Proces-verbaal (officieel rapport van een overtreding) 22 mei 1942 PRO-JUSTITIA
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM

Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.

No. Politie № 77/40/2 17

Gezien [handtekening]

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Johannes Jetze Reijinga
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende:
Op Vrijdag 22 Mei 1942, des ~~voormiddags~~ na middags te ongeveer 12 uur 37 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed ~~in burger gekleed~~ op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift: „Verboden Toegang", „art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt, welke toegangskaarten op schriftelijk verzoek aan belanghebbenden worden verstrekt door den Directeur van het Marktwezen.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn: JAN FREDERIK WINTER, Nederlander.
geboren te Amsterdam, den 18 December 1906.
wonende van Boetzelaerstraat 90 te Amsterdam-West.
van beroep Koperslager.

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts~~eed~~/belofte opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 22 Mei 1942 19.........

[handtekening: J.J. Reijinga]
De Ambtenaar voornoemd,

Gezien:
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie:

( J.J.Reijinga )

Model C.M. 38-250-3-'39-138
Z. O. Z. Dit document is een standaard proces-verbaal uit de Tweede Wereldoorlog, opgesteld door een ambtenaar van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de rapportage is de overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht: het zich onbevoegd bevinden op verboden terrein.

De tekst is deels voorgedrukt (een formulier) en deels met een typemachine ingevuld. Opvallend zijn de handmatige correcties, zoals het doorhalen van "voormiddags" en "burger gekleed", wat aantoont dat de ambtenaar in uniform en in de middag dienst deed. De verdachte, Jan Frederik Winter, een koperslager uit Amsterdam-West, wordt expliciet verweten geen geldige toegangskaart te hebben voor de Centrale Markt. De procedurele correctheid wordt benadrukt door de vermelding van de waarschuwingsborden en de fysieke afsluiting van het terrein. De datum, 22 mei 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de controle op de voedselvoorziening en distributie uiterst streng. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een cruciaal knooppunt voor de voedselverdeling.

Onbevoegde aanwezigheid op dergelijke terreinen werd in oorlogstijd zeer serieus genomen, vaak in verband met de bestrijding van de zwarte handel of diefstal van schaarse goederen. Het feit dat er een officieel proces-verbaal werd opgemaakt voor een relatief kleine overtreding (lopen op verboden terrein), getuigt van de rigide handhaving en de bureaucratische controle die de bezettingsjaren kenmerkten. De vermelding "Nederlander" achter de naam van de betrokkene was destijds een standaard administratief vereiste om de nationaliteit (en indirect de status onder de bezettingswetten) vast te leggen. J.J. Reijinga Marktwezen Politie