Getypt afschrift (doorslag of origineel op dun papier).
Origineel
Getypt afschrift (doorslag of origineel op dun papier). 12 juni 1942 (gebaseerd op "L.M.1942 12/6"). A f s c h r i f t .
No.548 L.M.1942 12/6.
KRANKENHÄUSER.
Nederlandsch-Israëlitisch Ziekenhuis Nieuwe Keizersgracht 104-110
Portugeesch-Israëlitssch Ziekenhuis Pl.Franschelaan 8-10-
Centraal Israëlitisch Ziekenhuis Jac.Obrechtstraat 92.
Joodsche Invalide Weesperplein 1.
Centraal- Israëlitische Krankzinnigen-
verpleging, Abteilung A.C.Wertheimhuis Pl.Parklaan 15} an letzter
Stelle. Dit document is een administratief overzicht van Joodse medische instellingen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De titel "Afschrift" duidt erop dat dit een kopie is van een officieel besluit of een lijst. De term "KRANKENHÄUSER" (Duits voor ziekenhuizen) boven de lijst suggereert dat dit document is opgesteld voor of door een Duitse instantie, of door de Joodsche Raad in opdracht van de bezetter.
Opvallend is de aantekening "an letzter Stelle" (op de laatste plaats) bij de Centraal-Israëlitische Krankzinnigenverpleging (gevestigd in het A.C. Wertheimhuis). Dit wijst op een rangschikking of een specifieke volgorde voor administratieve doeleinden, mogelijk gerelateerd aan prioriteitstelling of evacuatieplannen. De typefout in "Israëlitssch" en de handmatige toevoeging van de accolade laten zien dat het een werkdocument betrof. De datum 12 juni 1942 is cruciaal: dit was slechts enkele weken voordat de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland naar de vernietigingskampen in het oosten (via Westerbork) begonnen in juli 1942.
De genoemde instellingen waren centrale pijlers van de Joodse gemeenschap in Amsterdam:
* Het Nederlandsch-Israëlitisch Ziekenhuis (NIZ) en het Portugeesch-Israëlitisch Ziekenhuis (PIZ) bedunden respectievelijk de Asjkenazische en Sefardische gemeenschappen.
* De Joodsche Invalide aan het Weesperplein was een modern tehuis voor ouderen en gehandicapten.
* Het A.C. Wertheimhuis aan de Plantage Parklaan diende tijdens de oorlog als dependance van de Centraal-Israëlitische Krankzinnigenverpleging (Het Apeldoornsche Bosch) voor patiënten die in Amsterdam moesten verblijven.
Het inventariseren van deze locaties door de bezetter was een voorbode van de latere brute ontruimingen. Zo werd de Joodsche Invalide in maart 1943 met geweld ontruimd, waarbij patiënten en personeel rechtstreeks naar de kampen werden gedeporteerd.