Ambtelijk advies/notitie (klad of afschrift). 1 december 1942. [Marges linksboven]
Uitstalvergunning
vischkoopman
H. v. Ekeren

[Rechtsboven]
A'dam, 1/12 1942

[Midden]
W.h.M.

[Inhoud]
Onder terugzending
van de met Uw kantbrief dd. 1/12
dezer om spoedig advies ont-
vangen stukken No 1032 Z.M. '42
hebben ondergeteekenden de eer
U te berichten, dat H. v.
Ekeren in de vischverdeling
is opgenomen voor versche- en
gerookte visch, garnalen en
mosselen. Hem is als ver-
koopsplaats aangewezen de
Nieuwmarkt. Vanzelfsprekend
trachten de straathandelaren zich,
i.v.m. de strenge controle op
de markten, zooveel mogelijk
naar winkels te verplaatsen,
omdat daar de controle niet
zoo intensief kan zijn.
Hieraan wordt dezer-
zijds geen medewerking ver- [verleend] Dit document is een ambtelijk schrijven aan de Amsterdamse Wethouder van Handel en Markten. Het bevat twee kernpunten:
1. Individueel dossier: De viskoopman H. van Ekeren is officieel geregistreerd in de 'vischverdeling' (het distributiesysteem voor vis). Hem is de Nieuwmarkt toegewezen als vaste standplaats voor de verkoop van diverse visproducten.
2. Handhavingsbeleid: De ambtenaren signaleren een trend waarbij straathandelaren proberen hun nering te verplaatsen van de openbare markt naar vaste winkelpanden. Het document is hierover zeer openhartig: handelaren doen dit om de "strenge controle" op de markten te ontwijken, aangezien toezicht in winkels minder intensief is. De opstellers adviseren de wethouder om hier niet aan mee te werken, om zo de grip op de handel te behouden. Het document dateert uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (december 1942).
* Schaarste en distributie: Vanwege de oorlog was de voedselvoorziening strikt gereguleerd. De term 'vischverdeling' verwijst naar het distributieapparaat dat moest voorkomen dat goederen enkel op de zwarte markt terechtkwamen.
* Controle: Instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD) hielden toezicht op prijzen en rantsoenen. Markten waren voor deze diensten makkelijker te controleren ('vegen') dan individuele winkels.
* Locatie: De Nieuwmarkt lag centraal in de toenmalige Jodenbuurt. In december 1942 was de deportatie van de Joodse bevolking uit dit gebied in volle gang, wat de dagelijkse handel op die plek in een bijzonder macaber daglicht stelt. De ambtelijke focus ligt hier echter puur op de economische ordening en controle. H. van Ekeren