Archief 745
Inventaris 745-392
Pagina 232
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief (oproep) met handgeschreven kanttekeningen.

12 augustus 1942. Van: De Directeur (van een niet nader genoemde dienst, gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West). Aan: den Heer F. Wayeret, 1e Van der Helststraat 19, Amsterdam-Zuid.

Origineel

Getypte brief (oproep) met handgeschreven kanttekeningen. 12 augustus 1942. De Directeur (van een niet nader genoemde dienst, gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West). den Heer F. Wayeret, 1e Van der Helststraat 19, Amsterdam-Zuid. [Handgeschreven in blauw potlood/inkt, bovenaan]: H. muller / ter kennisneming

[Handgeschreven in blauw potlood/inkt, linksboven]: Verzonden 12/8

den Heer F. Wayeret,
1e. Van der Helststraat 19,
Amsterdam-Zuid.

Wijk 14.

85/1/28 M. 12 Augustus 1942.

Hiermede verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen aan het Hoofdkantoor van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Handgeschreven in zwarte inkt, linksonder]: postwissel ad f 5.-
ontvangen: [bryes?] 14/8 '42 [paraaf] Dit document is een officiële oproep aan de heer Ferdinand Wayeret om zich te melden bij een hoofdkantoor in Amsterdam-West. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen").

De handgeschreven aantekeningen geven inzicht in de administratieve afhandeling: de brief is verzonden op 12 augustus en een kopie is ter kennisname naar een zeker 'H. Muller' gegaan. De meest opvallende toevoeging staat onderaan: op 14 augustus 1942 (twee dagen na verzending) is er een postwissel van 5 gulden ontvangen. Het is onduidelijk of dit een betaling door Wayeret betrof (bijv. een boete of administratiekosten) of een uitbetaling aan hem (bijv. reiskosten), hoewel de term "ontvangen" doorgaans duidt op ontvangst door de instantie. De datum (augustus 1942) en de locatie (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam) zijn van groot historisch belang. Op dit adres was tijdens de Duitse bezetting het Gewestelijk Arbeidsbureau gevestigd.

Vanaf de zomer van 1942 werd dit bureau intensief gebruikt door de bezetter voor de Arbeitseinsatz: het gedwongen tewerkstellen van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie. Een oproep om zich hier te vervoegen betekende in veel gevallen het begin van deportatie voor dwangarbeid.

Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat Ferdinand Wayeret een Joodse Amsterdammer was. Voor Joodse burgers hadden dergelijke oproepen vaak een nog sinistere betekenis, aangezien het Arbeidsbureau nauw samenwerkte met de instanties die de deportaties naar de kampen organiseerden. Wayeret werd later gedeporteerd en is in 1943 vermoord in Sobibor. Dit schijnbaar banale administratieve briefje was voor hem een schakel in het proces van vervolging. F. Wayeret H. Muller

Samenvatting

Dit document is een officiële oproep aan de heer Ferdinand Wayeret om zich te melden bij een hoofdkantoor in Amsterdam-West. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen").

De handgeschreven aantekeningen geven inzicht in de administratieve afhandeling: de brief is verzonden op 12 augustus en een kopie is ter kennisname naar een zeker 'H. Muller' gegaan. De meest opvallende toevoeging staat onderaan: op 14 augustus 1942 (twee dagen na verzending) is er een postwissel van 5 gulden ontvangen. Het is onduidelijk of dit een betaling door Wayeret betrof (bijv. een boete of administratiekosten) of een uitbetaling aan hem (bijv. reiskosten), hoewel de term "ontvangen" doorgaans duidt op ontvangst door de instantie.

Historische Context

De datum (augustus 1942) en de locatie (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam) zijn van groot historisch belang. Op dit adres was tijdens de Duitse bezetting het Gewestelijk Arbeidsbureau gevestigd.

Vanaf de zomer van 1942 werd dit bureau intensief gebruikt door de bezetter voor de Arbeitseinsatz: het gedwongen tewerkstellen van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie. Een oproep om zich hier te vervoegen betekende in veel gevallen het begin van deportatie voor dwangarbeid.

Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat Ferdinand Wayeret een Joodse Amsterdammer was. Voor Joodse burgers hadden dergelijke oproepen vaak een nog sinistere betekenis, aangezien het Arbeidsbureau nauw samenwerkte met de instanties die de deportaties naar de kampen organiseerden. Wayeret werd later gedeporteerd en is in 1943 vermoord in Sobibor. Dit schijnbaar banale administratieve briefje was voor hem een schakel in het proces van vervolging.

Genoemde Personen 2

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 1

M. Soep Uilenburg

Gerelateerde Documenten 6