Getypt proces-verbaal of rapport van een marktcontroleur. 1941 (exacte dag en maand niet vermeld in deze pagina, maar de context duidt op een ochtendverslag). No 77/36/1 M.1941 1/6

R A P P O R T
-----------------

Onderget.Controleur D. Schiermeier rapporteert U hierby het volgende:

Hedenmorgen ongeveer 8 uur kwam de knecht van den kooper Alfred poortje,genaamd D.C.Brinkman naar onderget.met het vr- zoek een persoon aan te houden welke van hem een kist gemerkt Rotterdam ter waarde van f.1,-- die hy even by het pakhuis van den grossier Simon Italiaander had neergezet had weggeno- men.

Op ~~aan~~ pier B hielt onderget.een persoon staande welke hem door Brinkman werd aangewezen als de persoon die boven- genoemde kist had ontvreemd.

Deze persoon was onderget.bekend als K.A. Smit, Adm.de Ruyterweg 164 hs.daar hy voor enigen maanden proces verbaal tegen hem op had gemaakt wegens kisten diefstal by de Fa. C.de Jong en daarvoor ook door den Directeur van Marktwezen was geschorst.

Smit ontkende ten stelligste deze kist ontvreemd te hebben en beweerde dat bovengenoemde kist zyn eigendom was.Hy had nl. deze kist voor ongeveer 3 weken ontvangen met prei welke hy by de Fa. S. Italiaander had gekocht.Ook beweerde hy hedenmorgen in het geheel niet by den grossier S.Italiaander was geweest noch met hem gesproken te hebben.

Volgens verklaring van den grossier Italiaander is Smit hedenmorgen wel by hem geweest en verlangde van hem f.1,-statie voor het inleveren van een statie kist gemerkt als door Brinkman wordt vermist.Ook verklaarde Italiaander aan onderget.dat het niet bestaat dat prei in Rotterdamsche kisten wordt verpakt.

M.Barend,personeel van den kooper Corper herkend Smit ook als de persoon welke hy hedenmorgen achter het pakhuis van den grossier Italiaander heeft gezien.Smit kwam n.l.met een
)hand

Den Weledl.Heer
BEDRYFSCHEF Dit rapport beschrijft de aanhouding van een bekende "kistendief" op het terrein van de groothandelsmarkt. De kern van de zaak betreft de diefstal van een lege veilingkist met het merk "Rotterdam", die een statiegeldwaarde had van 1 gulden (f.1,--).

De verdachte, K.A. Smit, wordt direct herkend door de controleur omdat hij eerder voor soortgelijke feiten is bekeurd en geschorst door de Directeur van het Marktwezen. Smit probeert zichzelf te verdedigen met een verklaring over de aankoop van prei, maar deze wordt door de grossier Simon Italiaander onderuitgehaald op basis van logistieke gronden: prei wordt niet verpakt in "Rotterdamsche kisten". Bovendien verklaart de grossier dat Smit die ochtend juist probeerde het statiegeld voor de bewuste kist te innen.

Opvallend is de gedetailleerde verslaglegging van een ogenschijnlijk klein vergrijp. In de context van de schaarste tijdens de oorlogsjaren hadden verpakkingsmaterialen en de bijbehorende statiegeldwaarden echter een grotere relatieve betekenis. Het document dateert uit 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De locatie is vrijwel zeker de Centrale Markthallen in Amsterdam (gelet op de genoemde straatnaam en de structuur van de pier-indeling).

Een historisch significant detail is de naam Simon Italiaander. De familie Italiaander was een bekende Joodse familie in de Amsterdamse vruchthandel. In 1941 namen de anti-Joodse maatregelen van de bezetter drastisch toe. Hoewel dit rapport een reguliere strafrechtelijke kwestie (diefstal) lijkt te betreffen, vonden dit soort interacties plaats in een periode waarin Joodse handelaren steeds meer onder druk kwamen te staan en hun bewegingsvrijheid op de markten uiteindelijk geheel werd ingeperkt.

De tekst eindigt met een 'catchword' of bladwachter (")hand"), wat aangeeft dat het rapport op een volgende pagina verderging, waarschijnlijk met de beschrijving van wat Smit in zijn hand had of hoe hij handelde. D. Schiermeier D.C. Brinkman K.A. Smit M. Barend S. Italiaander Marktwezen