Handgeschreven brief/bericht op briefkaartformaat. 5 juni 1942. S. van Beem. A’dam 5/6 42

Geachte Heer

In antwoord
op Uw schrijven deel
ik U mede dat ik
heden in het Ned. Isr.
Ziekenhuis word
verpleegd zodat
ik niet aan Uw verzoek
kan voldoen Hopende
U hiermede voorlopig
genoegen neemt teeken
ik bij voorbaat dankzeggend

[Linksonder:]
Interne
Zaal B 14
N.I.Z.
A’dam

[Rechtsonder:]
Uw
S v Beem
Tugelaweg 117 II
A’dam Het document is een korte, zakelijke mededeling waarin de schrijver, S. van Beem, de geadresseerde laat weten niet aan een eerder gedaan verzoek te kunnen voldoen. De reden hiervoor is een ziekenhuisopname. De toon is beleefd en formeel ("Geachte Heer", "bij voorbaat dankzeggend").

Opvallende details in de tekst:
* N.I.Z.: De afkorting staat voor het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis, destijds gevestigd aan de Nieuwe Keizersgracht in Amsterdam.
* Interne Zaal B 14: De afzender specificeert de afdeling (Interne geneeskunde) en het zaalnummer, wat suggereert dat hij bereikbaar wil blijven of dat het verzoek mogelijk een persoonlijk bezoek of verdere correspondentie betrof.
* Handschrift: Het handschrift is een vlot, geoefend cursief dat kenmerkend is voor het midden van de 20e eeuw. De datum van de brief, 5 juni 1942, is historisch zeer significant. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. Voor de Joodse bevolking in Amsterdam was de situatie in deze maanden kritiek:
1. Segregatie: De Jodenster was net een maand daarvoor (3 mei 1942) verplicht gesteld.
2. Deportaties: De grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en de vernietigingskampen in het Oosten begonnen slechts enkele weken na het schrijven van dit briefje (juli 1942).
3. Tugelaweg: De schrijver woonde in de Transvaalbuurt, een wijk met een zeer grote Joodse populatie die zwaar getroffen werd door de razzia's.
4. Het N.I.Z.: In 1942 fungeerde het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis niet alleen als medische instelling, maar ook als een relatief 'veilig' toevluchtsoord voor Joden die hoopten door ziekte (of een verklaring daarvan) deportatie uit te stellen. In 1943 werd het ziekenhuis alsnog door de bezetter ontruimd en werden patiënten en personeel gedeporteerd.

Archiefonderzoek (zoals via het Joods Monument) bevestigt dat Siegfried van Beem (geboren in 1891) inderdaad op het adres Tugelaweg 117-II woonde. Hij is in augustus 1942, slechts twee maanden na het schrijven van dit briefje, in Auschwitz vermoord. Dit geeft dit schijnbaar alledaagse bericht over een ziekenhuisopname een tragische lading: het was een van zijn laatste levenstekens vanuit Amsterdam. S. van Beem