B. Siebbeles

Administratief overzicht / Schuldenlijst.

* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande schulden van diverse marktkooplieden voor de huur van marktkramen. Er worden twee kolommen met bedragen (in guldens) gehanteerd: de actuele schuld en een bedrag van de 'vorige afrekening'. * **Administratieve verwerking:** De rode onderstrepingen bij de namen J. Brand en S. Glijman wijzen op een bijzonderheid, waarschijnlijk een relatief hoge schuld die extra aandacht behoefde. Het document is op 12 november ontvangen of verwerkt en op 27 november 1940 definitief gearchiveerd ("Opbergen"). * **Taal en valuta:** Het document is gesteld in het Nederlands. Bedragen zijn genoteerd met punten en komma's als scheidingstekens, waarbij '5.5½' duidt op 5 gulden en 50,5 cent (de halve cent was destijds een gangbare munteenheid).

Ambtelijke waarschuwing (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

Dit document is een formele waarschuwing betreffende de betaling van **kramengeld**. Kramengeld was een door de gemeente geheven belasting of huur voor het mogen innemen van een standplaats op een openbare markt. De geadresseerde, de firma B. Siebelles & Zn., was gevestigd in de Madurastraat in Amsterdam-Oost. De toevoeging "Wijk 18a" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of het marktwezen. De codes aan de linkerzijde (85/8/4 M. en Letter JZ.) zijn interne dossiernummers of referentiecodes. Opvallend is de korte termijn: de waarschuwing is gedateerd op 24 januari en noemt de datum van 27 januari "a.s." (aanstaande), wat wijst op een naderende deadline voor betaling om sancties of het intrekken van de marktvergunning te voorkomen.

Getypte brief (waarschuwing/betalingsverzoek) met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een officiële waarschuwing aan de firma B. Siebbeles & Zn. voor de betaling van achterstallig kramengeld. Kramengeld was de belasting of huur die marktkooplieden moesten betalen voor het gebruik van een standplaats op een openbare markt. Het document bevat zowel getypte als handgeschreven elementen: * **Formele structuur:** De brief is zakelijk opgesteld met duidelijke vermelding van dossiernummers, de geadresseerde en de locatie ("Wijk 18a", wat duidt op een specifiek marktsegment in Amsterdam). * **Deadline:** De uiterste datum voor betaling wordt onderaan aangegeven als "Maandag 1 April a.s." (aanstaande). * **Afhandeling:** De handgeschreven aantekening links ("Betaald op de markt per kas f 2,50") is cruciaal. Het toont aan dat de schuld direct op de marktlocatie is voldaan in contanten (per kas), voor een bedrag van 2 gulden en 50 cent. De paraaf eronder dient als bewijs van ontvangst of verwerking door een ambtenaar. * **Behandelaar:** De naam "Mr. Müller" bovenaan duidt waarschijnlijk op de dossierbehandelaar of de jurist die verantwoordelijk was voor de inning.

Getypte officiële kennisgeving of vooraankondiging (mogelijk een doorslag of kantoorkopie).

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing betreffende de betaling van 'kramengeld'. Kramengeld is de staangeldvergoeding die marktkooplieden aan de gemeente betalen voor het huren van een plek of kraam op een openbare markt. * **Termijn:** De betaling (of de uiterste waarschuwing) is vastgesteld op maandag 1 april (1940). * **Administratieve aanduidingen:** 'Wijk 18a' verwijst waarschijnlijk naar het marktdistrict of de specifieke administratieve zone waarin de firma actief was. De handgeschreven notitie "extra" kan duiden op een buiten de reguliere reeks vallende waarschuwing. * **Bedrijf:** Firma B. Siebbeles & Zn. was destijds gevestigd in de Madurastraat, een straat in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost, vlakbij de Dappermarkt.

Getypte kennisgeving/waarschuwing met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** Het document is een officiële, korte schriftelijke waarschuwing gericht aan de firma B. Siebbeles & Zn. De kern van de boodschap is de aanmaning tot betaling van "kramengeld" (stageld voor een marktplaats). * **Deadline:** Er wordt een strikte termijn gesteld: aanstaande zaterdag 13 april (1940). * **Administratieve context:** De vermelding "Wijk 18a" duidt op een specifieke administratieve indeling van Amsterdamse marktgebieden. De handgeschreven aantekeningen ("ten h. Müller") suggereren een interne routing binnen een kantoor of administratie. * **Fysieke staat:** De tekst is getypt op een doorslagvel of dun papier, wat gebruikelijk was voor kopieën of snelle kennisgevingen in die periode.

Getypte officiële waarschuwing met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** Het document is een formele herinnering of waarschuwing voor de betaling van "kramengeld". Kramengeld is de belasting of huur die marktkooplieden betaalden voor het gebruik van een staanplaats op een openbare markt. * **Adressering:** De geadresseerde is de firma B. Siebbeles & Zn., gevestigd in de Madurastraat in de Amsterdamse Indische Buurt. De toevoeging "Wijk 18a" verwijst naar de administratieve indeling van de marktgebieden. * **Deadline:** De uiterste datum voor betaling wordt gesteld op zaterdag 13 april a.s. * **Afhandeling:** Uit de handgeschreven kanttekening aan de linkerzijde blijkt dat de waarschuwing effect heeft gehad. Er is genoteerd dat er op de dag van de deadline (13 april) een bedrag van 8 gulden (f 8.-) contant ("per kas") is voldaan.

Typschrift (mogelijk een doorslag) van een officiële aanmaning/lijst met openstaande posten.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die op 13 juli 1940 marktgeld verschuldigd waren. De bedragen variëren van 0,39 tot 13,44 gulden. * **Annotaties:** De groene handgeschreven opmerkingen ('bet' voor betaald, 'niet' voor niet betaald) laten zien dat dit document actief werd gebruikt voor de boekhouding en opvolging. * **Adressen:** De adressen zijn typisch Amsterdams. Opvallend zijn de adressen in de Jodenbreestraat (St. Antoniesbreestr.) en Joden Houttuinen, wat erop wijst dat een deel van de genoemde personen uit de Joodse buurt afkomstig was. * **Ondertekening:** De handtekening is van M. Müller. In 1940 werd Max Müller, een NSB-lid, aangesteld als directeur van de Amsterdamse Marktdienst.

Administratieve lijst met bijbehorende standaardbrief (concept of doorslag).

* **Inhoud:** Het document betreft een vordering van marktgeld. De lijst bovenaan identificeert zes marktkooplieden, hun adressen en het openstaande bedrag voor het plaatsen van kramen op 13 juli 1940. De tekst eronder is de standaardformulering van de aanmaning die naar deze personen is verstuurd. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notitie "Verzonden 20/7" duidt op de datum van uitgaande correspondentie. De handtekeningen rechtsboven zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaren of controleurs. * **Topografie:** De genoemde adressen bevinden zich verspreid over Amsterdam, waaronder de Madurastraat (Indische Buurt), de Sint Antoniesbreestraat en Joden Houttuinen (toenmalige Joodse buurt), en de 1e Van der Helststraat (Pijp/Albert Cuypmarkt).

Doorslag van een ambtelijke kennisgeving/aanmaning met een lijst van debiteuren.

* **Inhoud:** Het document is een verzamellijst van marktkooplieden die nog een bedrag verschuldigd zijn voor het plaatsen van kramen op 13 juli 1940. De tekst onderaan is een standaardbrief die waarschijnlijk naar elk van de genoemden individueel is verstuurd, waarbij het openstaande bedrag op de lege plek werd ingevuld. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling met de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *My*, *myn*, *zyt*, *mogelyk*). * **Administratieve context:** De nummers aan de linkerzijde (bijv. 85/41/1) wijzen op een systematische dossiervorming of referentienummers voor de boekhouding. De handgeschreven notitie "Extra" suggereert dat deze posten buiten de reguliere inning vielen of een specifieke status hadden. * **Opmerkelijke details:** De spelling "Madurastrat" bevat een typefout (ontbrekende 'a'). Het bedrag voor M. v. Beetz is opvallend laag (39 cent), wat de nauwkeurigheid van de gemeentelijke administratie in die tijd onderstreept.

Administratieve lijst met conceptbrieven betreffende openstaande marktgeld-schulden.

Dit document is een intern werkblad van een Amsterdamse gemeentelijke instantie, zeer waarschijnlijk het **Marktwezen**. Het dient als basis voor het versturen van aanmaningen aan marktkooplieden die hun staangeld (het recht voor het plaatsen van kramen) niet hebben betaald. Er worden twee categorieën schuldenaars onderscheiden: 1. **De 'normale' gevallen:** De eerste zes personen op de lijst hebben relatief kleine schulden. Voor hen is een korte, zakelijke standaardtekst opgesteld. 2. **L.M. Gerling:** De schuld van deze koopman is aanzienlijk hoger (f 26,17). Bovendien blijkt uit de conceptbrief dat hij eerdere oproepen om de zaak op kantoor te bespreken heeft genegeerd. De toon van zijn brief is dan ook veel strenger: er wordt gedreigd met het intrekken van zijn marktvergunning door Burgemeester en Wethouders (B. en W.). De rode nummers (05/41/1 t/m 7) zijn typische archiefkenmerken die later zijn toegevoegd om de personen in een specifiek dossier of systeem te registeren. ---

Getypte officiële brief/betalingsherinnering (doorslag of stencil).

* **Inhoud:** De brief is een laatste waarschuwing aan een groep marktkooplieden die op 31 mei 1941 nog een schuld hadden uitstaan voor het plaatsen van kramen. De directeur van de betreffende dienst dreigt met het intrekken van de marktvergunning als er niet binnen vier dagen wordt betaald. * **Vorm:** Het is een circulair schrijven waarbij de specifieke bedragen en namen onderaan zijn toegevoegd. De bedragen variëren van een bescheiden 1,06 gulden tot 17,16 gulden. * **Locus:** De genoemde straten (Lindengracht, Albert Cuypstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) zijn bekende marktlocaties of straten in de buurt van markten in Amsterdam. De Rapenburgerstraat en het Waterlooplein lagen in het hart van de toenmalige Joodse buurt. * **Opvallend:** Meerdere namen op de lijst (zoals Schelvis, Van Gelder, Fleijsman) zijn veelvoorkomende namen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd.

Doorslag van een ambtelijke sommatie/betalingsherinnering.

Het document is een collectieve sommatie gericht aan verschillende markthandelaren in Amsterdam. De toon is formeel en dreigend: indien de openstaande bedragen voor het plaatsen van kramen (marktgeld) niet binnen vier dagen worden voldaan, zal de directeur bij het gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Opvallend zijn de zeer kleine bedragen waarvoor deze officiële procedures werden opgestart, variërend van 0,14 tot 7,74 gulden. Dit getuigt van een strikte administratieve controle op de markthandel tijdens de bezettingsjaren. De adressen (o.a. de Transvaalstraat, Rapenburgerstraat en de 1e Van der Helststraat) duiden op marktkooplieden die op verschillende Amsterdamse markten (zoals de Albert Cuypmarkt of de markten in de Joodse buurt) actief waren.

Kasboek- of administratiepagina met handgeschreven notities betreffende schulden en betalingen.

* **Inhoud:** Het betreft een administratief overzicht van uitstaande schulden en binnengekomen betalingen. De focus ligt op een klant genaamd Schelvis. * **Financiële details:** Er wordt geconstateerd dat een betaling van 5 gulden (f 5.-) door Schelvis onvoldoende is. De reden hiervoor wordt expliciet vermeld: de schuld loopt wekelijks met ongeveer 3 gulden op door de "geplaatste kachels". Dit duidt op een huur- of afbetalingsregeling voor kachels. * **Andere posten:** Naast Schelvis worden B. Siebbeles & Zn. vermeld met kleine bedragen (0.66 en 0.87). De post voor G.E. Wilhelmus is doorgehaald, wat meestal betekent dat deze schuld is voldaan of de boeking is gecorrigeerd. * **Annotaties:** De rode omcirkeling en de opmerking over de ontoereikende betaling wijzen op een actieve controle van de boekhouding, waarbij de administrateur signaleert dat de aflossing het tempo van de nieuwe kosten niet bijhoudt.

Doorslag van een officiële aanmaning/betalingsherinnering van een gemeentelijke dienst (waarschijnlijk het Amsterdamse Marktwezen).

* **Inhoud:** Het document is een verzamel-doorslag van een standaard aanmaningsbrief die naar zes verschillende markthandelaren is gestuurd. De brief sommeert hen om openstaande marktgeld-schulden van 13 maart 1943 alsnog binnen vier dagen te voldoen. * **Administratief proces:** De handgeschreven aantekeningen maken dit een interessant archiefstuk. Het fungeerde als een controlelijst voor de administratie. Men hield bij wie op welke datum had betaald. * **Sanctie:** De dreiging is aanzienlijk: wie niet betaalt, riskeert het verlies van de marktvergunning, wat direct het levensonderhoud van de betrokkene zou treffen. * **Status:** De aantekening "x) niets betaald" bij J. Jongbloed en B. Siebbeles (overeenkomend met de kruisjes voor hun namen) suggereert dat voor hen een vervolgprocedure (intrekking vergunning) werd gestart. Bij S. Schelvisch staat een latere datum (26/3), wat duidt op een late betaling na de gestelde termijn.

Handgeschreven administratief briefje of grootboekblad met schuldoverzichten.

Het document is een informele administratieve registratie van uitstaande bedragen (schulden) per klant. Er worden twee posten beschreven: 1. **B. Subbels & Zn:** Gevestigd aan de Madurastraat 12 huis (begane grond) in Amsterdam. De totale schuld op 5 juni bedroeg 6,19 gulden. Deze post is volledig doorgehaald, wat er doorgaans op wijst dat de schuld is voldaan of overgeboekt naar een ander register. 2. **K.G. Smit:** Gevestigd aan de Marco Polostraat 232 in Amsterdam, ingedeeld bij "Wijk 26 a". Hier is een schuld van 1,13 gulden genoteerd over de periode van eind mei tot begin juni. De bedragen zijn genoteerd in guldens en centen. De instructie "S.V.p. aantekenen" suggereert dat dit briefje bedoeld was voor een boekhouder of administratief medewerker om de gegevens te verwerken in de hoofdadministratie.

Doorslag van een ambtelijke brief/aanmaning.

* **Inhoud:** Het betreft een formele aanmaning voor openstaande marktgelden over de dag 21 augustus 1943. De brief dient als een laatste waarschuwing: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald, wordt er een verzoek ingediend bij het Gemeentebestuur om de marktvergunning in te trekken. * **Administratieve efficiëntie:** De brief is opgesteld als een algemeen sjabloon (invulformulier), waarbij de specifieke bedragen en geadresseerden onderaan zijn toegevoegd. Dit wijst op een gestandaardiseerde procedure voor wanbetalers. * **Locaties:** De adressen bevinden zich in bekende Amsterdamse wijken: De Pijp (Govert Flinckstraat), de Indische Buurt (Madurastraat) en de Hoofddorppleinbuurt/West (Bonairestraat). De afkortingen BZ, JZ en SZ voor de namen verwijzen mogelijk naar specifieke marktsectoren of administratieve districten.

Doorslag van een officieel schrijven / lijst van verzonden aanmaningen.

Dit document is een administratieve kopie van een standaard-aanmaning die op 27 augustus 1943 naar drie verschillende marktkooplieden in Amsterdam is gestuurd. De kern van de brief is een sommatie om openstaande marktgelden van het voorgaande jaar (31 augustus "jl.", wat in dit verband waarschijnlijk 1942 betekent) binnen vier dagen te voldoen. De sanctie die wordt gesteld op wanbetaling is zeer streng: het intrekken van de marktvergunning, wat voor deze mensen het verlies van hun broodwinning zou betekenen. De handgeschreven aantekeningen in de rechterkolom zijn cruciaal. Ze lijken de feitelijke betalingen te registreren die kort na de verzending van de brief zijn binnengekomen. Opvallend is dat de handgeschreven bedragen (f 25, f 20, f 10) aanzienlijk hoger zijn dan de getypte openstaande bedragen (f 2,09, f 5,64, f 2,12). Dit kan erop wijzen dat de kooplieden een groter bedrag aan achterstanden hadden, of dat dit voorschotten waren voor de komende periode. De betalingen werden gedaan via Giro of direct aan de "Kas".

# TRANSCRIPTIE Bijlage B

Div. bylagen (w.o. teek).

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE A.B. Adriaanse - Recht Boomssloot 79 H. Roelofs - Lastageweg 5 G. J. de Vre - W. Pastoorstraat 59 J. Nelen - St. Antoniesbreestr. 60 M. M. Siebbeles - Molensteeg 6 II F.O. vd Bergh - Monnikenstr. 1² I

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, potlood:] s. v. p. deze stukken 1/9 bij mij retour [Initialen, mogelijk W.D.] [Links, onderstreept:] Normaal [Tabel met namen en adressen:] 7.2 B. Siebbeles [05/41/1] Um Madurastraat 42 | Schuld 2.27 | Schuld 3.86 W.ix Z. Nelis [05/41/2] St Antoniesbreestraat | 0.03 | 1.95 aX M. van Beetz [05/41/3] Marco Polostraat 260/242 | 0.15 | 0.39 EW M. Schelvis [05/41/4] Toel...