Ontslagbewijs (Afschrift) Ontslagbewijs.
[Stempel: 22 MEI 1942]

De arbeider M. A. Jacobs 31-12/3
stamno. 31/2/3 afd: -

is wegens afkeuring ontslagen uit
de werkverruiming, object
Sellingerbeetse
en ontvangt zijn laatste loon op X
bij de afdeeling werkverruiming, Galerij No. 26
Amsterdam C.

    Gem. Bureau v. Sociale Zaken
    Afd. Werkverruiming Galerij No. 26
    w.g. vMasbaum W/12

Afschrift.
B.
[In rood geschreven:] n.i. admin. dagen.

[Paars stempel:] Nº 86/21/3 M. 1942 29/5

    [Rechtsonder geschreven:] opbergen
                     [Paraaf] Dit document is een officieel afschrift van een ontslagbewijs voor de heer M.A. Jacobs. Hij was werkzaam binnen de 'werkverruiming', een vorm van gesubsidieerde arbeid voor werklozen. De reden voor het ontslag is genoteerd als "afkeuring", wat in de administratieve taal van die tijd betekende dat de arbeider medisch ongeschikt was bevonden voor de zware fysieke arbeid.

Jacobs was tewerkgesteld bij het project ("object") Sellingerbeetse. Dit was een werkkamp gelegen nabij Sellingen in de provincie Groningen, waar arbeiders werden ingezet voor ontginning en grondwerk.

De administratieve afhandeling en de uitbetaling van het laatste loon geschiedde via het Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken in Amsterdam, gevestigd aan de Galerij No. 26 (onderdeel van het voormalige Paleis voor Volksvlijt). De ondertekening geschiedde namens ("w.g." - was getekend) J.C. Masbaum, een ambtenaar bij de Amsterdamse sociale dienst. De handgeschreven rode notitie "n.i. admin. dagen" duidt waarschijnlijk op het niet in de administratie opnemen van bepaalde dagen voor vergoeding. Het document dateert van mei 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De 'werkverruiming' was oorspronkelijk een instrument om werkloosheid te bestrijden, maar werd onder de bezetter steeds repressiever van aard.

De vermelding van Sellingerbeetse is historisch significant. Vanaf januari 1942 werden veel van deze werkkampen in Noord- en Oost-Nederland specifiek ingezet om Joodse mannen uit Amsterdam en andere steden te isoleren onder het mom van werkverschaffing. In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 werden de arbeiders uit deze kampen, waaronder Sellingerbeetse, massaal afgevoerd naar kamp Westerbork.

Het feit dat M.A. Jacobs in mei 1942 wegens medische afkeuring werd ontslagen, betekende dat hij op dat moment mocht terugkeren naar Amsterdam. Gezien de datum en de context van de Jodenvervolging in Amsterdam op dat moment, was dit ontslag echter vaak slechts een tijdelijk uitstel van verdere maatregelen door de bezetter. Dergelijke ontslagbewijzen zijn belangrijke bronnen voor het reconstrueren van de individuele lotgevallen van arbeiders in de werkverschaffing tijdens de oorlogsjaren. A. Jacobs C.