Getypt rapport met handgeschreven kanttekening en handtekening. 30 oktober 1942. J.P.N. Boon, De Controleur. Den Heer Bedrijfschef der Centrale Markt. R a p p o r t

In aansluiting op myn rapport van 19 October 1942 betreffende
een klacht dat Mevr. Eversberg, een nicht van den grossier
K. ter Punt, regelmatig groente en fruit van de Centrale Markt
zou halen en dit onder familie verdeelen, kan ik nog het
v9lgende rapporteeren :
Mevrouw de Lange, wonende Bilderdykstraat 110 II, die zich
over het bovenstaande beklaagd had, verklaarde my, dat zy
pas eenige maanden in de Bilderdykstraat woont en voordien
niet in Amsterdam woonachtig was. Zy begreep er niets van
hoe ik er toe kwam by haar te komen informeeren, aangezien
zy geen klacht had ingediend en de grossier ter Punt, noch
Mevrouw Eversberg kent.

Amsterdam den 30 October 1942
De Controleur,
J.P.N. Boon.
[Handtekening: J.P.N. Boon]

Den Heer Bedryfschef
der Centrale Markt.
[Paraaf: Grb]

[Handgeschreven tekst in rode/bruine inkt:]
Blijkbaar heeft dus een
ander op naam Mevr. de Lange
klacht ingediend. Dit document is een vervolgrapportage van een inspecteur (controleur) van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het rapport is het ontkrachten van een eerdere klacht.

• De klacht: Er was gemeld dat een zekere Mevrouw Eversberg, familie van de grossier K. ter Punt, illegaal partijen groente en fruit van de Centrale Markt zou onttrekken voor eigen familiekring. In een tijd van schaarste en strenge distributieregels was dit een ernstige beschuldiging van zwarte handel of bevoordeling.
• Het onderzoek: Controleur J.P.N. Boon heeft de veronderstelde klaagster, Mevrouw de Lange, opgezocht op haar adres aan de Bilderdijkstraat.
• De bevinding: Mevrouw de Lange ontkent de klacht te hebben ingediend. Zij woont nog maar kort in Amsterdam en kent de betrokken personen (Ter Punt en Eversberg) niet.
• De conclusie: Zoals de handgeschreven kanttekening onderstreept, heeft iemand anders de klacht ingediend onder een valse naam (identiteitsfraude om anoniem te blijven). Er is sprake van een "valse aangifte" of een poging tot sabotage/verklikking waarbij de identiteit van een onschuldige buurvrouw is misbruikt.

Opvallend is de typefout "v9lgende" in de vijfde regel, wat vaker voorkwam bij gehaast typewerk op oude schrijfmachines waarbij de 'o' en de '9' nabij elkaar lagen of de shift-toets niet goed werkte. Het document dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode waarin de voedselvoorziening steeds schaarser werd en de distributie onder streng toezicht stond van de overheid en de bezetter. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum voor de voedselverdeling in de stad.

Controles op "onregelmatigheden" waren aan de orde van de dag. De praktijk van het anoniem aangeven van medeburgers (vaak uit nijd, concurrentieoverwegingen of uit eigenbelang) tierde welig. Dit document illustreert hoe de bureaucratie dergelijke meldingen serieus onderzocht, maar ook stuitte op het fenomeen van de valse of anonieme beschuldiging. Het werpt licht op de sfeer van wantrouwen en de complexe sociale dynamiek in bezet Amsterdam, waarbij de Centrale Markt een cruciale rol speelde in het beheersen van de zwarte markt.