AI-Synthese 33

H. van Ekeren was actief als marktkoopman op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Lindengracht, Ten Katestraat, Dapperstraat en de Nieuwmarkt (waar hij zowel vis als onbekende producten verkocht). In 1942 was hij geregistreerd in het visdistributiesysteem met de Nieuwmarkt als vaste standplaats voor visproducten. Hij verkocht ook vis op de Waterlooplein (stand 26-5-42). In 1942 kreeg hij geen toestemming om aal te roken en moest deze in 'natten toestand' (vers) aanvoeren. Er bestond ook een juridisch/ruimtelijk misverstand bij een aanvraag voor een viswinkel en uitstalplank aan de Binnen Dommerstraat.

Lotgevallen

1942 administratieve instructie Geen toestemming voor roken van aal; verplichting tot verkoop in natten toestand op Nieuwmarkt
1942 juridisch misverstand Aanvraag voor viswinkel en uitstalplank aan Binnen Dommerstraat op Binnen Dommerstraat

Handel

visaalpaling LindengrachtTen KatestraatNieuwmarktDapperstraatWaterloopleinBinnen Dommerstraat
visNieuwmarktWaterloopleinaalrookvis
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-387 | Pagina 169 | 1942

Ambtelijk advies/notitie (klad of afschrift).

Dit document is een ambtelijk schrijven aan de Amsterdamse Wethouder van Handel en Markten. Het bevat twee kernpunten: 1. **Individueel dossier:** De viskoopman H. van Ekeren is officieel geregistreerd in de 'vischverdeling' (het distributiesysteem voor vis). Hem is de Nieuwmarkt toegewezen als vaste standplaats voor de verkoop van diverse visproducten. 2. **Handhavingsbeleid:** De ambtenaren signaleren een trend waarbij straathandelaren proberen hun nering te verplaatsen van de openbare markt naar vaste winkelpanden. Het document is hierover zeer openhartig: handelaren doen dit om de "strenge controle" op de markten te ontwijken, aangezien toezicht in winkels minder intensief is. De opstellers adviseren de wethouder om hier niet aan mee te werken, om zo de grip op de handel te behouden.

Archief 745 | 745-387 | Pagina 172 | 1942

Ambtelijk afschrift/rapport betreffende een vergunningsaanvraag.

Dit document is een ambtelijk adviesrapport aan de Wethouder van Publieke Werken in Amsterdam. De kern van de zaak is een herhaalde aanvraag (na een eerdere afwijzing door de Burgemeester) voor het exploiteren van een viswinkel en het plaatsen van een uitstalplank op de Binnen Dommerstraat 3. De ambtenaar legt uit dat er een juridisch/ruimtelijk misverstand bestond bij de aanvrager over wat de "openbare weg" precies behelst. De aanvrager dacht dat dit enkel de rijbaan was, terwijl ook het trottoir tot aan de gevel hiertoe behoort. Het grootste bezwaar tegen de aanvraag is van verkeerstechnische en praktische aard: omdat de kelderingang het gehele trottoir beslaat, zouden klanten noodgedwongen op de rijweg moeten staan om bediend te worden. Dit wordt als onveilig en ongewenst beschouwd, zeker gezien de geringe breedte van de straat. De tekst breekt af midden in een zin, wat suggereert dat er een tweede pagina is.

Archief 745 | 745-387 | Pagina 349 | 1942

Handgeschreven mutatielijst of bevolkingsregister-uittreksel (waarschijnlijk afkomstig uit het Stadsarchief Amsterdam).

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in drie verticale kolommen. De linkerzijde bevat de gezinshoofden of hoofdbewoners, de middelste kolom hun nieuwe verblijfplaats, en de rechterzijde dient voor administratieve afhandeling. * **Symboliek:** * **V / VV:** Waarschijnlijk 'Verhuisd' of 'Verschreven'. De rode dubbele vinkjes duiden op een voltooide controle. * **S:** Waarschijnlijk 'Schrapping'. Dit komt vaak voor bij data en kan betekenen dat de persoon uit de lopende registers van de buurt is verwijderd wegens vertrek naar een ander district of overlijden. * **Romeinse cijfers:** De toevoegingen $I$, $II$, $III$ en $hs$ (huis) specificeren de etage in Amsterdamse portiekwoningen. * **Handschrift:** Een verzorgd, ambtelijk lopend schrift (latijns cursief), typisch voor Nederlandse administraties uit de eerste helft van de 20e eeuw. ---

Archief 745 | 745-381 | Pagina 450 | 1942

Administratief omslag of dossier-bijblad van een overheidsinstelling (waarschijnlijk het Ministerie van Algemene Zaken).

* **Persoon:** De notitie betreft een zekere **H. van Ekeren**. De rode letter **E** duidt waarschijnlijk op een dossiercategorie, mogelijk gerelateerd aan 'Evacuatie' of 'Eigenaren', wat gebruikelijk was in oorlogsarchieven. * **Verzoek:** Er wordt melding gemaakt van een verzoek om een "toewijzing" (vergunning of rantsoen) om te mogen "**laten koken**". In de context van 1942 kan dit duiden op een aanvraag voor extra brandstof of een ontheffing voor een noodkeuken of collectieve kookplaats. (Hoewel het woord op "rooken" lijkt, komt de lettervorm van de 'k' exact overeen met die in de naam 'Ekeren'). * **Oorlogsschade:** De rode aantekening "**1 x geraakt**" is cruciaal; dit impliceert dat een pand of object van de aanvrager door oorlogsgeweld (zoals een bombardement) is getroffen. Dit verklaart de behoefte aan een speciale kooktoewijzing, waarschijnlijk omdat de eigen voorzieningen onbruikbaar waren. * **Status:** Het woord "**opbergen**" duidt aan dat de administratieve handeling is voltooid en het document gearchiveerd kan worden.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 564 | 1942

Getypte officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele weigering van een verzoek. De heer Van Ekeren krijgt geen toestemming om de hem toegewezen aal (paling) te roken. Hij wordt gesommeerd de aal vanaf die dag in "natten toestand" (vers/onbewerkt) aan te voeren op de Nieuwmarkt in Amsterdam. * **Nadatruk:** Het woord "geen" is getypt met een onderstreping om de afwijzing ondubbelzinnig te maken. * **Bureaucratie:** De codes zoals "46A/501/1 M." en de vermelding van "Wijk 9" wijzen op een strikte administratieve indeling van de stad en de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. * **Status:** De brief is ondertekend namens een waarnemend ("wnd.") directeur, wat gebruikelijk was in ambtelijke correspondentie.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 565 | 1942

Handgeschreven ambtelijke notitie of briefje.

* **Afzender:** H.S. (initialen onderaan). * **Geadresseerde:** H. van Ekeren. * **Inhoud:** De afzender deelt mede dat er geen toestemming verleend kan worden om een bepaalde 'toewijzing' (waarschijnlijk een toegewezen plek of recht) te gaan zoeken of op te eisen. De reden hiervoor is dat de geadresseerde vanaf de huidige dag zijn 'stal' op de Veemarkt in natte toestand moet 'aanvallen' (waarschijnlijk bedoeld in de zin van: het werk aanvatten of de stal in gebruik nemen/reinigen). * **Opvallende kenmerken:** Het woord "geen" is uitdrukkelijk onderstreept om de weigering te benadrukken. Het handschrift is een vlot zakelijk cursief uit de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 603 | 1942

Handgeschreven notitie / memo.

De notitie is een herinnering of instructie voor een bespreking met notaris Hammers. * **Visschersmarkt / Hammers:** Verwijst naar de locatie van het notariskantoor van Mr. H. Hammers, dat gevestigd was aan de Visschersmarkt 6 te Groningen. * **H. v. Ekeren:** De persoon wiens handelswijze of verkoopgeschiedenis wordt onderzocht. * **Vraagstelling:** De schrijver vraagt zich af of H. van Ekeren onroerend goed altijd in zijn geheel verkocht, of dat er mogelijk sprake was van eerdere splitsingen. * **Parkweg:** De locatie van het bewuste pand waarover de vraag gaat. De Parkweg is een bekende straat in Groningen, nabij de Visschersmarkt.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-388 | Pagina 200 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#20 H.van Ekeren B.Dommerstr.3 hs
administratieve lijst " visch 80%

| H.van Ekeren | 26-12-91 | B.Dommerstr.3 hs | " | 26-5-42 | visch |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 26-5-42 visch

visch Vis

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-349 | Pagina 151 | 1941

# TRANSCRIPTIE VD/HG. 24/12/7 M. n diverse Straf marktkoopman W.van Ekeren. 3 Januari 1942. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Relevantie: 86% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten, amsterdam)., ** den heer wethouder voor de levensmiddelen +1

M. de Haan.

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-349 | Pagina 152 | 1941

# TRANSCRIPTIE VD/HG. *extra* 24/12/7 M. n diverse 3 Januari 1942. Straf marktkoopman W.van Ekeren. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Relevantie: 85% ** de directeur (van de marktdienst)., ** den heer wethouder voor de levensmiddelen, alhier (amsterdam).
Archief 745 | 745-349 | Pagina 146 | 1941

# TRANSCRIPTIE den Heer W.van Ekeren, Oude Waal 29, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 1. 24/12/3 M 6 Augustus 1941. In aansluitingbop myn brief d.d. 6 Augustus jl. no. 24/12/2 M en in verband met het onderhoud, dat U heden met my had, deel ik U mede, dat de U in myn vorengenoemden brief op- gelegde straf, voorloopig tot nad...

Relevantie: 85% ** de directeur (instelling onbekend, mogelijk een tewerkstellingsinstelling of strafinrichting), ** den heer w. van ekeren +2
Archief 745 | 745-342 | Pagina 393 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen:] *extra* *Verzonden 19/2* [Typemachine:] HG. den Heer P. van Ekeren, 1e J.v.d.Heydenstraat 63 III, Amsterdam-Zuid. Wijk 17. 2B/15/2 M. 18 Februari 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Februari jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J.Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des ...

Relevantie: 84% ** de directeur (instelling niet nader gespecificeerd, mogelijk een gemeentelijke dienst in amsterdam).