Handgeschreven conceptbrief/notitie. 17 juli 1942. [Marginaal, linksboven:]
T
en de
maatregelen
ter bestrijding
ervan.

[Koptekst:]
Aanvulling Reglement op de C.M. met voorschriften t.t. [terzake] wanbetalers.

[Rechtsboven:]
A’dam, 17/7 1942
W. h. M.
[In rood kader:] concept 3x

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat terzake van het euvel der wanbetaling op de C.M. destijds een uitvoerig onderzoek heeft plaatsgehad. Kortheidshalve moge ik verwijzen naar de hieromtrent gevoerde correspondentie (vide o.a. mijn brieven v. 28 Dec. 1937; 12 April 1938; 18 October 1938 – 30 Maart 1939, no’s 57/3/11 M 1937; 87/2 M 1938 en 87/10/2 M 1939 en Uw no. 630 L.M. 1937).

Deze aangelegenheid was destijds door den handel, in samenwerking met mijn dienst geheel voorbereid en uitgewerkt en zou dan ook, met als noodzakelijk sluitstuk de aanvulling van artikel 35 van het Regl. op C.M., worden ingevoerd, doch op het laatste moment bleek, dat enkele kleinhandelsorganisaties niet bereid waren om hun medewerking te verleenen, zoodat de handel niet kon voldoen aan den brief van een van Uw Ambtvoorgangers dd. 28 Maart 1939 No 630 L.M. 1937 aan den Voorzitter van de Federatie van Groothandelaren in Aardappelen, groenten en fruit.

De ordening van de betaling op de C.M. in den vorm van centrale betaling is thans opnieuw onder den aandacht gekomen o.m. door het stelsel van den centralen verkoop (met contante betaling) van stapelproducten in den afgeloopen winter, welk stelsel buitengewoon goed heeft voldaan. Ook de Vebena verkoopt haar aardappelen aan den kleinhandel slechts tegen contante betaling. De tijd is daarom m.m. [mijns inziens] thans bijzonder geschikt om tot ordening van het betalingswezen voor groenten en fruit over te gaan. De mogelijkheid daartoe is ook thans zooveel gunstiger geworden, omdat thans slechts één categorie... [einde pagina] * Kernproblematiek: De brief behandelt het probleem van "wanbetaling" (het niet betalen van schulden) door kopers op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt gepleit voor een reglementswijziging (artikel 35) om centrale, contante betaling af te dwingen.
* Historische frictie: Uit de tekst blijkt dat een eerdere poging in 1938-1939 om dit te regelen strandde op verzet van de kleinhandel (winkeliers), waardoor de groothandel niet aan de overheidsverzoeken kon voldoen.
* Argumentatie: De schrijver gebruikt het succes van de "stapelproducten" (zoals aardappelen en granen) tijdens de winter van 1941-1942 als bewijs dat contante betaling werkt en nu ook voor groenten en fruit moet worden ingevoerd.
* Terminologie: "C.M." staat voor Centrale Markthallen. "Vebena" verwijst naar een destijds relevante handelsorganisatie (mogelijk de Vereniging ter Behartiging van de belangen van de Nederlandse Aardappelhandel). Dit document stamt uit juli 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens deze periode stond de voedselvoorziening onder strikte controle van de overheid (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). De nadruk op "centrale betaling" en "ordening" past in de bredere context van de geleide economie en de bestrijding van de zwarte handel. Door contante betaling bij een centraal punt af te dwingen, kon de overheid de geldstromen en de distributie van schaarse goederen (groenten en fruit) beter controleren. Het feit dat het een "concept" is, wijst op interne beleidsvorming binnen het Amsterdamse marktwezen of het desbetreffende ministerie.