Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 166
Dossier 28
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en een officiële stempel.

6 augustus 1942. Van: Izak Pach, Gelderschekade 77, Amsterdam. Aan: De heer Gombault, Wirtschaftsreferent (Economisch referent) bij de Duitse bezettingsautoriteiten in Amsterdam.

Origineel

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en een officiële stempel. 6 augustus 1942. Izak Pach, Gelderschekade 77, Amsterdam. De heer Gombault, Wirtschaftsreferent (Economisch referent) bij de Duitse bezettingsautoriteiten in Amsterdam. [Briefhoofd links]
I. P a c h
Gelderschekade 77,
Amsterdam.C.

[Briefhoofd rechts]
Amsterdam, 6 Augustus 1942.

[Stempel midden boven]
Der Beauftragte
für die Stadt Amsterdam
Eingegangen:
10 AUG. 1942
[handgeschreven in rood potlood:] HC

[Handgeschreven aantekening linksboven, deels in Sütterlin-achtig schrift]
Ist hier zust. ... [onleesbaar]
Ref Vi 15.8.42
[Paraaf]

[Adresgegevens ontvanger]
Den WelEd. Heer Gombault
Wirtschaftsreferent
Amsterdam.
Museumplein.

[Inhoud brief]
Zeer Geachte Heer,

Ondergeteekende, Izak P a c h, koopman in textielgoederen,
heeft sedert ongeveer 15 jaar, met vergunning een vaste
standplaats gehad, o.a. op de Nieuwmarkt te Amsterdam.
De daarvoor benoodigde textielvergunning werd om admini=
stratieve redenen door het Rijks Textiel Bureau tijdelijk
ingehouden, doch is thans weder vrijgegeven.
Ongeveer 4 weken geleden, toen bij Uw instantie een lijst
werd ingediend, van degenen die voor een vaste plaats op
de joodsche markt, Gaaspstraat, in aanmerking komen, kon
de naam van ondergeteekende op deze lijst niet vermeld
worden, omdat op dat moment zijn vergunning van het
Rijks Textiel Bureau tijdelijk niet in zijn bezit was.
Aangezien de vergunning van het Rijks Textiel Bureau
opnieuw aan hem is verstrekt, zou ondergeteekende U beleefd
willen verzoeken, zijn naam aan de ingediende lijst te
willen toevoegen, zoodat hem alsnog een vaste plaats op
de Joodsche markt, Gaaspstraat, kan worden toegewezen.
Beleefd dankend, en
met verschuldigde hoogachting, In deze brief verzoekt Izak Pach om een plek op de afgezonderde Joodse markt in de Gaaspstraat. Hij voert aan dat hij al 15 jaar een vaste marktkoopman is (onder andere op de Nieuwmarkt), maar dat hij door een administratieve vertraging bij het Rijks Textiel Bureau niet op de oorspronkelijke lijst voor de nieuwe marktlocatie terecht is gekomen. Nu hij zijn textielvergunning terug heeft, hoopt hij alsnog toegelaten te worden.

De brief is gericht aan de Wirtschaftsreferent van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam. Dit was de Duitse functionaris (Hans Böhmcker) die toezicht hield op het Amsterdamse stadsbestuur. Het document illustreert de verstikkende bureaucratie waar Joodse burgers mee te maken kregen: zij moesten voor de meest basale vormen van levensonderhoud toestemming vragen aan de bezetter. De datum van de brief, augustus 1942, is een cruciaal en angstaanjagend moment in de geschiedenis. De deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen waren een maand eerder, in juli 1942, begonnen.

Sinds eind 1941 werden Joodse marktkooplieden stelselmatig geweerd van reguliere markten. In Amsterdam werden specifieke "Joodsche markten" ingesteld (zoals aan de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt), waar zij uitsluitend aan andere Joden mochten verkopen. Dit was een directe stap in het proces van economische isolatie en uitsluiting.

Izak Pach probeerde met deze brief waarschijnlijk wanhopig zijn bron van inkomsten te behouden in een tijd waarin de Joodse gemeenschap volledig rechteloos werd gemaakt. Uit historische bronnen (zoals de database van het Joods Monument) blijkt dat Izak Pach en zijn gezin deze periode niet hebben overleefd; zij werden later gedeporteerd en vermoord in Auschwitz.

Samenvatting

In deze brief verzoekt Izak Pach om een plek op de afgezonderde Joodse markt in de Gaaspstraat. Hij voert aan dat hij al 15 jaar een vaste marktkoopman is (onder andere op de Nieuwmarkt), maar dat hij door een administratieve vertraging bij het Rijks Textiel Bureau niet op de oorspronkelijke lijst voor de nieuwe marktlocatie terecht is gekomen. Nu hij zijn textielvergunning terug heeft, hoopt hij alsnog toegelaten te worden.

De brief is gericht aan de Wirtschaftsreferent van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam. Dit was de Duitse functionaris (Hans Böhmcker) die toezicht hield op het Amsterdamse stadsbestuur. Het document illustreert de verstikkende bureaucratie waar Joodse burgers mee te maken kregen: zij moesten voor de meest basale vormen van levensonderhoud toestemming vragen aan de bezetter.

Historische Context

De datum van de brief, augustus 1942, is een cruciaal en angstaanjagend moment in de geschiedenis. De deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen waren een maand eerder, in juli 1942, begonnen.

Sinds eind 1941 werden Joodse marktkooplieden stelselmatig geweerd van reguliere markten. In Amsterdam werden specifieke "Joodsche markten" ingesteld (zoals aan de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt), waar zij uitsluitend aan andere Joden mochten verkopen. Dit was een directe stap in het proces van economische isolatie en uitsluiting.

Izak Pach probeerde met deze brief waarschijnlijk wanhopig zijn bron van inkomsten te behouden in een tijd waarin de Joodse gemeenschap volledig rechteloos werd gemaakt. Uit historische bronnen (zoals de database van het Joods Monument) blijkt dat Izak Pach en zijn gezin deze periode niet hebben overleefd; zij werden later gedeporteerd en vermoord in Auschwitz.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6