Ambtseedig rapport (proces-verbaal). [Linksboven]
Centr: Controle Dienst
afd: Spijsv: en Visscherij
Overtreding van art. 11
2e Uitv. Besl. v. h.
Visscherijbesluit 1941

[Midden boven]
№ 46A/823/1 M. 1942
23/11 351

[Rechtsboven]
[Onleesbare paraaf/handtekening]

[Hoofdtekst]
Ambtseedig rapport

Ondergetekende, Johannes Pieter Bosma,
oud 40 jaar, wonende Philips van Almondestraat 11hs
te Amsterdam, Contr. L.C.D. 1933, verklaart als volgt:
Op Woensdag 4 November 1942 bevond ik mij
van ± 15.15 voor het perceel Admiraal de Ruyterweg 92,
alwaar is gevestigd de vischwinkel van C. Koning,
aan wien, naar mij bekend was, dien middag te
± 14.00 op den Gem. Vischafslag een partij brasem van
50 kg was toegewezen. Bovengenoemd perceel bleek
gesloten te zijn en bleek, bij herhaalde controle’s in
den loop van den middag, steeds gesloten te blijven.
Op Donderdag 5 Nov. 1942 te ± 10.00 bevond ik mij
in bovengenoemd perceel, alwaar ik aantrof
- Cornelis Koning -
geboren 4 April 1903 te Volendam, Nederl.,
wonende Driel 51 te Volendam.
Koning voornoemd verklaarde, nadat ik mij
bekend gemaakt had:
"Ik heb de partij brasem direct van de
Vischafslag naar mijn winkel vervoerd en kwam
daar ongeveer om 3 uur (15.00) aan. Aan een paar
menschen, die mij de visch zagen afladen en die
de winkel binnenkwamen heb ik ongeveer 15 pond
verkocht. Daarna heb ik direct de winkel gesloten
en ben naar huis gegaan."
Hij toonde mij een kist met brasem, welke
naar schatting 60 à 65 pond brasem bevatte en
verklaarde, deze oogenblikkelijk in den loop van
den morgen te willen gaan verkoopen.
In verband met het feit, dat het mij, door
andere werkzaamheden onmogelijk was, de visch [tekst breekt af op dit blad] Dit ambtseedig rapport beschrijft een controle op de naleving van de distributieregels voor vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is dat de winkelier, Cornelis Koning, een toegewezen partij brasem (50 kg) had opgehaald bij de Gemeentelijke Vischafslag, maar zijn winkel vervolgens gesloten hield voor het publiek.

De controleur, Johannes Pieter Bosma, constateert op woensdagmiddag 4 november dat de winkel dicht is, ondanks de recente toewijzing van de vis. De volgende ochtend geeft de winkelier toe dat hij slechts een fractie (15 pond) heeft verkocht aan toevallige voorbijgangers en de rest van de vis in de winkel heeft laten staan terwijl hij zelf naar zijn woonplaats Volendam vertrok.

Hoewel de tekst op dit blad afbreekt, is de strekking duidelijk: de winkelier wordt verdacht van het onttrekken van goederen aan de reguliere distributie of het niet nakomen van de verplichting om toegewezen voorraad direct ter verkoop aan de consument aan te bieden. Dit werd in oorlogstijd streng gecontroleerd om zwarte handel tegen te gaan en een eerlijke voedselvoorziening te waarborgen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van toenemende schaarste. Om de voedselvoorziening te reguleren, werd de Centrale Controle Dienst (C.C.D.) ingezet. Deze dienst controleerde of winkeliers zich hielden aan de vastgestelde prijzen en distributievoorschriften.

Vis was een belangrijk onderdeel van het dieet omdat ander vlees schaars en op de bon was. Het Visscherijbesluit 1941 en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten gaven de overheid verregaande macht om te bepalen wie welke hoeveelheid vis kreeg en hoe deze verkocht moest worden. Het feit dat Koning in Volendam woonde maar een zaak had in Amsterdam-West (Admiraal de Ruyterweg) was destijds niet ongebruikelijk voor viswereld-ondernemers, maar de logistiek van het reizen tussen beide plaatsen in oorlogstijd maakte het nakomen van strikte openingstijden soms lastig, wat hier tot een proces-verbaal leidde. C. Koning