Administratieve lijst met bijbehorende standaardbrief (concept of doorslag). 20 juli 1940. No.85/41/1 B. Siebbeles & Zn. Madurastraat 42 ƒ 3,86
85/41/2 J. Nelen St.Antoniesbreestr.60 1,95
85/41/3 M.v.Beetz Marco Polostr.242 0,39
85/41/4 M.Schelvis Foeliestraat 34 II 1,08
85/41/5 S.Abram Joden Houttuinen 42a 4,81
85/41/6 F.Wayeret 1e V.d.Helststr.19 13,44

[Handgeschreven tekst:]
Verzonden 20/7

[Handtekeningen rechtsboven:]
m. Müller
m. de Beer (of de Boer)

20 Juli 1940.

Mij is gebleken, dat U op 13 Juli jl. ƒ [open ruimte] aan mijn
dienst schuldig zijt, terzake van het plaatsen van kramen op de
markten. Ik verzoek U zoo spoedig mogelijk voor betaling van
vorengenoemd bedrag zorg te dragen.

De Directeur, * Inhoud: Het document betreft een vordering van marktgeld. De lijst bovenaan identificeert zes marktkooplieden, hun adressen en het openstaande bedrag voor het plaatsen van kramen op 13 juli 1940. De tekst eronder is de standaardformulering van de aanmaning die naar deze personen is verstuurd.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven notitie "Verzonden 20/7" duidt op de datum van uitgaande correspondentie. De handtekeningen rechtsboven zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaren of controleurs.
* Topografie: De genoemde adressen bevinden zich verspreid over Amsterdam, waaronder de Madurastraat (Indische Buurt), de Sint Antoniesbreestraat en Joden Houttuinen (toenmalige Joodse buurt), en de 1e Van der Helststraat (Pijp/Albert Cuypmarkt). Dit document stamt uit de beginmaanden van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). Hoewel de brief een routineuze, ambtelijke handeling lijkt — het innen van kleine bedragen voor marktstandplaatsen — krijgt de lijst een beladen betekenis door de namen en adressen.

Verschillende namen op de lijst, zoals M. Schelvis (Foeliestraat) en S. Abram (Joden Houttuinen), zijn typerend voor de Joodse gemeenschap die op dat moment in deze buurten woonde en werkzaam was op de Amsterdamse markten. Archiefonderzoek (zoals via het Joods Monument) bevestigt dat personen met deze namen en op deze adressen later slachtoffer werden van de Holocaust. Zo woonde Mozes Schelvis op de Foeliestraat 34-II; hij was marktkoopman en werd in 1942 in Auschwitz vermoord.

Het document illustreert de "business as usual" van de gemeentelijke bureaucreatie: terwijl de bezetter de eerste anti-Joodse maatregelen voorbereidde, bleef de stedelijke administratie met grote precisie kleine schulden van enkele guldens en centen invorderen bij burgers die korte tijd later rechteloos zouden worden gemaakt en gedeporteerd. B. Siebbeles J. Nelen M. Schelvis S. Abram Marktwezen