Dienstbrief op officieel briefpapier van de Duitse bezetter. 22 september 1942. Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete, Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Wirtschaftsreferent). Direktion des Marktwezens Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. [Briefhoofd met adelaar en swastika]
DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE
DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM

AMSTERDAM, den 22. September 1942.
MUSEUMPLEIN 19
TEL. 97101

[Linkermarge, handgeschreven:] 46/a/344/2
[Stempel:] Nº 374/109 M. 1942 [handgeschreven:] 25/9
[Handgeschreven aantekeningen bovenin:] L. Presser oproepen / p 16/10 9.30 / 14-10-42 / klaar / oph. [onleesbaar] 20/10

Ref. Wi.
An die
Direktion des Marktwezens Amsterdam
A m s t e r d a m - W.
=========================
Jan van Galenstr. 14

Betr.: Vertrauensleute für die Übernahme von Fisch für die jüdischen Krankenhäuser.

Ich beziehe mich auf die telefonische Rückfrage Ihres Herrn Sieburg und teile Ihnen nachstehend die Namen der mir vom Judenrat als Vertrauensleute für die Übernahme von Fisch für die jüdischen Krankenhäuser vorgeschlagenen Personen mit:

Meyer Presser - geb. 23.1.1918 - Retiefstr. 82
Levie Presser - " 20.2.1892 - Retiefstraat 82
Israel Locher - " 18.7.1907 - van Hillegaertstr. 5
Adresse des Ladens: Jodenbreestr. 2

[Rechtsmidden, handgeschreven:] mr fr. (Th. Sieburgh) Insp.

Im Auftrag
[Handgeschreven handtekening: A.G. Hanfland]
(A. G. Hanfland)
Wirtschaftsreferent

[Linksonder, handgeschreven potlood:] Regeling moet worden uitgevoerd? Z.O.Z.

--- * Administratieve context: De brief is afkomstig van de Duitse 'Beauftragte' voor Amsterdam, specifiek van de economische afdeling (Wirtschaftsreferent). Het is gericht aan de Amsterdamse directie van het Marktwezen. Dit illustreert hoe de Duitse bezetter direct ingreep in de dagelijkse logistiek en voedselvoorziening van de stad.
* Rol van de Joodse Raad: De brief vermeldt dat de namen van de vertrouwenspersonen zijn voorgedragen door de 'Judenrat' (Joodse Raad). Dit toont de gedwongen bemiddelende rol van de Raad aan bij het regelen van basisbehoeften voor de Joodse gemeenschap.
* Personen: Er worden drie personen genoemd die verantwoordelijk worden voor de visleveranties aan Joodse ziekenhuizen (zoals het CIZ of het Portugees-Israëlitisch Ziekenhuis). De genoemde adressen (Retiefstraat en Jodenbreestraat) liggen in de toenmalige Joodse wijken van Amsterdam.
* Handgeschreven kanttekeningen: De aantekeningen bovenin ("L. Presser oproepen", "klaar") en de vermelding van "Insp. Sieburgh" laten zien dat de brief intern door het Amsterdamse Marktwezen is verwerkt. De vraag linksonder ("Regeling moet worden uitgevoerd?") suggereert dat er ambtelijke onduidelijkheid of overleg was over de implementatie.

--- Dit document stamt uit september 1942, een cruciale en vreselijke periode in de bezetting. De grootschalige deportaties van Joden vanuit Amsterdam naar Westerbork en verder naar het Oosten waren op dat moment al ruim twee maanden in volle gang (gestart in juli 1942).

Terwijl aan de ene kant de vernietiging werd uitgevoerd, liep aan de andere kant de bureaucratie rondom de resterende Joodse instellingen, zoals ziekenhuizen, gewoon door. De aanstelling van 'vertrouwenspersonen' voor de visvoorziening was een manier om controle te houden over de beperkte middelen die nog aan de Joodse bevolking werden toegestaan. Tragisch genoeg boden dergelijke functies vaak slechts tijdelijk uitstel van deportatie. De genoemde Meyer Presser en Levie Presser zijn, blijkens oorlogsarchieven, later gedeporteerd en vermoord in de kampen. Dit document is een kille getuige van de 'normaliteit' van de bureaucratie te midden van een genocide. Er worden drie personen genoemd die verantwoordelijk worden voor de visleveranties aan Joodse ziekenhuizen (zoals het CIZ of het Portugees-Israëlitisch Ziekenhuis). De genoemde adressen (Retiefstraat en Jodenbreestraat) liggen in de toenmalige Joodse wijken van Amsterdam.