S. Abram

Officiële brief/aanmaning.

* **Inhoud:** Het document is een formele laatste waarschuwing of aanmaning betreffende een betalingsachterstand. De heer S. Abram wordt gemaand om verschuldigd standplaatsgeld voor marktkramen te betalen. * **Sancties:** Bij niet-betaling vóór 20 mei 1939 zal de directeur aan het College van Burgemeester en Wethouders voorstellen om zijn vergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat hij geen kramen meer mag plaatsen en dat zijn huurders elders kramen moeten zoeken. * **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in het zakelijk Nederlands van de jaren '30, met verouderde spelling zoals "uiterlyk", "mynen", "bylage" en "zyn". * **Opmerkelijk:** De heer Abram lijkt een exploitant te zijn die kramen verhuurt aan andere marktkooplieden ("Uw huurders").

Handgeschreven notitie op papier.

* **Structuur:** Een genummerde lijst van namen, voorafgegaan door de afkorting "af/". Dit staat in administratieve termen vaak voor "afgegeven" of "afschrift aan". * **Nummering:** De lijst begint met "17" (mogelijk een vervolg of onderdeel van dossier 85/107/1) en loopt dan van 2 t/m 6. * **Namen:** 1. Y. @. Muyer (de @ lijkt hier als initiaal of scheidingsteken gebruikt) 2. W.Y. Koger 3. A Jansen 4. LM Gueling (mogelijk Guerling) 5. Ch.v. Gelder (Christianus of Charles van Gelder) 6. S. Abram * **Paraaf:** Onderaan staat de datum 8/11/39 met de initialen "AB", waarschijnlijk de administrateur of klerk die de actie heeft uitgevoerd.

Ambtsbrief (betalingsherinnering/sommatie).

Deze brief is een dwingende sommatie aan de heer S. Abram voor het betalen van achterstallig standplaatsgeld. De toon is zakelijk en dreigend: indien de schuld niet binnen twee dagen (uiterlijk 20 januari) voldaan is, zal de vergunning voor het plaatsen van kramen worden ingetrokken. Dit zou betekenen dat de heer Abram zijn bedrijfsvoering als verhuurder van marktkramen niet meer zou kunnen voortzetten. De handgeschreven notitie bovenin is cruciaal voor de afloop van deze specifieke correspondentie. Er staat dat er op 19 januari (één dag na dagtekening van de brief) een bedrag van 10 gulden is betaald (kwitantienummer 4848). Dit suggereert dat de ontvanger direct heeft gereageerd op de dreiging, hoewel onduidelijk is of dit de volledige schuld dekte. De spelling (zoals "by", "mynen", "zyn") is conform de toenmalige schrijfwijze waarbij de 'ij' vaak als 'y' werd getypt. Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar het kantoor van het Marktwezen bij de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Document

Dit document is een formele, ambtelijke aanmaning wegens achterstallige betalingen van marktgelden. De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk de Dienst der Markten) sommeert de heer S. Abram om binnen twee dagen zijn schuld te voldoen bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat. De consequentie van niet-betaling is zwaar: de directeur dreigt de vergunning voor het plaatsen van kramen te laten intrekken door het College van Burgemeester en Wethouders. Dit zou effectief betekenen dat de heer Abram zijn bedrijfsvoering — het verhuren van marktkramen aan derden — niet langer kan uitoefenen op de Amsterdamse markten. De brief is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (zoals "bylage", "uiterlyk" en "mynen").

Document

* **Administratieve structuur:** Het document gebruikt codes (zoals B, H, CT, JX) om handelaren te identificeren. Er is een duidelijk onderscheid tussen markten waarvoor men een vaste vergunning heeft en markten waar men als "meeloper" of tijdelijke kracht ("zonder vergunning") staat. * **Geografie:** Alle genoemde straten en markten bevinden zich in Amsterdam. De spreiding van woonadressen (van de Spaarndammerstraat tot de Vrolikstraat) laat zien dat marktkooplieden uit de hele stad kwamen. * **Specialisatie:** Sommige handelaren zoals Gebr. W. van Rossum hebben vergunningen voor bijna alle grote markten in de stad, wat duidt op een grote onderneming. Anderen zijn zeer lokaal gericht. ---

Een officiële aanmaning (dwangbevel tot betaling) van een gemeentelijke dienst.

* **Type document:** Een officiële aanmaning (dwangbevel tot betaling) van een gemeentelijke dienst. * **Inhoud:** De heer S. Abram wordt gesommeerd om binnen twee dagen achterstallig standplaatsgeld voor marktkramen te voldoen. Bij niet-tijdige betaling dreigt de directeur met het intrekken van zijn vergunning voor de exploitatie van kramen. * **Toon:** De tekst is strikt zakelijk en dwingend van aard. Het ultimatum is extreem kort (brief van de 19e, betaling uiterlijk de 21ste). * **Topografie:** Het adres van de afzender (Jan van Galenstraat 14) was destijds de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het adres van de geadresseerde (Joden Houttuinen 42a) bevond zich in de oude Joodse buurt, een straat die na de Tweede Wereldoorlog door sanering en de bouw van de IJtunnel grotendeels is verdwenen.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen en paraaf.

* **Kernboodschap:** De brief is een formele aanmaning voor de betaling van achterstallig standplaats- en kramengeld. * **Sanctie:** De directeur dreigt met het intrekken van de exploitatievergunning van de heer Abram. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op Amsterdamse markten mogen staan, wat directe gevolgen heeft voor zijn bedrijfsvoering en zijn huurders. * **Afhandeling:** Uit de handgeschreven aantekening "betaald fl. 4.- 21/7 '39" blijkt dat de heer Abram op de valreep (de uiterste dag van de gestelde termijn) het bedrag van 4 gulden heeft voldaan. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de officiële ambtelijke spelling en stijl van voor de Tweede Wereldoorlog (bijv. "bylage", "uiterlyk", "zyn").

Administratief overzicht / Schuldenlijst.

* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande schulden van diverse marktkooplieden voor de huur van marktkramen. Er worden twee kolommen met bedragen (in guldens) gehanteerd: de actuele schuld en een bedrag van de 'vorige afrekening'. * **Administratieve verwerking:** De rode onderstrepingen bij de namen J. Brand en S. Glijman wijzen op een bijzonderheid, waarschijnlijk een relatief hoge schuld die extra aandacht behoefde. Het document is op 12 november ontvangen of verwerkt en op 27 november 1940 definitief gearchiveerd ("Opbergen"). * **Taal en valuta:** Het document is gesteld in het Nederlands. Bedragen zijn genoteerd met punten en komma's als scheidingstekens, waarbij '5.5½' duidt op 5 gulden en 50,5 cent (de halve cent was destijds een gangbare munteenheid).

Administratieve notitie / incassolijst.

Het document is een overzicht van achterstallige betalingen voor zorg in een kraaminrichting. Opvallend is de harde toon onderaan het document. De ambtenaar (De Haer) adviseert de directeur om de heer J. Brand persoonlijk te ontbieden. Omdat eerdere betalingsregelingen zijn geschonden, wordt gedreigd met het intrekken van een vergunning via het college van Burgemeester en Wethouders (B&W). Dit wijst erop dat de heer Brand waarschijnlijk een ondernemer was die afhankelijk was van een gemeentelijke vergunning (bijvoorbeeld voor een marktkraam of winkel), en dat de gemeente deze machtspositie gebruikte om private schulden (ziekenhuiskosten) te innen. De namen op de lijst (Abram, Mayence, Gleysman, Schelvis) duiden op een aanzienlijk aantal Joodse inwoners onder de schuldenaars. Dit is relevant gezien de datum van het document.

Administratieve lijst van schulden (financiële staat).

* **Inhoud:** Het document is een overzicht van openstaande posten van verschillende marktkraamhouders bij de gemeentelijke Dienst Marktwezen. De linker kolom met bedragen (voorafgegaan door de 'f' van gulden) betreft de actuele schuld, terwijl de rechter kolom de achterstand uit de vorige periode weergeeft. * **Controle:** De rode strepen achter de bedragen en de dubbele onderstreping bij J. Brand (de grootste schuldenaar op deze lijst) duiden op een boekhoudkundige controle of audit. * **Personen:** De namen op de lijst zijn significant. Namen als Abram, Gelder, Marcus en Schelvis wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de ambulante handel van die tijd.

Getypte kennisgeving/waarschuwing (vermoedelijk een doorslag of archiefkopie).

Het document is een formele waarschuwing betreffende de achterstallige betaling van 'kramengeld'. Kramengeld was de belasting of huur die marktkooplieden moesten betalen voor het gebruik van een staanplaats of kraam op de openbare markt. * **Geadresseerde:** S. Abram woonde aan de Joden Houttuinen 42a. Deze straat lag in de oude Joodse buurt van Amsterdam, nabij het Waterlooplein. De bebouwing aan deze straat is na de Tweede Wereldoorlog grotendeels gesloopt voor de aanleg van de IJtunnel en de herinrichting van de buurt. * **Deadline:** De betaling diende uiterlijk op zaterdag 16 maart 1940 te zijn voldaan. * **Administratieve codes:** "Wijk 2" duidt op de administratieve indeling van de stad of het marktgebied. "Letter: B" kan verwijzen naar een specifieke marktsectie of een categorie vergunning. De handgeschreven notitie "1 ex. Fr. Müller" suggereert dat een kopie bestemd was voor een specifiek ambtenaar of dossierbeheerder.

Administratieve archiefnotitie of verzendstrookje.

Dit document is een typisch voorbeeld van een administratieve handeling binnen een archief of bureaucratische instelling uit de vroege naoorlogse periode. * **Rode inkt:** De rode tekst lijkt een registratie van verzonden stukken. De code "85/20/1" fungeert waarschijnlijk als dossier- of referentienummer gekoppeld aan S. Abram. De regel eronder suggereert dat er twee (stukken) naar S. Schelvis zijn gegaan. * **Blauw/groene inkt:** De tekst "Schrijven op" fungeert waarschijnlijk als een werkinstructie voor een klerk, om deze mutaties over te nemen op een stamkaart of in een register. * **Zwarte inkt:** De datum 18 maart 1948 is met een zwierige haal onderstreept, wat duidt op de datum van verwerking of aftekening door een verantwoordelijk ambtenaar.

Administratieve lijst/grootboekblad betreffende openstaande schulden.

Het document is een overzicht van marktkooplieden in Amsterdam die een betalingsachterstand hebben bij de gemeente (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen). De bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Wat opvalt is de nauwkeurige verslaglegging van de afbetalingstermijnen. De ambtenaar noteert niet alleen de bedragen, maar geeft ook een kwalitatief oordeel over de financiële situatie van de schuldenaren (bijv. "schuld loopt steeds op" of "te weinig om oude schuld in te lopen"). De genoemde locaties zijn bekende Amsterdamse straten met een sterke link naar de (toenmalige) Joodse buurt en volkswijken, zoals de Joden Houttuinen, het Waterlooplein en de Anjeliersstraat (Jordaan).

Administratief overzicht van achterstallige betalingen (schuldenlijst).

* **Inhoud:** Het document betreft een sommatie of intern memo over marktkooplieden ("vergunninghouders") van de Amsterdamse Centrale Markt die hun staangeld (kraamgeld) niet hebben betaald. De lijst bevat namen, adressen en de exacte schuldbedragen in guldens. * **Opvallende posten:** De hoogste schulden staan op naam van J. Brand (f 26,64) en L.M. Geerling (f 26,24). Dit verklaart de specifieke vermelding van deze twee namen in de kanttekening rechtsboven. * **Bureaucratische afhandeling:** De verschillende kleuren inkt en stempels tonen de weg die het document door de administratie heeft afgelegd. De groene tekst van 20 juni is een ambtelijk advies (waarschijnlijk van een controleur of administrateur 'JHD'), waarop de notitie van 24 juni reageert met een concreet besluit: betalen of de vergunning wordt ingetrokken. * **Status van betaling:** De rode lijn door de naam van J. Gleysman suggereert dat deze persoon in de tussentijd heeft betaald of dat de schuld is verrekend.

Administratieve lijst van openstaande schulden.

Dit document is een overzicht van achterstallige betalingen van exploitanten die marktkramen huurden van de gemeente ("Dienst Marktwezen"). De lijst is opgesteld op 6 juli 1940, kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De kolom aan de linkerzijde bevat codes (zoals B, D, M, N), die vermoedelijk verwijzen naar specifieke marktlocaties of sectoren binnen de stad (vaak Amsterdam, gezien de aard van dergelijke archiefstukken). De bedragen in de middelste kolom lijken de actuele schuld te zijn, terwijl de rechterkolom verwijst naar een "vorige afrekening" of een bedrag dat "tegen" (tegenover) de schuld staat. De bovenste zeven regels zijn met rode inkt doorgestreept, wat er doorgaans op wijst dat deze specifieke posten zijn voldaan, kwijtgescholden of administratief zijn afgehandeld op het moment van bijwerking van de lijst.

Typschrift (mogelijk een doorslag) van een officiële aanmaning/lijst met openstaande posten.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die op 13 juli 1940 marktgeld verschuldigd waren. De bedragen variëren van 0,39 tot 13,44 gulden. * **Annotaties:** De groene handgeschreven opmerkingen ('bet' voor betaald, 'niet' voor niet betaald) laten zien dat dit document actief werd gebruikt voor de boekhouding en opvolging. * **Adressen:** De adressen zijn typisch Amsterdams. Opvallend zijn de adressen in de Jodenbreestraat (St. Antoniesbreestr.) en Joden Houttuinen, wat erop wijst dat een deel van de genoemde personen uit de Joodse buurt afkomstig was. * **Ondertekening:** De handtekening is van M. Müller. In 1940 werd Max Müller, een NSB-lid, aangesteld als directeur van de Amsterdamse Marktdienst.

Administratieve lijst met bijbehorende standaardbrief (concept of doorslag).

* **Inhoud:** Het document betreft een vordering van marktgeld. De lijst bovenaan identificeert zes marktkooplieden, hun adressen en het openstaande bedrag voor het plaatsen van kramen op 13 juli 1940. De tekst eronder is de standaardformulering van de aanmaning die naar deze personen is verstuurd. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notitie "Verzonden 20/7" duidt op de datum van uitgaande correspondentie. De handtekeningen rechtsboven zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaren of controleurs. * **Topografie:** De genoemde adressen bevinden zich verspreid over Amsterdam, waaronder de Madurastraat (Indische Buurt), de Sint Antoniesbreestraat en Joden Houttuinen (toenmalige Joodse buurt), en de 1e Van der Helststraat (Pijp/Albert Cuypmarkt).

Doorslag van een ambtelijke kennisgeving/aanmaning met een lijst van debiteuren.

* **Inhoud:** Het document is een verzamellijst van marktkooplieden die nog een bedrag verschuldigd zijn voor het plaatsen van kramen op 13 juli 1940. De tekst onderaan is een standaardbrief die waarschijnlijk naar elk van de genoemden individueel is verstuurd, waarbij het openstaande bedrag op de lege plek werd ingevuld. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling met de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *My*, *myn*, *zyt*, *mogelyk*). * **Administratieve context:** De nummers aan de linkerzijde (bijv. 85/41/1) wijzen op een systematische dossiervorming of referentienummers voor de boekhouding. De handgeschreven notitie "Extra" suggereert dat deze posten buiten de reguliere inning vielen of een specifieke status hadden. * **Opmerkelijke details:** De spelling "Madurastrat" bevat een typefout (ontbrekende 'a'). Het bedrag voor M. v. Beetz is opvallend laag (39 cent), wat de nauwkeurigheid van de gemeentelijke administratie in die tijd onderstreept.

Administratieve lijst met conceptbrieven betreffende openstaande marktgeld-schulden.

Dit document is een intern werkblad van een Amsterdamse gemeentelijke instantie, zeer waarschijnlijk het **Marktwezen**. Het dient als basis voor het versturen van aanmaningen aan marktkooplieden die hun staangeld (het recht voor het plaatsen van kramen) niet hebben betaald. Er worden twee categorieën schuldenaars onderscheiden: 1. **De 'normale' gevallen:** De eerste zes personen op de lijst hebben relatief kleine schulden. Voor hen is een korte, zakelijke standaardtekst opgesteld. 2. **L.M. Gerling:** De schuld van deze koopman is aanzienlijk hoger (f 26,17). Bovendien blijkt uit de conceptbrief dat hij eerdere oproepen om de zaak op kantoor te bespreken heeft genegeerd. De toon van zijn brief is dan ook veel strenger: er wordt gedreigd met het intrekken van zijn marktvergunning door Burgemeester en Wethouders (B. en W.). De rode nummers (05/41/1 t/m 7) zijn typische archiefkenmerken die later zijn toegevoegd om de personen in een specifiek dossier of systeem te registeren. ---

Handgeschreven administratieve lijst op roze papier.

* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande posten ("Schuld") per begin 1941. De kolomstructuur toont een oorspronkelijk bedrag, een herzien bedrag of verrekening, en opmerkingen over de status (zoals "Zal betalen" of "Tegoed"). * **Sociaal-economisch:** De term "kramersdienst" wijst mogelijk op een organisatie voor ambulante handelaren (kramers), een beroepsgroep waarin veel Joodse Nederlanders werkzaam waren. * **Administratieve tekens:** De rode onderstrepingen en het doorhalen van namen (zoals J. Brand) duiden op actieve boekhoudkundige verwerking. De aantekening "Opbergen dekens" suggereert een link met materiële hulpverlening. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw (met de karakteristieke 'S' en 'J').

Administratieve lijst van schulden, waarschijnlijk van een kraamkliniek of instelling voor maatschappelijk hulpbetoon.

Het document betreft een overzicht van openstaande bedragen van een tiental vrouwen ("kraamvrouwen"). De bedragen worden weergegeven in twee kolommen; de eerste kolom lijkt de oorspronkelijke schuld te zijn, terwijl de tweede kolom de stand na verrekening ("afrekening") of betaling weergeeft. De groene strepen en kleine paarse ronde stempeltjes duiden op een administratieve controle. Opvallend is de naam "M. Schelvis" en "S. Abram", namen die in Amsterdamse archieven vaak voorkomen in relatie tot de Joodse gemeenschap. Gezien het jaartal 1941 is dit document geproduceerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

Administratieve lijst van schulden.

Het document is een overzicht van achterstallige betalingen van marktkraamhuurders in Amsterdam (gezien de namen en het type administratie). Het dateert van februari 1941, een bewogen maand in de Nederlandse geschiedenis. De namen op de lijst (zoals S. Abram, Nayeroff, Brand, Van Gelder en Schelvis) wijzen er sterk op dat een groot deel van deze kooplieden van Joodse afkomst was. De lijst vergelijkt de huidige schuld (onderstreept in groen) met de "schuld vorige afrekening". Het feit dat dit een officieel document is, ondertekend door een inspecteur, toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de marktadministratie werd gevoerd, zelfs tijdens de bezetting. De aantekening "Opbergen 13-3-41" laat zien dat de administratieve verwerking ongeveer drie weken na de peildatum werd afgerond.

Administratieve lijst van schulden.

* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande schulden van marktkooplieden ("kramenverhuurders") aan de Dienst Marktwezen. Er worden twee kolommen met bedragen gehanteerd: het totaalbedrag en een bedrag voor "vrije afrekening". * **Administratieve verwerking:** De vinkjes ($\checkmark$) achter de eerste kolom bedragen duiden op een controle of verificatie. De groene onderstrepingen bij specifieke namen (Brand, Jongbloed, Schols, Vos) wijzen waarschijnlijk op een verandering in status, zoals een (deel)betaling. * **Tijdslijn:** De lijst is opgesteld op of kort na 1 maart 1941. Op 4 maart is het document officieel gestempeld. Op 17 maart 1941 is er door een inspecteur genaamd "de Haar" een aantekening gemaakt over de "opbrengst", wat suggereert dat de gelden op die datum zijn geïnd of verwerkt.

Document

Het document betreft een financiële administratie van "kramersnummers". Dit is een term die verwijst naar marktkooplieden die een standplaatsnummer of vergunning huurden bij de gemeente, waarschijnlijk Amsterdam gezien de familienamen (zoals Schelvis). De lijst vergelijkt de huidige schuld (linker kolom) met de "schuld vorige afrekening" (rechter kolom). Er zijn verschillende administratieve handelingen zichtbaar: * De groene aantekening "**Insp.**" duidt op goedkeuring of inspectie door een inspecteur. * De diagonale tekst "**Opbergen de Heer**" is een instructie voor archivering, mogelijk gericht aan een specifieke ambtenaar of afdeling. * De paarse stempel van **11 MAART 1941** markeert de datum waarop het document officieel door de administratie is verwerkt.

Document

Dit document is een administratief overzicht van uitstaande schulden bij een "kramer" (een kleine winkelier of kampwinkel). De lijst bevat namen van debiteuren en de bijbehorende bedragen in guldens. Wat opvalt is de actieve bemoeienis van een controleur of beheerder, te zien aan de groene aantekeningen. Drie personen (Magnus, Brand en Jansen) zijn gemarkeerd met een 'X', waarbij extra bedragen zijn genoteerd. De handgeschreven opmerking onderaan uit frustratie over deze oplopende schulden en vraagt expliciet om "maatregelen". Dit duidt op een streng regime waarbij financiële tekorten van individuen niet getolereerd werden en mogelijk gevolgen hadden voor hun positie of rantsoen. De rode stempel "Ingekomen" met de datum 20-3-41 en het woord "besproken" bewijzen dat dit document formeel is behandeld in een vergadering, kort nadat de lijst was opgesteld. ---

Administratieve lijst van openstaande posten of schulden.

* **Inhoud:** Het document is een financiële overzichtslijst van marktkooplieden die huur verschuldigd waren voor hun kramen. De eerste kolom (groen onderstreept) toont de initiële schuld; de tweede kolom toont het bedrag na een "vrije afrekening" (mogelijk een minnelijke schikking of gedeeltelijke kwijtschelding). * **Annotaties:** De rode **X** bij J. Brand en de bijbehorende rode notitie onderaan wijzen op een specifieke casus die door een inspecteur moest worden afgehandeld. Bij L. Pikkers is sprake van een "tegoed", wat betekent dat deze persoon meer had betaald dan strikt noodzakelijk. * **Ambtelijke verwerking:** De opmerking "Opbergen" door de ambtenaar De Haan op 14 april 1941 markeert de afsluiting van dit administratieve proces voor het archief.

Administratieve lijst/kanttekening betreffende openstaande schulden.

Dit document is een debiteurenlijst van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). Het betreft "kramenverhuurders", wat in deze context kan slaan op marktkooplui die kramen huren of vergunninghouders die zelf kramen onderverhuren. De administratie is strikt: er wordt gedreigd met de zwaarste administratieve sanctie, namelijk het intrekken van de vergunning, indien schulden niet binnen drie dagen zijn voldaan. Specifieke aandacht gaat uit naar J. Brand, wiens dossier apart wordt aangestipt. De handgeschreven toevoegingen onderaan tonen aan dat de dreiging effect had; diverse personen hebben in de dagen na de sommatie (tussen 9 en 15 april) (deel)betalingen verricht.

Aanmaningslijst / Circulaire betreffende achterstallige marktgelden.

* **Inhoud:** Het document is een collectieve aanmaning gericht aan verschillende marktkooplieden die hun standplaatsgelden van 5 april 1941 nog niet hadden voldaan. De brief stelt een ultimatum van drie dagen, met het dreigement de marktvergunning in te trekken bij niet-betaling. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekeningen rechts van de adressen tonen de opvolging door de administratie. Hieruit blijkt dat veel van de genoemde personen in de dagen na de brief (tussen 16 en 21 april) alsnog betalingen hebben verricht, soms per giro. * **Opvallende details:** De bedragen in de linker kolom lijken de oorspronkelijke schuld te zijn, terwijl de handgeschreven bedragen soms afwijken, wat kan duiden op boetes, verhogingen of deelbetalingen. De vinkjes suggereren dat de individuele brieven daadwerkelijk zijn verzonden.

Administratieve notitie/interne memo van de Gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Afdeling Marktwezen).

Het document is een lijst van vier marktkooplieden ("kramenverhuurders" wordt hier gebruikt voor de huurders van een gemeentelijke marktkraam) die een achterstand hebben in hun betalingen aan de gemeente. Per persoon wordt de naam, het adres, het openstaande bedrag (in guldens) en de datum van de laatste betaling vermeld. De locaties zijn bekende Amsterdamse markten of aanpalende straten: de Houttuinen (nabij het Jodenloopplein), de Albert Cuypstraat, het Waterlooplein en de Ten Katestraat. De instructie onderaan is duidelijk: deze mensen moeten een officiële aanmaning ontvangen. De notitie "modelbriefje waarschuwing" geeft aan dat hiervoor een standaardformulier gebruikt moest worden. Een saillant en sinister detail is de toevoeging "Jodin" achter de naam van S. Abram. In mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting, was de registratie van Joodse burgers door de Nederlandse bureaucreatie in volle gang. Ook S. Schalvis was een bekende Joodse familienaam in de marktwereld van die tijd.

Dienstbrief / Aanmaning (doorslag).

Dit document is een officiële betalingsherinnering of aanmaning gericht aan de heer S. Abram. De schuld bedraagt 2,70 gulden en betreft marktgeld voor het plaatsen van kramen op 17 mei 1941. De toon is zakelijk en dwingend: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de directeur bij het gemeentebestuur het verzoek indienen om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Het document is een doorslag op dun, grijsachtig papier, voorzien van administratieve aantekeningen over de verzending.

Officiële brief / betalingsherinnering.

Deze brief is een formele sommatie aan de heer S. Abram wegens een betalingsachterstand van 2,70 gulden voor marktgelden (het plaatsen van kramen). De toon is bureaucratisch en dreigend: indien de schuld niet binnen vier dagen is voldaan, zal de directeur een verzoek indienen om de marktvergunning van de heer Abram in te trekken. Voor een marktkoopman betekende het verlies van een vergunning de onmiddellijke stopzetting van zijn inkomstenbron. De handgeschreven notities onderaan suggereren dat de administratie van de dienst de schulden van deze persoon nauwgezet bijhield, waarbij de bedragen in de loop van mei 1941 opliepen.

Administratieve notitie/interne correspondentie van de Gemeente Amsterdam (Dienst van het Marktwezen).

Dit document is een administratieve vastlegging van betalingsachterstanden van marktkraamhouders in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft specifiek de huur van kramen ("kramengeld"). Opvallend is de escalatie van de maatregelen: 1. **S. Abram en S. Schelvis** hebben hun schuld inmiddels voldaan (respectievelijk f 4.02 en f 3.50). 2. **J. Brand** blijft problematisch met een grotere schuld (f 10.62, waarvan een deel later betaald). Er wordt expliciet vermeld dat tegen hem "strenge maatregelen" genomen moeten worden. 3. **Sanctie:** Het document bevat een standaardtekst (of concept-brief) waarin gedreigd wordt met het intrekken van de marktvergunning als de schuld niet direct wordt vereffend. De tekst "Opbergen" door Inspecteur de Boer op 31-7-41 suggereert dat de kwestie op dat moment was afgehandeld of dat de betalingstoezegging van Brand was geaccepteerd.

Oproepingsbrief/Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan drie marktkooplieden om te verschijnen op het hoofdkantoor van de marktdienst in verband met achterstallig "kraamengeld" (stageld). * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend. Er wordt direct gedreigd met de zwaarste administratieve sanctie: het intrekken van de marktvergunning als de geadresseerden niet verschijnen. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat 14, de plek waar in 1934 de Centrale Markthallen werden geopend. * **Opmerkelijke details:** De handgeschreven notitie "Verzonden, 25/7" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. Het feit dat drie verschillende personen in één brief (of kopie daarvan) worden genoemd, duidt op een gezamenlijke administratieve afhandeling van wanbetalers.

Typoscript (doorslag/carbon kopie) met handgeschreven annotaties.

Dit document is een verzamel-doorslag van een standaard aanmaningsbrief. In plaats van voor iedere schuldenaar een aparte kopie te bewaren, zijn de specifieke namen, adressen en bedragen bovenaan de pagina getypt. De tekst is een formele sommatie voor het betalen van marktgeld (staangeld). De ontvangers hebben op 4 oktober 1941 kramen geplaatst maar de verschuldigde bedragen niet (volledig) voldaan. De toon is dwingend: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald aan de incasseur, zal de directeur van de dienst het gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Dit zou voor een marktkoopman het verlies van zijn of haar broodwinning betekenen. ---

Doorslag (carbonkopie) van een verzamel-aanmaning voor onbetaalde marktgeld-nota’s.

Dit document is een administratief afschrift van een standaard aanmaningsbrief die naar vier verschillende markthandelaren is gestuurd. De brief sommeert hen om binnen vier dagen achterstallig marktgeld te betalen voor kramen die op 4 oktober 1941 zijn geplaatst. Indien de betaling uitblijft, dreigt de directeur van de dienst de marktvergunning in te trekken. De handgeschreven aantekeningen in de linkerbovenhoek lijken latere administratieve verwerkingen te zijn, waarbij data (13/10 en 14/10) en bedragen zijn genoteerd, waarschijnlijk op het moment dat de betalingen alsnog binnenkwamen. De rode onderstreping bij S. Schelvis duidt mogelijk op een specifieke status van deze vordering.

Officiële betalingsherinnering/aanmaning.

Dit document betreft een gestandaardiseerde aanmaning voor openstaande marktgelden. De directeur van de betreffende gemeentelijke dienst maant een groep marktkooplieden aan om binnen vier dagen hun schulden van 1 november 1941 te voldoen. Het dreigement is aanzienlijk: het intrekken van de marktvergunning, wat een direct einde aan de beroepsuitoefening zou betekenen. De handgeschreven aantekeningen en doorhalingen zijn administratieve sporen. Ze duiden erop dat de lijst actief werd gebruikt om bij te houden wie inmiddels had betaald of wiens dossier was afgerond. De bedragen variëren van $f$ 1,31 tot $f$ 10,17. De adressen (zoals Joden Houttuinen, Waterlooplein en Albert Cuypstraat) zijn typerende locaties voor de Amsterdamse markthandel.

Ambtsbrief / Aanmaning (afschrift).

Dit document is een standaard aanmaning voor de betaling van marktgeld (het recht om kramen te plaatsen). De toon is strikt: de ontvangers krijgen nog vier dagen om te betalen bij de kassier van de dienst, anders wordt gedreigd met het intrekken van de marktvergunning. Onderaan staat een lijst met personen naar wie deze brief is verzonden, inclusief hun adres en het verschuldigde bedrag. De doorhalingen bij S. Scholvis en F.A. van Wijk suggereren dat zij in de tussentijd hadden betaald of dat de brief om een andere reden voor hen niet meer relevant was. De handgeschreven notitie "Verzonden 8/11" toont aan dat de daadwerkelijke verzending een dag na de datering op de brief plaatsvond.

Doorslag van een officiële aanmaning (Dienst Marktwezen Amsterdam).

* **Inhoud:** Het document is een verzamel-aanmaning voor achterstallige marktgeld-leges of kraamhuur. De "Directeur" (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen) dreigt met het intrekken van de marktvergunning als er niet binnen vier dagen betaald wordt. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven krabbels in de marge en het doorhalen van namen tonen de opvolging door de administratie. "4/7 bet." betekent dat de betaling op 4 juli is ontvangen. Het document fungeerde dus als een werklijst voor de boekhouding. * **Bedragen:** De bedragen zijn klein (tussen f 1,25 en f 8,02), wat benadrukt hoe strikt de inning van marktgelden werd gehandhaafd, zelfs voor minimale bedragen.

Administratieve kaart/notitie betreffende openstaande schulden.

Het document is een overzicht van marktkooplieden of huurders van marktkramen in Amsterdam die een betalingsachterstand hadden in de zomer van 1942. De bedragen variëren van kleine sommen (f 1.32) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (f 24.52). Onderaan staat de instructie "schriftelijk aanmanen svp", wat duidt op een ambtelijke procedure om de openstaande schulden te innen. De stempels en nummers (05/1/26) zijn registratiekenmerken van het gemeentelijk archiefsysteem. De aantekening "3 doorst." (3 doorsturen/doorgestreept) wijst op de verdere administratieve afhandeling van drie van de genoemde posten.

Doorslag of kopie van een officiële ambtelijke aanmaning.

Het document betreft een dwingende aanmaning voor de betaling van staangeld op de Amsterdamse markten. De brief is gericht aan een zestal personen en firma's die een betalingsachterstand hebben opgelopen op 25 juli 1942. De toon is formeel-ambtelijk en bevat een direct dreigement: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de waarnemend directeur het gemeentebestuur adviseren de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Opvallend is dat de bedragen variëren van een zeer klein bedrag (f 1,32) tot aanzienlijk hogere sommen (f 24,52). In de hoofdtekst is de ruimte achter het gulden-teken ('f') opengelaten, omdat de specifieke bedragen onderaan in de verzendlijst zijn gespecificeerd. De genoemde locaties (Joden Houttuinen, Lindengracht, Borgerstraat) wijzen onmiskenbaar op Amsterdamse marktkooplui.

Getypte betalingsherinnering (aanmaning) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een officiële aanmaning voor openstaande marktgeld-vorderingen van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft relatief kleine bedragen (8,04 en 1,27 gulden) voor het plaatsen van kramen op 5 december 1942 (Sinterklaasdag). De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch; er wordt direct gedreigd met het intrekken van de marktvergunning als er niet binnen vier dagen wordt betaald. De handgeschreven notities suggereren dat Wayeret zijn schuld direct inloste, terwijl de schuld van Abram op 16 december nog openstond of toen pas werd voldaan. De regel onderaan "Schuld thans f 1,27" wijst erop dat na de betaling van Wayeret alleen het bedrag van Abram nog openstond.

Envelop en officieel formulier (verklaring).

Dit document betreft een officiële verzending van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een burger, S. Abram. De envelop bevat vermoedelijk het bijbehorende formulier "Model 9", een verklaring die door handelaren of schippers op de Brandstoffenmarkt moest worden ingevuld. Het formulier diende om opgave te doen van vaartuigen en hun tonnage (inhoud), wat noodzakelijk was voor de berekening van de verschuldigde markt- of liggelden conform het geldende marktreglement. De paarse stempel "RETOUR AFZENDER" en de handgeschreven notitie duiden erop dat de brief niet kon worden afgeleverd, mogelijk omdat de geadresseerde de brief weigerde of niet meer op het opgegeven adres woonachtig was.

Officieel afschrift van een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document is een administratieve afwikkeling van het intrekken van een marktvergunning. De vergunning was in 1938 verleend aan een zekere **S. Abram**. Deze vergunning gaf hem het recht om buiten de reguliere markttijden kramen te plaatsen op vier specifieke locaties: de Zwanenburgwal, Uilenburg, de Nieuwmarkt en het Waterlooplein. De reden voor intrekking die in het document wordt opgegeven, is dat de betrokkene "geen gebruik meer maakt" van de vergunning. Het besluit is ondertekend (in afschrift) door Edward Voûte. Hoewel de tekst neutraal-ambtelijk is, wijzen de namen van de markten en de datum op een gitzwarte historische realiteit.

Document

Dit document is een administratieve afwikkeling van de intrekking van een marktvergunning. De vergunning uit 1938 gaf de heer S. Abram het recht om buiten de reguliere markttijden kramen te plaatsen op vier specifieke locaties. De reden voor intrekking is zakelijk geformuleerd: er wordt "geen gebruik meer" van gemaakt. Opvallend is de doorhaling van "EN WETHOUDERS" in de aanhef. Dit is kenmerkend voor de bezettingstijd, waarin het 'leidersbeginsel' werd ingevoerd en de burgemeester (in dit geval de collaborerende Edward Voûte) alleenverantwoordelijk was, zonder controle door een college of raad. De handgeschreven notities onderaan tonen de interne ambtelijke route: een instructie aan een ambtenaar (Groeneveld) om de administratie ("kramenlijst") bij te werken, gevolgd door een bevestiging van archivering op 9 maart 1943.

Handgeschreven notitie op een kartonnen kaartje.

* **Inhoud:** De tekst is een beknopte zakelijke navraag. De schrijver (vermoedelijk de persoon wiens naam linksboven staat: Th. Rens) vraagt of de onderneming van een zekere "S. Abram" nog steeds actief is. Er wordt specifiek gevraagd naar de huidige exploitant, het adres en de handelsnaam waaronder de zaak nu wordt gedreven. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend zakelijk handschrift in zwarte inkt/potlood. Rechtsonder staat een paraaf of krabbel met de toevoeging "de Heer". * **Taalgebruik:** Het gebruik van de naamvalsuitgang in "welken naam" duidt op formeel Nederlands van vóór de spellinghervorming van 1934.

Ambtelijke brief/notitie.

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een formeel verzoek van een gemeentelijk directeur aan de wethouder om de marktvergunning van een Joodse burger, S. Abram, in te trekken. De reden die wordt opgegeven is dat de betrokkene "zich, volgens ontvangen mededeeling, in Duitschland bevindt." In de context van februari 1943 is dit een eufemisme voor deportatie naar een concentratie- of vernietigingskamp. De ambtelijke molen draaide onverstoorbaar door: zodra een Joodse ondernemer was weggevoerd, werden zijn resterende rechten en vergunningen officieel ingetrokken om de weg vrij te maken voor "arisering" of simpelweg om de administratie te zuiveren van Joodse namen. De toon is uiterst zakelijk en beleefd ("heb ik de eer", "verzoek ik U beleefd"), wat schril contrasteert met de tragische realiteit achter de woorden.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven in inkt:] M. Sieburgh [Links, getypt:] 66/7/2 M [Rechts, getypt:] den Heer P.Abrahams, Leider van den Storm Amsterdam der Nederlandsche S.S., Cornelis Krusemanstraat 4, Amsterdam-Zuid. 17 April 1942. [Body tekst, getypt:] Hiermede bevestig ik de ontvangst van Uw brief d.d. 15 dezer, inzake in gebruik geving van de hal op de Centrale Markt alhier op ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag op dun papier). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer P. Abrahams, Leider van den Storm Amsterdam der Nederlandsche S.S., Cornelis Krusemanstraat 4, Amsterdam-Zuid. * **Datum:** 17 april 1942. * **Kenmerk:** 66/7/2 M. * **Handgeschreven annotaties:** "M. Siebur...

# TRANSCRIPTIE 66/7/2 M (handgeschreven:) *verzonden 17/4* den Heer P.Abrahams, Leider van den Storm Amsterdam der Nederlandsche S.S., Cornelia Krusemanstraat 4, Amsterdam-Zuid. 17 April 1942. Hiermede bevestig ik de ontvangst van Uw brief d.d. 15 dezer, inzake in gebruik geving van de hal op de Centrale Markt alhier op Zondag 19 April a.s., met den inhoud waarvan ik accoord ga. De Directeur...

# TRANSCRIPTIE Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat bij mijn dienst bericht is ingekomen, dat J.K. Abren, wonende Gov. Flinckstraat 322 II, wien bij beschikking van B. en W. d.d. 29/11-38 no. 811 L.M.R. 1938 vergunning is verleend tot het op een anderen dan voor de markt bestemden tijd opzetten van kramen op de markt aan de Alb. Cuypstraat, mij mededeeling heeft gedaan, ~~dat hij zijn zaak ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven aantekening. * **Datum:** 17 april 1942. * **Kenmerk:** 66/7/2 M. * **Taal:** Nederlands. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer P. Abrahams, Leider van den Storm Amsterdam der Nederlandsche S.S. * **Onderwerp:** Bevesti...