Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 216
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Ambtsbrief / correspondentie van een gemeentelijke instantie (vermoedelijk de Marktwezen-afdeling van de Gemeente Amsterdam).

15 september 1942. Van: Onbekende ambtenaar (initialen "HB." rechtsboven).

Origineel

Ambtsbrief / correspondentie van een gemeentelijke instantie (vermoedelijk de Marktwezen-afdeling van de Gemeente Amsterdam). 15 september 1942. Onbekende ambtenaar (initialen "HB." rechtsboven). [Handgeschreven in paars potlood, linksboven:]
Verzonden 15/9

[Rechtsboven:]
HB.

Mevrouw A. Slier,
Uithoornstraat 44,
Amsterdam-Zuid.
Wijk22 A.

103/104/3 M. 15 September 1942.

Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 6 September j.l. bericht ik U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden. De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken, tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken en mij daarvan onder opgave vab het door U te verkoopen artikel ten spoedigste kennis geeft. * Inhoud: De brief is een reactie op een verzoek van mevrouw Slier. Haar echtgenoot is tewerkgesteld in een "rijkswerkkamp voor Joden", waardoor hij zijn marktplaats op de Gaaspstraat niet kan bezetten. Zij heeft blijkbaar gevraagd om vrijstelling van het marktgeld. Dit verzoek wordt koelbloedig afgewezen: de tewerkstelling wordt niet als geldige reden voor vrijstelling gezien. De marktvergunning zal worden ingetrokken, tenzij mevrouw Slier de plaats zelf onmiddellijk overneemt.
* Taalgebruik en toon: De toon is strikt bureaucratisch en gevoelloos. Opmerkelijk is de term "vab" in de laatste zin, wat een typefout is voor "van". De tekst bevat onderstrepingen bij "persoonlijk" en "ten spoedigste", wat de druk op de ontvanger benadrukt.
* Juridische/Administratieve implicaties: Het document illustreert hoe de reguliere gemeentelijke bureaucratie naadloos meewerkte aan de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. De gedwongen tewerkstelling wordt behandeld als een gewone administratieve wijziging in de bezetting van een marktplaats. * Historische periode: September 1942 markeert een dieptepunt in de bezetting van Nederland. De grootschalige deportaties van Joden naar de vernietigingskampen waren in juli 1942 begonnen.
* Rijkswerkkampen: De genoemde "rijkswerkkampen voor Joden" waren kampen in Nederland (zoals in Drenthe en Overijssel) waar Joodse mannen vanaf begin 1942 onder zware omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten. In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 (kort na deze brief) werden de mannen uit deze kampen gedeporteerd naar Westerbork en vandaar naar het Oosten.
* Locatie: De Gaaspstraatmarkt in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een belangrijke lokale markt. De buurt kende een hoge concentratie Joodse bewoners die in deze periode stelselmatig uit hun sociale en economische leven werden verdreven.
* Betekenis: Dit document is een pijnlijk bewijs van de 'papierkraam' van de Holocaust: achter ogenschijnlijk banale correspondentie over marktgeld gaat het drama schuil van gezinnen die uit elkaar worden gerukt en van hun bestaansmiddelen worden beroofd. A. Slier Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

  • Inhoud: De brief is een reactie op een verzoek van mevrouw Slier. Haar echtgenoot is tewerkgesteld in een "rijkswerkkamp voor Joden", waardoor hij zijn marktplaats op de Gaaspstraat niet kan bezetten. Zij heeft blijkbaar gevraagd om vrijstelling van het marktgeld. Dit verzoek wordt koelbloedig afgewezen: de tewerkstelling wordt niet als geldige reden voor vrijstelling gezien. De marktvergunning zal worden ingetrokken, tenzij mevrouw Slier de plaats zelf onmiddellijk overneemt.
  • Taalgebruik en toon: De toon is strikt bureaucratisch en gevoelloos. Opmerkelijk is de term "vab" in de laatste zin, wat een typefout is voor "van". De tekst bevat onderstrepingen bij "persoonlijk" en "ten spoedigste", wat de druk op de ontvanger benadrukt.
  • Juridische/Administratieve implicaties: Het document illustreert hoe de reguliere gemeentelijke bureaucratie naadloos meewerkte aan de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. De gedwongen tewerkstelling wordt behandeld als een gewone administratieve wijziging in de bezetting van een marktplaats.

Bron-evidence 11

7 claims 3 relaties 9 gekoppeld 9 review
Claims
overig hoog
geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden
persoon Mevrouw A. Slier krijgt bericht dat vrijstelling niet kan worden verleend onbekend marktgeld
bericht ik U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden
persoon: Mevrouw A. Slier
familie hoog
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken
persoon Mevrouw A. Slier krijgt bericht dat marktplaats wordt ingetrokken markt Gaaspstraat
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken
persoon: Mevrouw A. Slier
standplaats hoog
tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken
persoon Mevrouw A. Slier moet persoonlijk van de plaats gebruik maken markt Gaaspstraat
tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken
persoon: Mevrouw A. Slier
document hoog
en mij daarvan onder opgave vab het door U te verkoopen artikel ten spoedigste kennis geeft
persoon Mevrouw A. Slier moet kennisgeving geven over te verkopen artikel onbekend door U te verkoopen artikel
en mij daarvan onder opgave vab het door U te verkoopen artikel ten spoedigste kennis geeft
persoon: Mevrouw A. Slier
document hoog
Verzonden 15/9
document document #56154 is verzonden op datum 15/9
Verzonden 15/9
familie hoog
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken
persoon Uw echtgenoot verleende marktplaats markt Gaaspstraat
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken
persoon: Uw echtgenoot
standplaats hoog
tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken
persoon U persoonlijk van de plaats gebruik maken markt Gaaspstraat
tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken
Relaties
persoon_adres hoog
persoon Mevrouw A. Slier persoon_adres adres Uithoornstraat 44
briefadres
Mevrouw A. Slier, Uithoornstraat 44, Amsterdam-Zuid
persoon: Mevrouw A. Slier
persoon_markt hoog
persoon Uw echtgenoot persoon_markt markt Gaaspstraat
15 september 1942
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat
persoon: Uw echtgenoot
persoon_persoon hoog
markt Gaaspstraat persoon_persoon markt marktplaats
tenzij persoonlijk gebruik
De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken
Gebeurtenissen
uitsluiting hoog
Geen vrijstelling van marktgeld bij tewerkstelling in rijkswerkkamp; marktplaats Gaaspstraat wordt ingetrokken tenzij persoonlijk gebruik wordt gewenst.
bericht ik U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden. De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken

Historische Context

  • Historische periode: September 1942 markeert een dieptepunt in de bezetting van Nederland. De grootschalige deportaties van Joden naar de vernietigingskampen waren in juli 1942 begonnen.
  • Rijkswerkkampen: De genoemde "rijkswerkkampen voor Joden" waren kampen in Nederland (zoals in Drenthe en Overijssel) waar Joodse mannen vanaf begin 1942 onder zware omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten. In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 (kort na deze brief) werden de mannen uit deze kampen gedeporteerd naar Westerbork en vandaar naar het Oosten.
  • Locatie: De Gaaspstraatmarkt in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een belangrijke lokale markt. De buurt kende een hoge concentratie Joodse bewoners die in deze periode stelselmatig uit hun sociale en economische leven werden verdreven.
  • Betekenis: Dit document is een pijnlijk bewijs van de 'papierkraam' van de Holocaust: achter ogenschijnlijk banale correspondentie over marktgeld gaat het drama schuil van gezinnen die uit elkaar worden gerukt en van hun bestaansmiddelen worden beroofd.

Genoemde Personen 1

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Rijst Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6