Archief 745
Inventaris 745-383
Pagina 594
Dossier 1
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven memo of administratieve notitie op een klein, los blad papier.

Het document is gedateerd op 2 september 1942 (2-9-'42) en verwijst naar een bespreking op 26 augustus 1942.

Origineel

Handgeschreven memo of administratieve notitie op een klein, los blad papier. Het document is gedateerd op 2 september 1942 (2-9-'42) en verwijst naar een bespreking op 26 augustus 1942. (Verticale tekst in de linker marge, in rood potlood:)
Mr. de Haas medegedeeld
2-9-42

(Hoofdtekst:)
Bij een bespreking
d.d. 26 Aug. '42
met Hr. Grimbault
heeft deze beslist
dat van de lijst
moet worden afgevoerd
Centr. Isr. Ziekenverpleging
zoodat alleen in aanmerking
komen
{ N. J. Z
{ P. J. Z
{ C. J. Z
Joodsche Invalide

2-9-'42
he [?] * Inhoud: De notitie legt een besluit vast dat is genomen tijdens een bespreking met een zekere heer Grimbault. De kern van de beslissing is dat de "Centraal Israëlitische Ziekenverpleging" (CIZ) van een specifieke lijst moet worden geschrapt ("afgevoerd").
* Administratief proces: De rode aantekening aan de linkerzijde toont aan dat dit besluit op 2 september 1942 is gecommuniceerd aan Mr. de Haas. Dit duidt op de interne informatievoorziening binnen de Joodsche Raad of een daarmee verbonden afdeling.
* Discrepantie: Er is een opmerkelijke onduidelijkheid in de tekst. Hoewel er staat dat de CIZ moet worden "afgevoerd", staat de afkorting "C. J. Z." (vermoedelijk C.I.Z.) nog wel in de opsomming van instellingen die "alleen in aanmerking komen". Dit zou kunnen betekenen dat de CIZ van de ene lijst werd verwijderd om op een andere (beperktere) lijst te worden geplaatst, of dat de lijst onder de accolade de nieuwe, gereduceerde situatie weergeeft waarbij de status van de CIZ is veranderd.
* Sleutelbegrippen: "Afgevoerd" en "in aanmerking komen" zijn hier bureaucratische termen die in de context van 1942 vaak direct verband hielden met de (tijdelijke) vrijstelling van deportatie voor personeel en patiënten. * Historische periode: De notitie dateert van september 1942, de periode waarin de grootschalige deportaties van Joden vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang waren. De Joodsche Raad voor Amsterdam fungeerde als noodgedwongen tussenpersoon en probeerde via lijsten en besprekingen met Duitse instanties (zoals de Zentralstelle für jüdische Auswanderung) bepaalde groepen of instellingen te behoeden voor transport.
* De instellingen: De genoemde ziekenhuizen (NIZ, PIZ, CIZ) en de Joodsche Invalide waren de belangrijkste Joodse zorginstellingen in Amsterdam. Het schrappen van een instelling van een lijst van erkende of beschermde organisaties betekende vaak dat de daar aanwezige mensen hun "Sperre" (vrijstelling) verloren, wat leidde tot deportatie.
* De Haas: Mr. David de Haas was een sleutelfiguur binnen de Joodsche Raad, onder meer als hoofd van de afdeling "Hulp aan Vertrekkenden". Hij was een van de weinige functionarissen die direct contact onderhield met de Duitse bezetter over transportlijsten en vrijstellingen.
* Betekenis: Dit kleine documentje vormt een tastbaar bewijs van de bureaucratische 'papieren oorlog' die werd gevoerd over de hoofden van duizenden kwetsbare mensen in ziekenhuizen en zorginstellingen. De ogenschijnlijk droge administratieve mededeling had in werkelijkheid ingrijpende gevolgen voor leven en dood. Vermelding van "Hr. Grimbault" en "Mr. de Haas" (zeer waarschijnlijk Mr. David de Haas van de Joodsche Raad). Zentralstelle

Samenvatting

  • Inhoud: De notitie legt een besluit vast dat is genomen tijdens een bespreking met een zekere heer Grimbault. De kern van de beslissing is dat de "Centraal Israëlitische Ziekenverpleging" (CIZ) van een specifieke lijst moet worden geschrapt ("afgevoerd").
  • Administratief proces: De rode aantekening aan de linkerzijde toont aan dat dit besluit op 2 september 1942 is gecommuniceerd aan Mr. de Haas. Dit duidt op de interne informatievoorziening binnen de Joodsche Raad of een daarmee verbonden afdeling.
  • Discrepantie: Er is een opmerkelijke onduidelijkheid in de tekst. Hoewel er staat dat de CIZ moet worden "afgevoerd", staat de afkorting "C. J. Z." (vermoedelijk C.I.Z.) nog wel in de opsomming van instellingen die "alleen in aanmerking komen". Dit zou kunnen betekenen dat de CIZ van de ene lijst werd verwijderd om op een andere (beperktere) lijst te worden geplaatst, of dat de lijst onder de accolade de nieuwe, gereduceerde situatie weergeeft waarbij de status van de CIZ is veranderd.
  • Sleutelbegrippen: "Afgevoerd" en "in aanmerking komen" zijn hier bureaucratische termen die in de context van 1942 vaak direct verband hielden met de (tijdelijke) vrijstelling van deportatie voor personeel en patiënten.

Historische Context

  • Historische periode: De notitie dateert van september 1942, de periode waarin de grootschalige deportaties van Joden vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang waren. De Joodsche Raad voor Amsterdam fungeerde als noodgedwongen tussenpersoon en probeerde via lijsten en besprekingen met Duitse instanties (zoals de Zentralstelle für jüdische Auswanderung) bepaalde groepen of instellingen te behoeden voor transport.
  • De instellingen: De genoemde ziekenhuizen (NIZ, PIZ, CIZ) en de Joodsche Invalide waren de belangrijkste Joodse zorginstellingen in Amsterdam. Het schrappen van een instelling van een lijst van erkende of beschermde organisaties betekende vaak dat de daar aanwezige mensen hun "Sperre" (vrijstelling) verloren, wat leidde tot deportatie.
  • De Haas: Mr. David de Haas was een sleutelfiguur binnen de Joodsche Raad, onder meer als hoofd van de afdeling "Hulp aan Vertrekkenden". Hij was een van de weinige functionarissen die direct contact onderhield met de Duitse bezetter over transportlijsten en vrijstellingen.
  • Betekenis: Dit kleine documentje vormt een tastbaar bewijs van de bureaucratische 'papieren oorlog' die werd gevoerd over de hoofden van duizenden kwetsbare mensen in ziekenhuizen en zorginstellingen. De ogenschijnlijk droge administratieve mededeling had in werkelijkheid ingrijpende gevolgen voor leven en dood.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Rijst Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Hoed Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie

Organisaties

Zentralstelle

Gerelateerde Documenten 6