Getypte brief op officieel briefpapier met diverse ambtelijke stempels en handgeschreven aantekeningen.
Origineel
Getypte brief op officieel briefpapier met diverse ambtelijke stempels en handgeschreven aantekeningen. 5 oktober 1942. OMNIA Treuhandgesellschaft m.b.H. (namens de Treuhänder), kantoor Amsterdam, Heerengracht 503. Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven, stempel en getypt:]
DER TREUHÄNDER
OMNIA
TREUHANDGESELLSCHAFT M.B.H.
Bramer [handgeschreven]
Amsterdam,
Heerengracht 503
[Rechtsboven, getypt:]
Amsterdam, den 5. Oktober 1942.
[Blauwe stempel links:]
№ 103/126/1 M. 1942 [handgeschreven toevoeging: 6/10]
[Referentie rechtsonder datum:]
03/K.
[Adressering:]
An den
Inspecteur van het Marktwezen
A m s t e r d a m
[Potloodaantekening rechts:]
m.v. Insp. [?]
[Onderwerp, getypt en onderstreept:]
Betr.: Liquidation der Firma I. Witmond,
Amsterdam, Weesperstraat 54 I.
[Hoofdtekst:]
Der Herr Reichskommissar für die besetzten
niederländischen Gebiete - Abt. Wirtschafts-
prüfstelle - Den Haag, hat die Liquidation
der oben genannten Firma angeordnet und die
OMNIA Treuhandgesellschaft m.b.H., Den Haag,
deren Beauftragter ich bin, mit der Durch-
führung der Liquidation beauftragt.
Die Marktplatzkarte Nr. 200 B.H. für das Jahr
1942, haben wir dem Juden abgenommen, die wir
hiermit in der Anlage zurückreichen.
[Afsluiting:]
Heil Hitler !
[Stempel en handtekening:]
DER TREUHÄNDER
OMNIA
TREUHANDGESELLSCHAFT M.B.H.
i.V.
[Handtekening: Krämer]
[Linksonder:]
Anlage
[Handgeschreven aantekeningen linksonder:]
Th. van Moukerken,
d.p. afvoeren.
[Initialen] 7/10 '42
afgev. [afgevoerd] 5/11 -'42
[Initialen]
[Middenonder, stempel en handtekening:]
GEZIEN
DE INSPECTEUR,
[Handtekening: de Boer]
[Rechtsonder, handgeschreven:]
[Initialen] 5/10/42 Dit document is een kil administratief bewijsstuk van de economische vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de mededeling dat de firma van I. Witmond, gevestigd in de Joodse buurt (Weesperstraat), wordt geliquideerd in opdracht van de Reichskommissar (Seyss-Inquart).
Bijzonder treffend is de woordkeuze in de tweede alinea: "Die Marktplatzkarte [...] haben wir dem Juden abgenommen" (De marktkaart hebben wij de Jood afgenomen). Dit illustreert de ontmenselijking: de eigenaar wordt niet meer bij naam genoemd, maar gereduceerd tot zijn etniciteit/religie, en zijn bezit wordt simpelweg "afgenomen". De marktkaart, die Witmond het recht gaf om handel te drijven, wordt door de Duitse beheerder (Omnia) teruggestuurd naar de Amsterdamse gemeentelijke dienst (Marktwezen).
De handgeschreven aantekeningen in het Nederlands tonen aan hoe de lokale bureaucreatie de Duitse orders uitvoerde. Er staat genoteerd dat de persoon "afgevoerd" moet worden uit de registers, wat de administratieve afronding van de uitsluiting van deze ondernemer uit het economische leven markeert. * Omnia Treuhandgesellschaft: Dit was een van de belangrijkste instrumenten voor de "Arisering" (het onteigenen van Joods bezit) in bezet Nederland. Het fungeerde als beheerder van in beslag genomen Joodse bedrijven. Het doel was meestal niet het voortzetten van het bedrijf, maar de liquidatie ervan of de verkoop aan een "Ariër".
* Weesperstraat: Deze straat vormde het hart van de Joodse wijk in Amsterdam. Veel kleine zelfstandigen en handelaren waren hier gevestigd.
* Marktwezen: De bemoeienis van de Inspecteur van het Marktwezen laat zien dat de vervolging tot in de fijnste haarvaten van de stedelijke administratie was doorgedrongen. Joodse marktkooplieden mochten vanaf 1941 hun vak niet meer uitoefenen op de reguliere markten.
* Tijdsbeeld: In oktober 1942 waren de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen al in volle gang. Terwijl de mensen werden weggevoerd, zorgde de bureaucreatie van Omnia ervoor dat hun resterende bezittingen en vergunningen administratief werden verwerkt en geconfisqueerd.