Doorslag van een ambtelijke aanmaning/betalingsherinnering.
Origineel
Doorslag van een ambtelijke aanmaning/betalingsherinnering. 30 juli 1942. [Handgeschreven, bovenaan:] m. Müller.
[Getypt, rechtsboven:] HB.
85/1/27 M. 30 Juli 1942.
Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 25 Juli j.l.
terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een bedrag
van f aan mijn dienst verschuldigd was.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier
dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst,
bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U
verleende vergunning in te trekken.
De Directeur,
wnd.
Gezonden aan:
S.Abram, Joden Houttuinen 42 A , [handgeschreven:] f. 2,25 3/8 betaald
F.Wayeret, 1e Van der Helststraat 19 [handgeschreven:] X " 3,37 niet betaald
A.v.d.Berg, Borgerstraat 53 [handgeschreven:] " 3,63 11/8 betaald
J.Fleysman, Lindengracht 158 II [handgeschreven:] X " 24,52 niet betaald
Stoker-Tieman, Linnaeusdw.straat 12 [handgeschreven:] " 14,12 5/10 - betaald
fa.B.Siebeler & Zn, Madurastraat 42 hs [handgeschreven:] " 1,32 10 betaald Het document is een collectieve doorslag van een officiële sommatie aan diverse marktkooplieden in Amsterdam. De tekst is een standaardformulier waarin de openstaande bedragen per persoon handmatig (of met een aparte lijst) zijn bijgehouden. De toon is streng en dreigend: wie niet binnen vier dagen betaalt, riskeert het intrekken van de marktvergunning.
De handgeschreven aantekeningen in de rechterkolom tonen de administratieve afhandeling. Er is genoteerd wie wanneer heeft betaald (bijv. "3/8 betaald" voor de 3e augustus). Bij twee personen, F. Wayeret en J. Fleysman, staat een groot kruis (X) met de opmerking "niet betaald", wat impliceert dat voor hen de procedure tot intrekking van de vergunning in gang is gezet. De bedragen variëren sterk, van kleine bedragen zoals f 1,32 tot een aanzienlijk bedrag van f 24,52 voor J. Fleysman. Dit document stamt uit juli 1942, een cruciale en duistere periode in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
- Bureaucratie tijdens de bezetting: Het document illustreert de nietsontziende doorloop van de gemeentelijke bureaucratie. Terwijl de stad in de greep was van terreur, gingen de ambtelijke molens voor het innen van marktgeld gewoon door.
- Joodse slachtoffers: De eerste naam op de lijst is S. Abram, woonachtig aan de Joden Houttuinen 42 A. Dit was het hart van de oude Joodse buurt. In juli 1942 waren de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork net begonnen (de eerste treinen vertrokken halverwege juli 1942). Joodse marktkooplieden waren op dat moment al grotendeels geweerd van de reguliere markten en aangewezen op specifieke "Joodse markten". Het feit dat de gemeente nog steeds betalingen afdwong onder dreiging van vergunningsintrekking, terwijl de kans op deportatie voor bewoners van de Joden Houttuinen immens groot was, toont de kille realiteit van die tijd.
- Locaties: De genoemde adressen (Lindengracht, Borgerstraat, 1e Van der Helststraat) wijzen op marktkooplieden die op bekende Amsterdamse markten stonden, zoals de Albert Cuypmarkt, de Lindengrachtmarkt of de Ten Katemarkt.