Typoscript (doorslag/carbon kopie) met handgeschreven annotaties. 11 oktober 1941. [Handgeschreven, paarse inkt:]
verzonden "los" W. Müller

[Getypte lijst van geadresseerden:]
Gezonden aan: S.Abram - Joden Houttuinen 42a ƒ 2,70
M.Geerling - A.Cuypstr. 143 ƒ 5,50
A.Jansen - Lindenstraat 93 ƒ 3,21
S.Schelvis - Waterlooplein 56 ƒ 9,25

[Handgeschreven in rood potlood:] 65

85/1/40 M 11 October 1941.

Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 4 October
jl. terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een
bedrag van ƒ [open ruimte] aan mijn dienst verschuldigd is.

Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen
vier dagen na dato dezes te betalen bij den incasseur van mijn
dienst, bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voor-
stellen de U verleende vergunning in te trekken.

De Directeur,

--- Dit document is een verzamel-doorslag van een standaard aanmaningsbrief. In plaats van voor iedere schuldenaar een aparte kopie te bewaren, zijn de specifieke namen, adressen en bedragen bovenaan de pagina getypt.

De tekst is een formele sommatie voor het betalen van marktgeld (staangeld). De ontvangers hebben op 4 oktober 1941 kramen geplaatst maar de verschuldigde bedragen niet (volledig) voldaan. De toon is dwingend: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald aan de incasseur, zal de directeur van de dienst het gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Dit zou voor een marktkoopman het verlies van zijn of haar broodwinning betekenen.

--- Het document dateert uit oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De locaties die worden genoemd (Joden Houttuinen, Albert Cuypstraat, Waterlooplein) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties.

De vermelding van "Joden Houttuinen" en namen zoals "S. Abram" en "S. Schelvis" zijn veelzeggend in de historische context van 1941. In dit jaar werden de anti-Joodse maatregelen door de bezetter in rap tempo opgevoerd. Sinds februari 1941 was de Jodenhoek in Amsterdam aangewezen als een afgesloten wijk. Joodse marktkooplieden werden in deze periode steeds meer beperkt in hun bewegingsvrijheid en economische mogelijkheden; zo mochten zij vanaf september 1941 alleen nog op specifieke "Jodenmarkten" staan.

Dit document illustreert de bureaucratische continuïteit van het gemeentelijk apparaat tijdens de oorlog: terwijl de wereld om hen heen drastisch veranderde en de vervolging intensiveerde, bleven de ambtelijke molens draaien voor het innen van relatief kleine bedragen aan marktgeld. S. Abram S. Schelvis Gemeente Amsterdam Marktwezen