Officieel rapport/ambtelijke mededeling.
Origineel
Officieel rapport/ambtelijke mededeling. 30 september 1942. De Controleurs van de Centrale Markt Amsterdam (ondertekend door J. Penn... en Felthuis). Den Heer Bedrijfschef van de Centrale Markt. [Getypte tekst]
Molewijk, die ƒ 5.50 per kist spercieboonen zou hebben betaald aan Wolkers, heeft de spercieboonen op Zaterdag 26 September op zijn standplaats in de Ten Katestraat verkocht aan het publiek.
Met betrekking tot Been zij nog opgemerkt, dat hij tot December 1940 toegang tot de Centrale Markt heeft gehad als overkruier, doch ter-zake diefstal van drie ledige handkarren, waarvan destijds proces-verbaal is opgemaakt door controleur Felthuis, hem den toegang tot de Markt is ontzegd door den Burgemeesster voor onbepaalden tijd.
Ook van het geval met de handkar groente zal door ons proces ver-baal worden opgememaakt en wel tegen G.L. Been, terzake verduistering, tegen J.B. Been terzake medepilchtigheid hieraan en tegen Wolkers en Molenwijk terzake schuldheling.
Amsterdam 30 September 1942
de Controleurs,
[Handtekening: J. Penn...]
[Handtekening: Felthuis]
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.
[Handgeschreven aantekeningen in rood potlood/inkt]
Gvb. [Gezien voor bericht / Initialen]
Pers. kaarten getr. Been & voor Wolkers Molenwijk
[Doorgehaalde tekst]
14 dagn [Doorgehaald]
afwachten behandeling zaak v.h. gerecht & indien schuldhbg [schuldigheid] komt vast te staan, voorstel aan Bm [Burgemeester] doen.
[Handgeschreven aantekeningen in potlood, links onder]
terug 17/11
Vol. v. leiding [?]
afgedaan * Inhoud: Het document betreft een onderzoek naar onregelmatigheden bij de verkoop van sperziebonen. Een zekere Wolkers verkocht bonen aan Molewijk, die ze vervolgens op de Ten Katemarkt doorverkocht. De controleurs hebben ontdekt dat hierbij sprake is van verduistering van een handkar groente.
* Betrokkenen:
* Wolkers & Molenwijk: Beschuldigd van schuldheling (inkoop van goederen waarvan men weet of moet vermoeden dat ze van misdrijf afkomstig zijn).
* G.L. Been: De hoofddader van de verduistering.
* J.B. Been: Medeplichtige. Hij was blijkbaar een bekende van de autoriteiten, aangezien hij in 1940 al uit de markt was verbannen vanwege diefstal van handkarren.
* Procedure: Er wordt proces-verbaal opgemaakt. De handgeschreven kanttekeningen wijzen op de administratieve afhandeling: men controleert de persoonskaarten en besluit de gerechtelijke uitspraak af te wachten alvorens verdere sancties (zoals een definitieve marktontzegging via de Burgemeester) voor te stellen.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk taalgebruik uit de vroege 20e eeuw ("terzake", "den toegang"). Let op de typefouten in het origineel: "Burgemeesster" en "medepilchtigheid". Dit document is geschreven in september 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bezetting was de voedseldistributie in Nederland strikt gereguleerd via een bonnensysteem. Handel buiten de officiële kanalen om werd beschouwd als zwarte handel en streng gestraft. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een cruciale rol in de legale distributie, en de controleurs hielden scherp toezicht op de handelaren. Het feit dat J.B. Been al eerder de toegang was ontzegd door de burgemeester, toont aan dat de autoriteiten (onder toezicht van de bezetter) hard optraden tegen marginale criminaliteit in de voedselketen om de orde te handhaven. De vermelding van de Ten Katestraat (de Ten Katemarkt) plaatst de gebeurtenis in een bekende Amsterdamse volksbuurt.