ers hun politieke kleur te gebruiken om voorrang of gunsten te krijgen, bijvoorbeeld bij de schaarse voedseldistributie. Het tonen van het insigne was een provocatie die vaak tot ruzies leidde.
* Economische spanning: Door de schaarste was de verdeling van producten zoals vis strikt gereguleerd en een bron van grote spanning onder handelaren. De "Nederlandsche Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en Haringbedrijf" was een bestaande organisatie die onder druk van de bezetting moest opereren. B. Marktwezen