Pagina uit een ambtelijk rapport of brief (gemerkt met paginanummer -4-).
Origineel
Pagina uit een ambtelijk rapport of brief (gemerkt met paginanummer -4-). Ongedateerd, maar verwijst naar een advies van 16 februari 1939. Vermoedelijke datering: circa 1939-1940. [Paginanummer:] -4-
[Hoofdtekst:]
hoofd en dat de uitvoering ervan geheel in handen blijft van de te vormen betalingsorganisatie. Het ligt in de bedoeling van den groothandel om als bankinstelling in te schakelen de Nederlandsche Middenstandsbank, welke thans reeds op de Centrale Markt zoo'n uitgebreid werkterrein heeft gevonden. Hieronder zal ik derhalve de punten aangeven, waarmede naar mijn meening het Reglement op de Centrale Markt moet worden aangevuld; de uitvoering wordt onder toezicht van de Gemeente (i.c. mijn dienst) in handen gelegd van een Commissie uit den handel en de Gemeente treedt slechts op, wanneer ~~notoire~~ wanbetalers van de markt moeten worden geweerd.
Ik acht het niet waarschijnlijk, dat tegen het door mij geopperde plan juridische bezwaren zouden bestaan en moge in dit verband bijv. verwijzen naar ^het^ destijds terzake uitgebrachte advies van een hoogleeraar d.d. 16 Februari 1939, waaruit ik aanhaal, dat een bepaald vraagpunt zou kunnen worden opgeworpen, "wanneer de Gemeente "bijv. voor alle transacties op de markt contante betaling dwingend "zou voorschrijven. Ook dan echter zou ik (de Hoogleeraar) de bevoegdheid daartoe geen oogenblik in twijfel trekken."
De uitwerking der door mij hieronder aan te geven punten zoude ik, waar het hier ongetwijfeld over moeilijke juridische vraagstukken gaat, gaarne willen overlaten aan de deskundigen van Uwe Afdeeling en mogelijk ook andere, gemeentelijke juristen, terwijl het wellicht gewenscht zal zijn om over de aanvullingen van het Reglement daarna eveneens het oordeel in te winnen van den Gemeenteadvocaat.
Art. [leeg] van het Reglement op de Centrale Markt zou ik willen aanvullen met de bepaling, dat aan verkoopers en koopers slechts toegang tot de Centrale Markt wordt verleend indien zij zich onderwerpen aan de op de markt geldende betalingsvoorschriften.
Na art. [leeg] zou ik in het Reglement willen opnemen, dat het verkoopers verboden is aan koopers langer crediet te verleenen, dan gedurende de loopende kalenderweek en de eerste drie dagen der daarop volgende week, zoodat des Woensdags alle vorderingen, die in de voorafgaande kalenderweek zijn ontstaan, moeten zijn betaald.
Indien de kooper op dezen Woensdag nalatig blijft om te betalen, is de verkooper verplicht hiervan aan den Directeur van het Marktwezen kennis te geven, die dan kooper en verkooper oproept.
Geeft een der partijen aan die oproeping geen gehoor dan worde hem den toegang tot de Centrale Markt ontzegd, totdat hij aan de oproeping gehoor heeft gegeven.
Indien de opgeroepen debiteur de vordering ontkent zal eerst door een gerechtelijk vonnis uitgemaakt moeten worden, dat de vordering vaststaat.
Indien de vordering vaststaat wordt zij of direct geheel voldaan of wel wordt een betalingsregeling getroffen.
Gedurende de tijd der "betalingsregeling" is het verkooper verboden op crediet te leveren en kooper om op crediet te koopen. (dus alleen contantzaken); ook van andere verkoopers verboden (alle ... [tekst loopt buiten beeld])
[Marginale notitie (linkerzijde, cursief handschrift):]
Lans besprak met mij
Voor groothandel [?] een ontworpen regeling die erkent [?] [...]
Regeling hiermede bepaaldelijk die door besturen [?] centrale markt organisatie moet worden [gevolgd?] [...] ter verzekering van vorderingen [?] Dit document vormt een cruciaal onderdeel van de regulering van de handel op de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934). De kern van het voorstel is de formalisering van de kredietstromen tussen handelaren.
- Professionalisering: De auteur stelt voor om de "Nederlandsche Middenstandsbank" (de voorloper van de latere NMB/ING) een centrale rol te geven in de betalingsorganisatie. Dit wijst op een verschuiving van informele handel naar een bancair systeem.
- Strenge Kredietlimieten: Er wordt een harde deadline voorgesteld: schulden uit de voorgaande week moeten uiterlijk op woensdag betaald zijn. Dit was bedoeld om de liquiditeit op de markt te waarborgen en domino-effecten van faillissementen te voorkomen.
- Sancties: Het meest ingrijpende aspect is de koppeling tussen financiële discipline en markttoegang. Wie niet betaalt (of niet verschijnt voor de Directeur), wordt de toegang tot het marktterrein ontzegd. Dit is een zware sanctie aangezien de Centrale Markt het monopolie had op de groothandel in levensmiddelen.
- Juridische Onderbouwing: De auteur dekt zich in door te verwijzen naar een juridisch advies uit 1939, waaruit blijkt dat de gemeente zelfs het recht zou hebben om louter contante betalingen af te dwingen. De Centrale Markt in Amsterdam (Jan van Galenstraat) was in de jaren '30 het kloppend hart van de voedselvoorziening. Echter, door de economische crisis en de grote hoeveelheid kleine handelaren was het risico op wanbetaling groot. De gemeente probeerde met dergelijke reglementen de markt ordentelijk en financieel gezond te houden.
De spelling (zoals "Nederlandsche", "verkoopers") en de verwijzing naar 1939 plaatsen het document vlak voor of aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De handgeschreven kanttekeningen suggereren dat dit een conceptstuk is dat circuleerde tussen afdelingshoofden van de gemeente Amsterdam. De genoemde "Lans" in de marge verwijst mogelijk naar een specifieke ambtenaar of bestuurder betrokken bij het Marktwezen.