Getypte brief (doorslag of officieel afschrift) met handgeschreven kanttekening. 16 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie in Amsterdam). [Handgeschreven in blauw potlood/inkt, diagonaal]: Verzonden 16/9

[Adresblok]:
Mevrouw K. Kanes-Prins,
Valkenburgerstraat 130 II,
Amsterdam-Centrum.

[Rechts]: Wijk 2.

[Links]: 103/112/2 M.
[Rechts]: 16 September 1942.

Naar aanleiding van een brief van Uw zoon d.d. 8 September j.l. bericht ik U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden. De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve worden ingetrokken, tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken en mij daarvan onder opgave van het door U te verkoopen artikel ten spoedigste kennis geeft.

De Directeur, * Taal en toon: De brief is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die in schril contrast staat met de tragische menselijke context. De toon is dwingend en onverbiddelijk.
* Kernboodschap: Een verzoek (waarschijnlijk om kwijtschelding van stageld omdat de vergunninghouder niet meer aanwezig kan zijn) wordt afgewezen. De afwezigheid van de echtgenoot wegens gedwongen tewerkstelling wordt niet als geldige reden gezien voor vrijstelling.
* Bureaucratische uitsluiting: Het document illustreert hoe de nazi-bezetter en de meewerkende Nederlandse bureauvratie de economische basis van Joodse gezinnen systematisch vernietigden. De eis dat de vrouw "persoonlijk" de kraam moet bemannen en direct moet beslissen ("ten spoedigste"), legde een enorme druk op gezinnen waarvan de kostwinner al was weggevoerd.
* Opvallende details: De woorden "persoonlijk" en "ten spoedigste" zijn onderstreept om de strikte voorwaarden en haast te benadrukken. * Historische periode: September 1942 was een kritieke fase in de Holocaust in Nederland. De grootschalige deportaties waren in juli begonnen. De "Rijkswerkkampen voor Joden" dienden vaak als voorstadium; mannen werden daar eerst tewerkgesteld voordat ze werden doorgevoerd naar kampen als Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in het Oosten.
* Locatie: De Valkenburgerstraat lag in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. De markt in de Gaaspstraat (Transvaalbuurt) was eveneens een plek met veel Joodse marktkooplieden.
* Personen: Mevrouw Kanes-Prins en haar gezin waren het slachtoffer van deze maatregelen. Uit archieven blijkt vaak dat dergelijke "administratieve" beslissingen de voorbode waren van de totale fysieke verwijdering van Joodse burgers uit de samenleving. Mevrouw Kanes-Prins en haar gezin waren het slachtoffer van deze maatregelen. Uit archieven blijkt vaak dat dergelijke "administratieve" beslissingen de voorbode waren van de totale fysieke verwijdering van Joodse burgers uit de samenleving.