Ambtelijk rapport/begeleidend schrijven. 12 april 1938. (Handgeschreven, rechtsboven:)
M. Müller
M. Proesse

(Handgeschreven, schuin midden-boven:)
Verzonden 13/4

(Rechtsboven:)
VP/G.

(Linksboven:)
87/2/2 M.

(Rechts:)
12 April 1938.

(Onderwerp links:)
Maatregelen ter bestryding van wanbetaling op de Centrale Markt.

(Adressering rechts:)
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In myn rapport d.d. 18 December jl. (No.87/3/10 M) berichtte ik U, dat ik, overeenkomstig de opdracht vervat in Uw brief d.d. 24 September 1937 (No.630 L.M.1937), met een kleine commissie van vertegenwoordigers der organisaties van koopers en verkoopers van de Centrale Markt beraadslaagde over de vraagstukken betreffende het wegen op die markt (welke aangelegenheid inmiddels geregeld is) en betreffende de wanbe-taling. Omtrent het laatstgenoemde onderwerp zyn de bespre-kingen thans zoo ver gevorderd, dat ik U terzake het navol-gende kan rapporteeren.

De Commissie, wier samenstelling sedert den datum van bovenaangehaald rapport in zoo verre is gewyzigd, dat de heer B.Polak daarin, op zyn verzoek, is vervangen door den heer J.de Geus, Voorzitter der Vereeniging van Groothandelaren in Fruit, Groenten en Aardappelen "Onderling Belang", is een-stemmig van oordeel, dat het noodig is, dat de handel, dus de koopers en de verkoopers samen, maatregelen treffen tot be-stryding van de wanbetaling, die op de Centrale Markt door alle belanghebbenden als een ernstig kwaad wordt beschouwd.

Naar de meening van de grootst mogelyke meerderheid der Commissie (namelyk alle leden, behalve de heer Seegers) is het noodzakelyk, dat by de ten deze door den handel te ne-men maatregelen, steun door het Gemeentebestuur wordt geboden. Deze steun moet, naar het oordeel van de hier bedoelde meer-derheid bestaan uit het weren van bepaalde personen van de * Inhoud: Dit document is een voortgangsrapportage over een adviescommissie die de problemen op de Centrale Markt in Amsterdam moet aanpakken. Nadat het probleem van het wegen van goederen is opgelost, richt de commissie zich nu op "wanbetaling". Er is consensus dat wanbetaling een groot probleem is. De meerderheid van de commissie stelt dat de handel dit niet alleen kan oplossen en vraagt om gemeentelijke steun, specifiek in de vorm van het ontzeggen van de toegang aan wanbetalers.
* Taal en Spelling: Het document is opgesteld in de toenmalige spelling (vóór de hervorming van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bestryding, myn, zyn, namelyk) en de verbuigings-'n' (den Heer, den handel).
* Sleutelfiguren:
* B. Polak: Verlaat de commissie op eigen verzoek.
* J. de Geus: Voorzitter van de vereniging "Onderling Belang", treedt toe als vervanger van Polak.
* Heer Seegers: Het enige commissielid dat blijkbaar tegen de gevraagde gemeentelijke steun is.
* Bestuurlijke context: Het document illustreert de nauwe verwevenheid tussen de private sector (handelsverenigingen) en het gemeentebestuur bij het beheer van de Centrale Markthallen. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren in 1938 het vitale centrum voor de voedseldistributie in de stad. Wanbetaling was een structureel risico in de groothandel, en de roep om overheidsingrijpen (het "weren van personen") duidt op een behoefte aan strengere marktregulering in een economisch onzekere tijd.

Interessant is de vermelding van de heer B. Polak. Gezien het jaartal 1938 en de toenemende maatschappelijke spanningen, is de vervanging van een Joods commissielid (Polak) door de voorzitter van een groothandelsvereniging (De Geus) een detail dat in historisch perspectief geplaatst kan worden, ook al vermeldt het document dat dit "op zijn verzoek" gebeurde. De Centrale Markt zou tijdens de latere bezettingsjaren een brandpunt worden van uitsluiting van Joodse handelaren.