Getypte brief (afschrift).
Origineel
Getypte brief (afschrift). 10 juni 1942 (met een bijschrijving van 12 juni 1942). Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (namens de Reichskommissar für die besetzten Niederländischen Gebiete). Ondertekend door A. Gombault, Wirtschaftsreferent. Wethouder voor de Gezondheidszorg, de heer Sr. Strak, Raadhuis, Amsterdam. No. 548 L.M. 1942 1886.
No. 46A/344/1 M. 1942 13/6.
A f s c h r i f t.
Der Reichskommissar
für die besetzten Niederländischen Gebiete.
Der Beauftragte für die Stadt
Amsterdam.
G/E.
Amsterdam den 10 Juni 1942.
Museumplein 19.
An den
Wethouder für das Gesundheitswesen,
Herrn Sr. Strak,
Raadhuis,
A m s t e r d a m .
=======================
Betr. : Zuleitung von Fisch an jüdische Krankenhäuser.
Im Anschluss unser Telefongespräch von heute vormittag übersende ich Ihnen vereinbarungsgemäss die Liste der jüdischen Krankenhäuser, die für eine Zuleitung von Fisch in Frage kommen sollen.
Es besteht Übereinstimmung zwischen Ihnen und mir, dass die Waisenhäuser von der Fischzuleitung ausgeschlossen bleiben sollen, während das Centraal-Israelitische Krankzinnigengesticht gegebenenfalls an letzter Stelle kommen soll.
Sobald die Fischanfuhr reichlicher sein wird, werden wir uns über eine eventuelle Fischzuleitung an die Juden erneut in Verbindung setzen.
Im Auftrag,
w.g. A. Gombault,
Wirtschaftsreferent.
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch-en Schoonmaak, Bad-en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen ter kennisneming en terugzending.
A'dam 12 Juni 1942.
1 Anlage.
--- Deze brief legt de bureaucratische afhandeling vast van de voedselvoorziening (specifiek vis) voor de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de bezetting. De kernpunten zijn:
- Selectieve distributie: Er wordt een lijst opgesteld van Joodse ziekenhuizen die in aanmerking komen voor visleveringen.
- Uitsluiting: Er is expliciet overeengekomen dat weeshuizen worden uitgesloten van deze leveringen. Dit toont de wreedheid van het beleid aan, waarbij zelfs kwetsbare kinderen in instellingen werden onthouden van basisvoedsel.
- Prioritering: Het 'Centraal-Israelitische Krankzinnigengesticht' (Het Apeldoornsche Bosch) krijgt de laagste prioriteit ("an letzter Stelle").
- Toekomstige leveringen: De brief suggereert dat levering aan de algemene Joodse bevolking pas overwogen zal worden als er een overschot ("reichlicher") is.
- Administratieve route: De brief is doorgestuurd van de Wethouder voor Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen, wat de betrokkenheid van het Nederlandse gemeentebestuur bij het uitvoeren van Duitse distributiemaatregelen illustreert.
--- Dit document stamt uit juni 1942, een kritieke fase in de Jodenvervolging in Nederland. Slechts enkele weken na deze brief, in juli 1942, begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen.
De "Beauftragte für die Stadt Amsterdam" was destijds Hans Böhmcker, die direct onder Rijkscommissaris Seyss-Inquart viel. Hij hield toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur. De brief illustreert hoe de nazi-bezetter de totale controle over de voedselketen gebruikte als instrument voor discriminatie en uithongering. Terwijl de algemene bevolking al kampte met schaarste, werd de Joodse bevolking door dit soort verordeningen nog harder getroffen door hen systematisch uit te sluiten van bepaalde voedselgroepen of hen de laagste prioriteit te geven.