Getypte betalingsherinnering (aanmaning) met handgeschreven kanttekeningen. 11 december 1942. De Directeur, wnd. (waarnemend). [Stempel/Handgeschreven bovenaan rechts:]
Amyer [doorgehaald]
HB.

[Getypte tekst:]
85/25/1 m.
11 December 1942.

Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 5 December jl. terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een bedrag van f [open ruimte] aan mijn dienst verschuldigd was.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst, bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U verleende vergunning in te trekken.

De Directeur,
wnd.

Gezonden aan:
F. Wayeret, 1e Van der Helststraat 19, Amsterdam-Zuid. f 8,04.
S. Abram, Joden Houttuinen 42 a, Amsterdam-Centrum. f 1,27.

[Handgeschreven aantekeningen links en onderaan:]
bet f 8.04 [naast Wayeret]
16/12 bet. f 1.27 [uiterst links]
Schuld thans f 1,27 [onderaan in inkt] Dit document is een officiële aanmaning voor openstaande marktgeld-vorderingen van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft relatief kleine bedragen (8,04 en 1,27 gulden) voor het plaatsen van kramen op 5 december 1942 (Sinterklaasdag).

De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch; er wordt direct gedreigd met het intrekken van de marktvergunning als er niet binnen vier dagen wordt betaald. De handgeschreven notities suggereren dat Wayeret zijn schuld direct inloste, terwijl de schuld van Abram op 16 december nog openstond of toen pas werd voldaan. De regel onderaan "Schuld thans f 1,27" wijst erop dat na de betaling van Wayeret alleen het bedrag van Abram nog openstond. De historische context van dit document is beladen. Het is opgesteld in december 1942, een periode waarin de Jodenvervolging in Amsterdam in volle gang was.

Eén van de geadresseerden, S. Abram, woonde aan de Joden Houttuinen 42a. De Joden Houttuinen was een straat in het hart van de oude Amsterdamse Jodenbuurt. Dat een marktkoopman in deze buurt in december 1942 nog een officiële aanmaning krijgt voor een klein bedrag, illustreert de nietsontziende continuïteit van de gemeentelijke bureaucratie. Terwijl Joodse burgers systematisch werden beroofd van hun rechten, bezittingen en uiteindelijk hun leven, bleven diensten zoals de Dienst der Markten strikt vasthouden aan de inning van kleine vergoedingen en het dreigen met sancties tegen mensen die op dat moment al in doodsgevaar verkeerden.

De Joden Houttuinen werd na de oorlog grotendeels gesloopt voor de aanleg van de IJ-tunnel; dit document vormt daarmee ook een administratieve herinnering aan een verdwenen stukje Amsterdams-Joods leven. F. Wayeret S. Abram Gemeente Amsterdam