S. van Beem

Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste standplaats hadden op de markt in de Joubertstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt. De lijst is typerend voor de administratie van het Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. Opvallend is dat nagenoeg alle personen op de lijst een Joodse achtergrond hebben, afgeleid van de familienamen en de woonadressen in de Transvaalbuurt (een wijk met destijds een zeer hoge concentratie Joodse inwoners). De kruisen (+) achter de namen en de rode diagonale potloodstrepen zijn na de oorspronkelijke typering toegevoegd. In de context van de Holocaust duiden deze markeringen vrijwel altijd op de deportatie en/of het overlijden van de betreffende personen. De lijst toont de enorme impact van de vervolging op het dagelijks economisch leven in Amsterdam; een hele beroepsgroep binnen een wijk werd systematisch geëlimineerd.

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Handgeschreven zakelijke brief / verzoekschrift.

De brief is een formeel bericht van S. van Beem aan een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Marktendienst). De schrijver meldt dat hij sinds 20 januari 1942 ziek is. Hij is door de GGD aangemeld voor opname in het N.I.Z. (Nederlands-Israëlitisch Ziekenhuis), maar staat vanwege plaatsgebrek op een wachtlijst. De kern van de brief is een vraag over de betaling van het 'marktgeld' (staangeld voor een marktplaats). Van Beem verkeerde in de veronderstelling dat het louter informeren van de marktmeester over zijn ziekte voldoende was om vrijgesteld te worden van betaling tijdens zijn afwezigheid. Hij geeft echter aan bereid te zijn te betalen als de regels dit vereisen, om zo waarschijnlijk zijn marktvergunning niet in gevaar te brengen. De notitie "Joubertstr." verwijst naar de Joubertstraat, waar in die tijd een markt werd gehouden.

Administratieve notitie/memorandum (Bijblad) betreffende marktgelden.

Het document illustreert een administratieve gang van zaken rondom een marktkoopman, S. van Beem, die zijn marktgeld niet tijdig heeft betaald. De kern van de zaak is een misverstand of gebrek aan communicatie tussen verschillende ambtenaren. Van Beem was gewaarschuwd om voor 21 februari te betalen, maar hij bleek te zijn opgenomen in een ziekenhuis (aangeduid als "Z.I.", waarschijnlijk Ziekeninrichting). Ondanks zijn ziekenhuisopname was de ambtenaar W. Rens "onbuigzaam", wat ertoe leidde dat de staanplaats van Van Beem op 23 februari officieel werd ingetrokken wegens wanbetaling. Andere aantekeningen (van o.a. De Haas) tonen een poging om de situatie te corrigeren nadat bekend werd dat hij was vrijgesteld van betaling vanwege zijn medische situatie. De uiteindelijke conclusie op 5 maart is dat Van Beem na zijn ontslag uit het ziekenhuis opnieuw een aanvraag moet doen, aangezien er nog voldoende ruimte is in de Joubertstraat.

Handgeschreven brief/bericht op briefkaartformaat.

Het document is een korte, zakelijke mededeling waarin de schrijver, S. van Beem, de geadresseerde laat weten niet aan een eerder gedaan verzoek te kunnen voldoen. De reden hiervoor is een ziekenhuisopname. De toon is beleefd en formeel ("Geachte Heer", "bij voorbaat dankzeggend"). Opvallende details in de tekst: * **N.I.Z.:** De afkorting staat voor het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis, destijds gevestigd aan de Nieuwe Keizersgracht in Amsterdam. * **Interne Zaal B 14:** De afzender specificeert de afdeling (Interne geneeskunde) en het zaalnummer, wat suggereert dat hij bereikbaar wil blijven of dat het verzoek mogelijk een persoonlijk bezoek of verdere correspondentie betrof. * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot, geoefend cursief dat kenmerkend is voor het midden van de 20e eeuw.

Brief/Verzoekschrift

* **Inhoud:** De kooplieden van de Joubertstraat in Amsterdam richten zich tot de directeur (vermoedelijk van de markten) met een specifiek verzoek. Ze kampen met diefstal van hun handelswaar (groenten en aardappelen) gedurende de nacht. Ze hebben zelf al iemand bereid gevonden om als nachtwaker te fungeren, maar vragen de overheid om de benodigde officiële vergunning voor deze persoon. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een zakelijke maar beleefde toon, typerend voor verzoekschriften uit die tijd. Er worden spellingen gebruikt zoals "koopliui/koopluui" (kooplieden) en "dezen". * **Administratieve sporen:** De rode streepjes naast sommige namen en de potloodnotities ("m.o. bu." en "Hulp") wijzen op een ambtelijke verwerking van het verzoek, waarbij mogelijk de status of identiteit van de ondertekenaars werd gecontroleerd.

Document

Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.

# TRANSCRIPTIE 2 ex. Gr. de Gaer. HG. 26/70/2 M. Verzonden 7/11-'39 6 November 1939. den Heer L. Beem, Von Zesenstraat 40 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 18. Mij is gerapporteerd, dat U op 28 October jl. op de markt aan het Dapperplein meer ruimte innam, dan waarop U recht had. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Rapport van het Marktwezen. * **Datum:** 24 juni 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrekkene:** H. van Beek (geboren ca. 1913), woonachtig aan de Reinier Claeszenstraat 43, Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 2/3/37/1 [M.] 1940 (met handgeschreven toevoeging 25/6). * **Status:** Officieel rapport betreffende een aanvraag voor een vestigi...

# TRANSCRIPTIE 2ex. Hr. de Glaer. HG. *extra* 26/70/2 M. 6 November 1939. den Heer L. Beem, Von Zesenstraat 40 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 18. Mij is gerapporteerd, dat U op 28 October jl. op de markt aan het Dapperplein meer ruimte innam, dan waar- op U recht had. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. Hr. de Glaer. [Midden boven:] HG. [Linksboven:] 26/70/2 M. [Midden, handgeschreven:] Verzonden 7/11-’39 [Rechts:] 6 November 1939. [Rechts, geadresseerde:] den Heer L. Beem, Von Zesenstraat 40 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 18. Mij is gerapporteerd, dat U op 28 October jl. op de markt aan het Dapperplein meer ruimte innam, dan waar- op U recht h...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, in kader:] **B I J B L A D / V A N :** M. No. **33/90/18 1940** DOORGEZONDEN: **21/10** [Rechtsboven, handgeschreven:] **J. van Beem, pl. 65 Westerstraat** **opgeroepen p 16/10 Oct '40 ; zie 33/90/81/40** [Midden, tussen haakjes:] **(ook plaats Waterlooplein.)** [Hoofdtekst:] **Het verzoek van J. van Beem dient** **m.i. te worden afgewezen.** **Aan v. Beem moet word...