Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 6 mei 1942. H. Overste, wonende aan de N. Achtergracht 81 III te Amsterdam. No 86 / 22 / 1 M. 1942 7/5
Adam 6 Mei 1942
w. m.p.
Mijne Heeren.
Ondergetekende, plaatshouder No 123 markt
Gaaspstraat, bericht u dat hij een dezer dagen
wordt te werkgesteld, in een der Rijkswerk-
kampen. Beleefd verzoek ik u, mij met het oog
op mijn plaats, als het mogelijk is vrijstelling
van betalen der plaats, zoo lang ik daar moet
verblijven.
In den hoop, zoo spoedig mogelijk, een gunstig
antwoord, van u te mogen ontvangen teken ik
Hoogachtend
H. Overste 28/9 05
N. Achtergracht 81 III
Adam * Onderwerp: De schrijver, H. Overste, is een marktkoopman met standplaats nummer 123 op de markt in de Gaaspstraat in Amsterdam. Hij verzoekt om vrijstelling van de betaling voor zijn standplaats omdat hij op korte termijn tewerkgesteld zal worden in een "Rijkswerkkamp".
* Toon: De brief is formeel en beleefd van toon ("Beleefd verzoek ik u", "Hoogachtend"). Het handschrift is verzorgd en goed leesbaar.
* Opmerkelijke details: De toevoeging "28/9 05" achter de naam van de afzender is zeer waarschijnlijk zijn geboortedatum (28 september 1905). Dit was in die tijd een gebruikelijke manier om zich eenduidig te identificeren bij officiële instanties. * Historische context: De brief dateert van mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Rijkswerkkampen: De term "tewerkgesteld in een der Rijkswerkkampen" is in deze context beladen. Vanaf januari 1942 werden Joodse mannen opgeroepen voor deze kampen onder het voorwendsel van werkverschaffing. In de praktijk bleken deze kampen vaak een tussenstation voor deportatie naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen in het oosten.
* Locatie en afzender: De Nieuwe Achtergracht lag in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Ook de markt in de Gaaspstraat (Rivierenbuurt) had een sterke Joodse aanwezigheid; vanaf 1941 mochten Joden alleen nog op specifiek aangewezen markten staan.
* Tragiek: De brief toont de wrange realiteit van die tijd: terwijl de afzender voor een ongewisse en gevaarlijke toekomst staat, probeert hij zijn burgerlijke zaken (de kosten voor zijn marktplaats) nog netjes af te wikkelen, in de hoop of veronderstelling dat hij later naar zijn oude leven kan terugkeren. Uit historische bronnen (Slachtofferregister) blijkt dat Heiman Overste (geboren 28-09-1905) inderdaad in 1942 in Auschwitz is omgekomen.