Doorslag of kopie van een officiële ambtelijke aanmaning.
Origineel
Doorslag of kopie van een officiële ambtelijke aanmaning. 30 juli 1942. (Handgeschreven tekst bovenaan): Ien. br. Müller (rechtsboven): HB.
(Handgeschreven tekst midden): Muider 30/7-42
85/1/27 M. 30 Juli 1942.
Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 25 Juli j.l. terzake van het plaatsen van Kramen e.d. op de markten een bedrag van f aan mijn dienst verschuldigd was.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst, bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U verleende vergunning in te trekken.
De Directeur,
wnd.
Gezonden aan:
S.Abram, Joden Houttuinen 42 A, f 2,25
F.Wayeret, 1e Van der Helststraat 19 " 3,37
A.v.d.Berg, Borgerstraat 53 " 3,63
J.Fleysman, Lindengracht 158 II " 24,52
Stoker-Tieman, Linnaeusdw.straat 12 " 14,12
fa.B.Siebeler & Zn, Madurastraat 42 hs " 1,32 Het document betreft een dwingende aanmaning voor de betaling van staangeld op de Amsterdamse markten. De brief is gericht aan een zestal personen en firma's die een betalingsachterstand hebben opgelopen op 25 juli 1942. De toon is formeel-ambtelijk en bevat een direct dreigement: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de waarnemend directeur het gemeentebestuur adviseren de marktvergunning van de betrokkene in te trekken.
Opvallend is dat de bedragen variëren van een zeer klein bedrag (f 1,32) tot aanzienlijk hogere sommen (f 24,52). In de hoofdtekst is de ruimte achter het gulden-teken ('f') opengelaten, omdat de specifieke bedragen onderaan in de verzendlijst zijn gespecificeerd. De genoemde locaties (Joden Houttuinen, Lindengracht, Borgerstraat) wijzen onmiskenbaar op Amsterdamse marktkooplui. De historische context van dit document is wrang. Juli 1942 markeert het begin van de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland naar de vernietigingskampen; de eerste trein uit Westerbork vertrok op 15 juli 1942.
Een van de geadresseerden, S. Abram, woonde aan de Joden Houttuinen, een straat in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. Hoewel Joden op dit punt in de bezetting al grotendeels uit het openbare leven en van de reguliere markten waren geweerd (door eerdere verordeningen uit 1941), bleef de ambtelijke molen onverstoord doordraaien. Dit document illustreert de zogenaamde 'banaliteit van de bureaucratie': terwijl een bevolkingsgroep systematisch werd uitgeroeid, hielden gemeentelijke diensten zich strikt bezig met het innen van achterstallige marktgelden en het dreigen met het intrekken van vergunningen voor mensen die mogelijk al op de nominatie stonden voor deportatie. S. Abram Gemeente Amsterdam