Handgeschreven brief (verzoekschrift). 16 april 1942. H. Schaap (geboren 6 juli 1886), wonende aan de Gerard Doustraat 182-II, Amsterdam. Onbekend, waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of marktwezen ("Mijnheer"). [Linksboven, paars stempel/schrift]:
№ 103/37/1 M. 1942 17/4

[Midden boven]:
16 - 4 - 42.

[Rechtsboven in potlood]:
m. inf [?]

ondergetekenden, moest door de omstan-
digheden, het vorigen jaar, in de
werkverschaffing, Maar nu ben ik afgekeurd
Nu wil ik u beleefd verzoeken, Daar ik een
marktplaats heeft aangewezen, gekregen,
in de Joubertstraat, Die te veranderen
voor Gaaspstraat. Daar ik 25 jaar een plaats
had in de Albert Cuijpstraat, En in Zuid mijn
klanten wonen. Mijnheer toen wij de oproeping
kregen, voor dezen drie markten, was onder-
getekenden in het werkkamp te Hooghalen.
Dus mijnheer, hopenden dat u aan mijn
verzoek wil voldoen, teken ik hoogachtend

H. Schaap, geb 1886 / 6 juli
Ger Doustraat 182-II.
Adam
Zuid * Onderwerp: De briefschrijver, H. Schaap, verzoekt om een wijziging van zijn hem toegewezen marktplaats. Hij is ingedeeld in de Joubertstraat (Amsterdam Oost), maar wil graag een plek in de Gaaspstraat (Amsterdam Zuid).
* Argumentatie: Schaap voert twee hoofdredenen aan:
1. Hij heeft 25 jaar lang op de Albert Cuypmarkt gestaan en zijn klantenkring bevindt zich in Amsterdam Zuid.
2. Hij kon niet aanwezig zijn bij de oorspronkelijke toewijzing/oproeping omdat hij op dat moment in het werkkamp Hooghalen verbleef.
* Gezondheid: Hij vermeldt dat hij inmiddels "afgekeurd" is voor de werkverschaffing, wat suggereert dat hij vanwege fysieke beperkingen niet meer tot zware arbeid in staat is en daarom zijn broodwinning op de markt weer wil oppakken.
* Stijl: De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele maar grammaticaal eenvoudige stijl. De schrijver gebruikt "ondergetekenden" waar hij zichzelf (enkelvoud) bedoelt, wat typerend was voor de tijd en het opleidingsniveau. * Historische context: De brief is gedateerd op 16 april 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
* Lager Hooghalen: De vermelding van het "werkkamp te Hooghalen" is zeer significant. Dit kamp lag nabij het latere Kamp Westerbork. Vanaf begin 1942 werden veel Joodse mannen via de werkverschaffing naar dergelijke kampen gestuurd om zware arbeid te verrichten (zoals het ontginnen van heide).
* Joodse achtergrond: Gezien de naam (Schaap), de woonlocatie (de Pijp/Gerard Doustraat, een buurt met een grote Joodse populatie), en het feit dat hij in een werkkamp in Hooghalen zat, is het vrijwel zeker dat H. Schaap een Joodse Amsterdammer was.
* Markttoewijzing: In 1941 en 1942 voerden de bezettingsautoriteiten steeds strengere beperkende maatregelen in voor Joden. Zo werden Joodse marktkooplieden verbannen van de reguliere markten (zoals de Albert Cuyp) en mochten zij vanaf eind 1941 alleen nog verkopen op speciaal aangewezen "Jodenmarkten", waaronder die in de Joubertstraat en de Gaaspstraat. De brief illustreert de persoonlijke strijd om te overleven binnen deze restrictieve administratieve kaders.